MAKTAB HAJI: Maksud, Nombor Maktab, Zon Khemah dan Peranan Petugas

Maktab haji ialah unit pengurusan yang menyusun penempatan, pergerakan dan perkhidmatan bagi sekumpulan jemaah haji. Sistem ini membantu pihak pengurusan menyelaraskan urusan jemaah yang sangat ramai.

Dari segi bahasa, perkataan maktab (مكتب) dalam bahasa Arab bermaksud pejabat. Maksud ini sesuai kerana maktab berfungsi seperti pejabat yang menguruskan keperluan jemaah di bawah jagaannya.

Dalam konteks jemaah Malaysia, maktab juga menjadi pusat rujukan bagi urusan kebajikan, pengangkutan dan bimbingan ibadah. Setiap jemaah perlu mengetahui maktab yang ditetapkan kepada mereka sepanjang berada di Tanah Suci.

Secara tradisinya, maktab merupakan sebahagian daripada sistem perkhidmatan haji di Arab Saudi. Struktur penyedia perkhidmatan boleh berubah mengikut peraturan semasa. Namun, istilah maktab masih digunakan dalam pengurusan jemaah Malaysia.

Mengapa Maktab Haji Diperlukan?

Bayangkan ribuan jemaah tiba di kawasan khemah Mina pada waktu yang hampir sama. Tanpa pembahagian yang teratur, urusan mencari khemah, mengagihkan makanan dan menyusun pengangkutan akan menjadi sangat sukar.

Sistem maktab membantu membahagikan tanggungjawab kepada pasukan tertentu. Dengan cara ini, petugas mempunyai kumpulan jemaah yang jelas untuk diuruskan.

Antara fungsi utama maktab ialah:

• Menyelaras penempatan jemaah di kawasan yang ditetapkan.
• Mengurus maklumat pergerakan dan jadual pengangkutan.
• Membantu penyampaian makanan dan kemudahan asas.
• Menyalurkan maklumat serta arahan operasi.
• Menyediakan saluran bantuan bagi masalah kebajikan dan kesihatan.
• Menyelaraskan pergerakan ketika operasi Masyair.

Penting. Maktab ialah sistem pengurusan, bukan satu khemah tertentu. Jemaah daripada maktab yang sama boleh ditempatkan dalam beberapa khemah yang berbeza.

Nombor maktab ialah kod pengenalan yang membantu pihak pengurusan mengenal pasti kumpulan jemaah. Nombor tersebut digunakan dalam rekod, penempatan, papan tanda dan urusan perkhidmatan yang berkaitan.

Bagi jemaah Malaysia, nombor maktab ditentukan melalui penyelarasan pengurusan haji dan penyedia perkhidmatan yang dilantik. Nombor ini tidak boleh dianggap kekal untuk semua musim haji.

Jangan gunakan nombor maktab daripada gambar atau pengalaman jemaah tahun lalu sebagai panduan penempatan anda. Semak nombor sebenar melalui makluman rasmi Lembaga Tabung Haji (TH) atau Pengelola Jemaah Haji (PJH).

Beza Nombor Maktab Haji, Kumpulan Terbang dan Nombor Khemah

Lima maklumat dalam jadual di bawah sering dianggap sama walaupun fungsinya berbeza. Setiap satunya diperlukan pada peringkat perjalanan yang berlainan.

Istilah	Maksud	Kegunaan
Nombor maktab	Kod unit pengurusan jemaah	Rujukan pengurusan dan petugas
Kumpulan Terbang (KT)	Kumpulan jemaah mengikut penerbangan	Jadual berlepas, ketibaan dan pulang
Zon khemah	Kawasan penempatan dalam lokasi Masyair	Mengenal pasti kawasan khemah
Nombor khemah	Kod khemah yang diperuntukkan	Mencari tempat rehat dan penempatan
Pintu atau laluan	Laluan masuk dan keluar kawasan penempatan	Panduan pergerakan serta kembali ke khemah

Sebagai contoh, dua orang jemaah yang menaiki penerbangan yang sama tidak semestinya ditempatkan dalam khemah yang sama. Susunan sebenar bergantung pada pembahagian rasmi yang ditetapkan untuk musim tersebut.

