SYARAT KESIHATAN HAJI 2027: Penyakit yang Menghalang Kelulusan Haji

Persediaan kesihatan bukan beban tambahan, malah sebahagian daripada ibadah itu sendiri. Tubuh yang bersedia membolehkan anda menumpukan perhatian kepada doa dan manasik dengan lebih tenang.

Haji diwajibkan ke atas mereka yang mampu, dan kemampuan itu merangkumi kewangan, keselamatan perjalanan serta kesihatan. Seseorang yang cukup simpanan tetapi tidak sihat untuk menanggung perjalanan belum memenuhi istito’ah sepenuhnya.

Ibadah haji melibatkan tawaf, saie, wukuf di Arafah, mabit di Muzdalifah dan melontar di Mina. Semuanya berlangsung dalam cuaca panas, kawasan padat dan jadual yang meletihkan.

Oleh sebab itu, doktor tidak hanya bertanya sama ada anda mempunyai penyakit. Mereka menilai sejauh mana tubuh mampu melalui seluruh rangkaian ibadah dengan selamat.

Pemeriksaan kesihatan bakal haji dilaksanakan melalui kerjasama Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) dan Lembaga Tabung Haji. Rujukan utamanya ialah Garis Panduan Pemeriksaan Kesihatan Bakal Haji Edisi 11 yang diterbitkan KKM pada Oktober 2025.

Kelulusan hanya boleh diberikan oleh pegawai atau pakar perubatan yang mempunyai Nombor Pendaftaran Pemeriksaan Kesihatan Bakal Haji (NPPKBH). Jika penyakit memerlukan penilaian lanjut, doktor akan merujuk anda kepada pakar berkaitan.

Syarat Arab Saudi Turut Diambil Kira

Sejak musim 1447H/2026M, Arab Saudi menetapkan bahawa jemaah mesti bebas daripada penyakit berjangkit, penyakit serius atau penyakit kronik yang tidak terkawal. Jemaah juga perlu mampu melaksanakan ibadah sendiri, dan pematuhan syarat ini diperlukan untuk visa haji.

Bagi musim 1448H/2027M, TH mula mengeluarkan surat tawaran secara berperingkat pada 21 September 2026 untuk kuota 31,600 jemaah. Bakal haji yang terpilih perlu lulus pemeriksaan kesihatan sebelum melengkapkan jawapan tawaran melalui THiJARI.

Baca juga panduan permohonan haji Malaysia untuk memahami giliran, bayaran dan rayuan.

Senarai di bawah meringkaskan keadaan yang diberi perhatian dalam syarat Arab Saudi dan Garis Panduan Edisi 11. Ia membantu anda memahami gambaran umum, tetapi tidak menggantikan penilaian klinikal sebenar.

Buah Pinggang, Jantung Dan Paru-paru

Pesakit yang menjalani dialisis termasuk dalam kategori tidak lulus kerana rawatan berjadual dan risiko komplikasi sepanjang perjalanan. Kemampuan mendapatkan dialisis di sesuatu tempat tidak mengubah kriteria ini.

Bagi jantung dan paru-paru, doktor menilai fungsi organ serta kemampuan melakukan aktiviti harian. Sejarah stent atau pembedahan jantung sahaja tidak bermaksud anda pasti gagal.

Kanser, Hati Dan Penyakit Darah

Pesakit kanser dalam rawatan aktif lebih terdedah kepada jangkitan dan keletihan dalam persekitaran yang padat. Mereka yang telah tamat rawatan dan stabil boleh dinilai semula dengan laporan pakar.

Penyakit hati dan darah pula dinilai mengikut tahap penyakit, komplikasi dan keperluan rawatan. Tidak semua pesakit berada pada tahap risiko yang sama.

Strok, Demensia Dan Kesihatan Mental

Doktor menilai keseimbangan, kekuatan anggota, daya ingatan dan keupayaan mengurus diri. Risiko tersesat atau terjatuh lebih tinggi dalam kawasan yang mempunyai ratusan ribu manusia.

Diagnosis kemurungan, bipolar atau skizofrenia tidak menjadikan seseorang gagal secara automatik. Kestabilan penyakit dan pematuhan rawatan lebih diutamakan dalam penilaian.

Kehamilan

Garis Panduan Edisi 11 menyenaraikan kehamilan pada semua peringkat sebagai kriteria tidak lulus. Ketetapan ini lebih ketat daripada syarat Arab Saudi 1447H yang menyebut kehamilan berisiko tinggi.

Bakal haji wanita perlu memaklumkan sebarang perubahan status kehamilan kepada doktor pemeriksa. Rujuk juga panduan haji wanita untuk persediaan lain.

Jadual ini merumuskan beberapa ukuran yang digunakan dalam Garis Panduan Edisi 11. Angka ini bukan alat untuk menilai kelayakan sendiri, kerana keputusan penuh melibatkan pemeriksaan klinikal.

Tidak, kerana kedua-dua penyakit ini boleh dikawal dengan rawatan yang sesuai. Ramai jemaah Malaysia yang menghidap diabetes dan darah tinggi menunaikan haji setiap tahun.

Empat Keadaan Diabetes Yang Diberi Perhatian

• HbA1c melebihi 10% dalam tempoh tiga bulan sebelum pemeriksaan.
• Kemasukan ke hospital akibat komplikasi diabetes dalam tempoh tiga bulan.
• Retinopati diabetik proliferatif dengan makulopati yang teruk.
• Hipoglisemia major, iaitu gula darah terlalu rendah yang teruk, dalam enam minggu terakhir.

Bacaan HbA1c antara 8.5% hingga 10% memerlukan penilaian pakar. Oleh itu, pesakit diabetes sebaiknya mendapatkan rawatan susulan beberapa bulan sebelum musim pemeriksaan.

Tekanan Darah Tinggi

Doktor melihat tahap bacaan, gejala, tindak balas terhadap ubat dan kesan pada organ lain. Satu bacaan tinggi semasa gementar di klinik tidak semestinya