Oleh itu, jangan hanya mengingati nombor KT selepas tiba di Arab Saudi. Simpan juga maklumat maktab dan penempatan yang diberikan kepada anda.

Pembahagian maktab dibuat mengikut keperluan operasi dan kapasiti perkhidmatan yang tersedia. Pengurusan mengambil kira jumlah jemaah, penginapan, pengangkutan dan susunan operasi Masyair.

Jemaah haji Muassasah ialah jemaah yang perjalanannya diuruskan terus oleh Tabung Haji. Penempatan mereka diselaraskan oleh Tabung Haji.

Bagi jemaah pakej PJH pula, penempatan dan kemudahan tertakluk kepada perkhidmatan yang diluluskan dalam pakej masing-masing.

Tidak semestinya semua jemaah dalam satu penerbangan ditempatkan bersama sepanjang musim haji. Begitu juga, dua orang yang tinggal dalam bangunan hotel yang sama mungkin ditempatkan di khemah yang berbeza.

Adakah Semua Maktab Haji Mempunyai Kemudahan yang Sama?

Keperluan asas jemaah perlu disediakan mengikut aturan perkhidmatan yang ditetapkan. Walau bagaimanapun, saiz khemah, susun atur dan kemudahan tambahan boleh berbeza mengikut lokasi serta kategori pakej.

Perbezaan ini tidak bermakna sesuatu maktab jauh lebih baik daripada maktab lain. Jemaah perlu menilai kemudahan berdasarkan maklumat rasmi dan keadaan sebenar, bukan sekadar nombor maktab.

Bagi jemaah PJH, semak secara bertulis jenis penempatan dan kemudahan Masyair yang termasuk dalam pakej. Jangan anggap harga pakej yang lebih tinggi semestinya memberikan khemah paling hampir dengan Jamarat, iaitu tempat melontar jamrah.

Kawasan khemah di Arafah dan Mina merupakan bahagian penting dalam pengurusan maktab haji. Kedua-duanya digunakan pada peringkat ibadah yang berbeza dan mempunyai susun atur tersendiri.

Kawasan penempatan biasanya dikenal pasti melalui gabungan nombor maktab, zon, sektor, nombor khemah atau papan tanda yang digunakan oleh penyedia perkhidmatan. Format pengenalan boleh berubah mengikut musim dan lokasi.

1. Kawasan Khemah Arafah

Arafah ialah tempat jemaah melaksanakan wukuf pada 9 Zulhijjah. Jemaah Malaysia lazimnya bergerak dari penginapan di Mekah ke Arafah pada 8 Zulhijjah mengikut jadual operasi.

Apabila tiba di Arafah, petugas akan membimbing jemaah ke khemah yang telah diperuntukkan. Penempatan biasanya diatur mengikut kumpulan supaya jemaah dapat turun dari bas dengan teratur.

Khemah Arafah mempunyai susunan dan kapasiti yang berbeza daripada khemah Mina. Nombor khemah atau kawasan penempatan di Arafah tidak semestinya sama dengan nombor di Mina.

Perkara penting di Arafah:

• Kenal pasti nombor khemah sebaik tiba.
• Ketahui kedudukan tandas dan tempat mengambil air.
• Catat lokasi petugas yang bertugas di kawasan anda.
• Jangan berpindah khemah tanpa memaklumkan petugas.
• Kekal dalam kawasan yang ditetapkan ketika waktu wukuf.

Pada waktu wukuf, tumpuan utama jemaah ialah berdoa, berzikir dan beribadah. Keperluan mencari ahli keluarga atau membetulkan penempatan sebaiknya diselesaikan lebih awal.

Panduan lanjut tentang waktu dan syarat wukuf ada dalam artikel Wukuf di Arafah.

2. Kawasan Khemah Mina

Mina ialah kawasan jemaah bermalam pada hari Tasyrik, iaitu 11, 12 dan 13 Zulhijjah. Penempatan di Mina berkait rapat dengan pergerakan ke Kompleks Jamarat untuk melontar jamrah.

Khemah di Mina disusun dalam kelompok yang luas dengan laluan pejalan kaki serta kemudahan tertentu. Dalam keadaan sesak, khemah yang kelihatan hampir sama boleh menyebabkan jemaah tersalah laluan.

Jemaah perlu mengetahui kawasan atau zon khemah mereka dengan jelas. Maklumat tambahan seperti nombor pintu dan papan tanda jalan sangat membantu ketika pulang selepas melontar jamrah.

Perkara penting di Mina:

• Kenal pasti nombor maktab dan nombor khemah.
• Ambil gambar pintu masuk kawasan penempatan.
• Simpan lokasi tempat berkumpul yang ditetapkan.
• Ketahui laluan pergi dan balik ke Jamarat.
• Ikut jadual pergerakan yang diberikan oleh petugas.

Jangan menganggap laluan paling pendek pada peta semestinya boleh digunakan ketika musim haji. Pihak berkuasa boleh menetapkan laluan sehala, menutup jalan atau mengubah aliran jemaah atas sebab keselamatan.

3. Bagaimana dengan Muzdalifah?

Muzdalifah juga merupakan sebahagian daripada kawasan Masyair, tetapi cara penempatannya tidak semestinya sama seperti Arafah dan Mina. Jemaah biasanya berada di kawasan yang ditetapkan untuk mabit sebelum meneruskan perjalanan ke Mina.

Mabit bermaksud bermalam atau berada di sesuatu tempat pada waktu yang ditetapkan. Di Muzdalifah, jemaah lazimnya tiba pada waktu malam selepas meninggalkan Arafah.

Di sini, jemaah perlu memberi perhatian kepada arahan kumpulan dan jadual pengangkutan. Elakkan bergerak jauh untuk mencari ahli keluarga tanpa memaklumkan pengiring.

Jika jemaah terpisah, petugas perlu dimaklumkan dengan segera. Pastikan destinasi dan kumpulan bas sebelum menaikinya.

Butiran khemah dan suasana di setiap lokasi ada dalam artikel Khemah Arafah, Khemah Mina dan Suasana di Muzdalifah.

Masyair merujuk kepada kawasan utama pelaksanaan ibadah haji, iaitu Arafah, Muzdalifah dan Mina. Ketiga-tiga kawasan ini mempunyai fungsi tersendiri sepanjang hari kemuncak haji.

Jemaah Malaysia lazimnya melalui aliran pergerakan berikut:

Mekah → Arafah → Muzdalifah → Mina → Mekah

Aliran ini ialah gambaran umum, bukan jadual pengangkutan rasmi. Urutan pergerakan individu boleh berbeza mengikut keadaan, kesihatan dan arahan pengurusan.

Lokasi	Fungsi utama	Maklumat penting
Arafah	Wukuf pada 9 Zulhijjah	Nombor khemah, tempat berkumpul dan petugas
Muzdalifah	Mabit selepas meninggalkan Arafah	Kumpulan, lokasi mabit dan jadual bas
Mina	Mabit dan pergerakan melontar	Zon, khemah, pintu dan laluan ke Jamarat
Kompleks Jamarat	Tempat melontar jamrah	Jadual kumpulan, laluan masuk dan keluar

Bagi kebanyakan jemaah, Kompleks Jamarat ialah lokasi yang paling kerap dituju dari khemah Mina. Peta di bawah menunjukkan kedudukan bangunan Jamarat dan deretan khemah di sekitarnya.

PETA SATELIT KAWASAN · DISEMAK NOVEMBER 2026

Kompleks Jamarat dan Khemah di Sekitarnya

1. Kompleks Jamarat. Di hujung barat Mina, menghala ke Mekah. Jemaah ke sini untuk melontar jamrah mengikut jadual kumpulan.
2. Deretan khemah Mina. Di sebelah timur Jamarat, merentasi lembah. Kedudukan khemah setiap maktab ditetapkan semula pada setiap musim haji.

Peta ini hanya menunjukkan arah umum. Sahkan zon, pintu khemah dan laluan ke Jamarat dengan petugas maktab anda.

Rujukan lokasi lain boleh dilihat melalui peta Mina, peta Arafah dan peta Muzdalifah.

Penting. Peta awam hanya menunjukkan kedudukan kawasan secara umum. Lokasi khemah, pintu masuk, tempat bas menurunkan jemaah dan laluan yang dibenarkan perlu disahkan melalui petugas bagi musim haji semasa.

Peta satelit dengan penanda bagi Mina, Muzdalifah dan Arafah ada dalam artikel Jarak dan Masa Perjalanan Masyair.

Deretan khemah yang panjang dan mempunyai rupa hampir sama boleh menyukarkan jemaah mengenal pasti tempat mereka. Masalah ini lebih mudah berlaku selepas jemaah ke tandas atau selepas melontar jamrah.

Sebelum meninggalkan khemah, kenal pasti empat maklumat asas. Pastikan semuanya dicatat atau disimpan dalam telefon.

Empat Maklumat Maktab Haji yang Perlu Disimpan

• Nombor maktab.
• Zon atau sektor.
• Nombor khemah.
• Pintu masuk atau laluan.

Catat juga nama petugas dan nombor telefon yang diberikan oleh pengurusan. Maklumat ini sangat membantu jika jemaah memerlukan bantuan ketika berada di luar kawasan khemah.

Cara Mudah Mengelakkan Kesilapan Laluan

Petugas maktab ialah pasukan yang membantu menyelaras pengurusan dan kebajikan jemaah. Mereka menjalankan tugas mengikut bidang masing-masing serta struktur operasi yang ditetapkan oleh pihak pengurusan haji.

Tidak semua petugas mempunyai tanggungjawab atau kuasa membuat keputusan yang sama. Oleh itu, jemaah perlu mengetahui kepada siapa sesuatu masalah patut dilaporkan.

INFOGRAFIK INTERAKTIF · PETUGAS MAKTAB

Siapa Perlu Dihubungi Mengikut Situasi

Tekan situasi yang paling hampir dengan keadaan anda untuk melihat petugas yang sesuai.

SITUASI 1Tersalah khemah atau tidak menemui maktab

Bawa masalah lokasi khemah kepada petugas operasi atau pengurus maktab. Tunjukkan nombor maktab, zon dan nombor khemah yang telah disimpan.

Rujuk bahagian Pengurus Maktab Haji dan Petugas Operasi.

SITUASI 2Demam, pening atau sukar bernafas

Maklumkan petugas dengan segera supaya pegawai perubatan dapat menilai keadaan anda. Jangan tunggu sehingga keadaan bertambah serius.

Rujuk bahagian Pegawai Perubatan dan Petugas Kesihatan.

SITUASI 3Keliru tentang hukum atau cara ibadah

Rujuk pembimbing ibadat yang diiktiraf oleh pengurusan haji. Jangan ikut pandangan orang yang tidak dikenali.

Rujuk bahagian Pembimbing Ibadat Haji.

SITUASI 4Keliru jadual bas atau tertinggal kumpulan

Hubungi petugas logistik atau pengiring kumpulan. Jangan naik bas lain sebelum destinasi dan kumpulannya disahkan.

Rujuk bahagian Petugas Logistik dan Pengangkutan.

SITUASI 5Warga emas memerlukan bantuan tambahan

Maklumkan keperluan kepada petugas kebajikan lebih awal. Bantuan yang boleh diberikan bergantung pada kemudahan semasa.

Rujuk bahagian Petugas Kebajikan dan Khidmat Jemaah.

Penerangan setiap petugas di bawah membantu jemaah memahami bidang tugas masing-masing.

1. Pengurus Maktab Haji dan Petugas Operasi

Pengurus maktab menyelaras operasi jemaah di bawah tanggungjawab pasukannya. Tugas ini melibatkan penyampaian maklumat, penyelarasan urusan harian dan kerjasama dengan pihak penyedia perkhidmatan.

Petugas operasi membantu mengendalikan isu penempatan, pergerakan dan penyampaian arahan. Masalah seperti kesilapan lokasi khemah atau urusan pengangkutan perlu dibawa kepada petugas yang ditetapkan.

2. Pembimbing Ibadat Haji

Pembimbing ibadat memberikan penerangan berkaitan hukum dan pelaksanaan ibadah haji. Mereka membantu jemaah memahami amalan seperti ihram, wukuf, mabit dan melontar jamrah.

Jika menghadapi persoalan ibadah, rujuk pembimbing yang diiktiraf oleh pengurusan haji. Jangan terus mengikut pandangan orang yang tidak dikenali, terutama apabila melibatkan hukum yang boleh menjejaskan ibadah.

Pada musim haji, bimbingan ibadah jemaah Malaysia diberikan oleh pembimbing ibadat yang dilantik. Hadiri taklimat mereka sebelum bergerak ke Arafah supaya tata cara wukuf, mabit dan melontar difahami lebih awal.

3. Pegawai Perubatan dan Petugas Kesihatan

Pegawai perubatan bertanggungjawab menilai keadaan kesihatan serta menentukan rawatan yang diperlukan. Bagi musim semasa, lokasi dan cara mendapatkan rawatan mengikut saluran rasmi yang diumumkan oleh Tabung Haji.

Jemaah yang mengalami demam, muntah, pening atau kesukaran bernafas perlu segera memaklumkan petugas. Jangan menunggu sehingga keadaan bertambah serius. Maklumat klinik ada dalam artikel Klinik Tabung Haji.

4. Petugas Kebajikan dan Khidmat Jemaah

Petugas kebajikan membantu menyampaikan maklumat serta menangani keperluan harian yang berada dalam bidang tugas mereka. Mereka juga boleh membantu menghubungkan jemaah dengan pasukan pengurusan yang berkaitan.

Bantuan ini amat penting bagi warga emas atau jemaah yang memerlukan sokongan tambahan. Namun, kemampuan menyediakan bantuan tertentu bergantung pada kemudahan dan aturan operasi semasa.

5. Petugas Logistik dan Pengangkutan

Petugas logistik membantu menyelaraskan urusan bas, jadual pergerakan dan keperluan perjalanan. Mereka bekerjasama dengan pihak pengangkutan serta pengurusan maktab untuk memastikan jemaah berada dalam kumpulan yang betul.

Jemaah perlu mematuhi arahan waktu berkumpul dan menaiki bas. Kelewatan seorang jemaah boleh menjejaskan pergerakan seluruh kumpulan.

Susunan bas di Masyair diterangkan dalam artikel Pengangkutan Haji di Masyair.

6. Sahabat Maktab

Sahabat Maktab ialah program sukarelawan yang melibatkan jemaah dalam membantu operasi dan kebajikan sesama jemaah. Bagi musim haji 1447H/2026M, program ini mempunyai tiga kategori utama, iaitu Sahabat Hujjaj, Sahabat Medik dan Sahabat Ibadat.

Sahabat Hujjaj membantu urusan dan pergerakan jemaah, manakala Sahabat Medik membantu memberikan sokongan kesihatan. Sahabat Ibadat pula membantu dalam aktiviti bimbingan ibadah mengikut penugasan mereka.

Petugas sukarelawan tidak menggantikan tanggungjawab pegawai profesional. Kes perubatan dan persoalan hukum yang memerlukan keputusan khusus tetap perlu dirujuk kepada pegawai berkenaan.

Berdasarkan laporan Bernama pada 8 Mei 2026, seramai 180 sukarelawan dipilih menyertai program Sahabat Maktab. Bilangan dan susunan penugasan bagi musim seterusnya tertakluk kepada pengumuman rasmi.

Saluran bantuan mengikut situasi diringkaskan dalam artikel Siapa Urus Jemaah Haji.

Tanggungjawab maktab menjadi semakin penting apabila jemaah mula bergerak ke kawasan Masyair. Pada peringkat ini, pengangkutan dan penempatan perlu diselaraskan dalam keadaan bilangan jemaah yang sangat besar.

Berikut ialah gambaran umum urusan maktab sepanjang hari utama haji bagi perjalanan yang lazim diikuti jemaah Malaysia.

Peringkat	Pergerakan	Peranan maktab
Sebelum 8 Zulhijjah	Persediaan di Mekah	Taklimat, pengesahan kumpulan dan maklumat penempatan
8 Zulhijjah	Bergerak ke Arafah	Menyusun bas dan penempatan khemah
9 Zulhijjah	Wukuf di Arafah	Kebajikan, keselamatan dan penyampaian maklumat
Malam 10 Zulhijjah	Bergerak ke Muzdalifah	Penyelarasan pergerakan dan tempat mabit
10 Zulhijjah	Bergerak ke Mina	Penempatan khemah dan maklumat pergerakan
11 hingga 13 Zulhijjah	Mabit dan melontar jamrah	Jadual kumpulan, laluan dan bantuan jemaah
Selepas operasi Masyair	Kembali ke Mekah	Pengangkutan dan urusan penempatan seterusnya

Jadual ini tidak menggantikan taklimat rasmi yang diterima oleh jemaah. Masa pergerakan boleh berubah kerana kesesakan, keadaan cuaca atau arahan keselamatan.

Jemaah boleh merujuk panduan haji lengkap untuk memahami susunan ibadah dari ihram hingga tawaf wada. Panduan tersebut menerangkan amalan haji, manakala artikel ini memberi tumpuan kepada sistem penempatan dan pengurusan maktab.

Pergerakan setiap hari diterangkan dalam artikel 8 Zulhijjah (Hari Tarwiyah), Jadual Melontar Jamrah dan Nafar Awal atau Nafar Thani.

Aplikasi THhujjaj merupakan salah satu saluran digital yang disediakan oleh Lembaga Tabung Haji untuk jemaah Malaysia. Aplikasi ini membantu jemaah mendapatkan maklumat penting dan mengikuti perkembangan perjalanan mereka.

Bagi musim 2026, THhujjaj dilaporkan mempunyai kemudahan peta interaktif, jadual pergerakan, maklumat lokasi maktab serta saluran rujukan berkaitan ibadah. Fungsi yang tersedia boleh berubah mengikut versi aplikasi dan musim haji.

Jemaah digalakkan memasang aplikasi tersebut sebelum berlepas. Pastikan juga maklumat akaun dan akses aplikasi telah disemak lebih awal.

Maklumat yang wajar disemak melalui THhujjaj:

• Makluman rasmi dan hebahan semasa.
• Jadual penerbangan dan pergerakan.
• Maklumat lokasi maktab serta kemudahan penting.
• Rujukan ibadah dan saluran bantuan.
• Maklumat penempatan khemah apabila disediakan bagi musim berkenaan.

Aplikasi ini boleh didapati melalui Google Play atau saluran rasmi Tabung Haji. Jika maklumat tidak dipaparkan atau aplikasi menghadapi masalah, dapatkan pengesahan daripada petugas. Jangan membuat andaian sendiri.

Jemaah boleh tersalah masuk ke kawasan khemah apabila penanda jalan hampir sama atau laluan terlalu sesak. Keadaan ini tidak semestinya berpunca daripada kecuaian kerana persekitaran Masyair sangat luas.

Perkara yang paling penting ialah mengelakkan tindakan tergesa-gesa. Berhenti di kawasan yang selamat dan cuba mendapatkan bantuan melalui saluran rasmi.

Tindakan yang Disarankan

1. Semak maklumat diri. Lihat kad pengenalan jemaah dan catatan nombor maktab. Pastikan nombor khemah dan zon yang dicari betul.

2. Cari petugas rasmi. Dapatkan bantuan daripada petugas Tabung Haji, PJH atau pihak berkuasa yang bertugas. Tunjukkan maklumat penempatan yang telah disimpan.

3. Hubungi pengiring. Maklumkan kedudukan semasa dan tanda tempat berhampiran. Elakkan berpindah dari satu lokasi ke lokasi lain tanpa arahan.

4. Tunggu di tempat selamat. Jika diminta menunggu, kekal di lokasi yang dipersetujui. Pastikan kawasan tersebut tidak menghalang laluan jemaah atau operasi kecemasan.

5. Jangan ikut orang yang tidak dikenali. Sahkan identiti individu yang menawarkan bantuan. Utamakan petugas rasmi yang boleh dikenal pasti.

Tindakan yang lebih terperinci ada dalam artikel Jemaah Hilang atau Terpisah.

Warga emas mungkin memerlukan lebih banyak masa untuk bergerak, mencari khemah atau menggunakan kemudahan yang tersedia. Keadaan panas dan kesesakan juga boleh menyebabkan mereka cepat letih.

Sebelum memasuki Masyair, maklumkan keadaan kesihatan serta keperluan bantuan kepada petugas yang bertanggungjawab. Jangan hanya bergantung kepada ahli keluarga kerana penempatan lelaki dan wanita mungkin diasingkan.

Antara langkah yang membantu:

• Simpan kad pengenalan dan maklumat maktab dalam poket yang mudah dicapai.
• Pastikan nombor telefon petugas dibawa bersama.
• Beritahu petugas jika menghadapi kesukaran berjalan.
• Gunakan bantuan pergerakan yang dibenarkan dan telah diselaraskan.
• Ambil ubat mengikut jadual serta nasihat doktor.
• Maklumkan segera jika berasa pening atau terlalu lemah.

Jemaah yang mempunyai penyakit kronik perlu membawa senarai ubat serta maklumat kesihatan penting. Panduan persediaan lanjut ada dalam artikel Syarat Kesihatan Haji dan Haji Warga Emas dan OKU.

Kebanyakan masalah kecil boleh dielakkan apabila jemaah memahami sistem penempatan sejak awal. Berikut ialah beberapa kesilapan yang wajar diberi perhatian.

Kesilapan	Tindakan yang lebih baik
Menganggap nombor KT sama dengan nombor maktab	Semak kedua-duanya secara berasingan
Menggunakan peta khemah tahun terdahulu	Dapatkan peta musim semasa
Hanya mengingati warna atau rupa khemah	Catat nombor, zon dan pintu
Bergerak sendiri ke Jamarat	Ikut jadual dan laluan rasmi kumpulan
Tidak menyimpan nombor petugas	Catat dalam telefon dan pada kertas
Berpindah tempat tidur tanpa memaklumkan petugas	Dapatkan arahan pengurusan dahulu
Bergantung sepenuhnya pada telefon	Simpan salinan maklumat secara luar talian

Salah satu perkara yang paling mudah diabaikan ialah mengambil gambar papan tanda khemah. Langkah kecil ini boleh sangat membantu apabila jemaah penat atau keliru selepas perjalanan yang panjang.

Gunakan senarai berikut selepas menerima taklimat penempatan. Maklumat yang lengkap dapat mengurangkan kekeliruan ketika tiba di kawasan khemah.

Sebelum Meninggalkan Hotel di Mekah

• Nombor maktab yang ditetapkan sudah diketahui.
• Kumpulan dan bas yang perlu dinaiki sudah dikenal pasti.
• Nama dan nombor telefon petugas sudah disimpan.
• Kad pengenalan jemaah sudah dibawa.
• Ubat dan barang keperluan sudah disemak.
• Lokasi tempat berkumpul sudah diketahui.
• Maklumat penting sudah disimpan secara luar talian.

Selepas Tiba di Khemah

• Nombor khemah sudah disahkan.
• Zon dan pintu masuk sudah dikenal pasti.
• Gambar papan tanda sudah diambil.
• Lokasi tandas dan kemudahan asas sudah diketahui.
• Taklimat petugas sudah didengar.
• Tindakan jika terpisah sudah difahami.
• Jadual pergerakan seterusnya sudah diketahui.

Bagi jemaah yang memerlukan senarai barang khusus, rujuk keperluan jemaah lelaki ketika haji dan keperluan jemaah wanita ketika haji.

1. Lembaga Tabung Haji, Pengurusan Operasi Haji.
2. Lembaga Tabung Haji, e-Bimbingan Haji.
3. Bernama, 28 April 2026, Peta Google Walk dalam THhujjaj membantu navigasi jemaah.
4. Bernama, 8 Mei 2026, Lebih 600 jemaah tawar diri menjadi Sahabat Maktab.
5. Sinar Harian, 27 Mei 2025, Persediaan khemah Arafah dan Mina.
6. Discover Makkah, Peta dan lokasi kawasan suci.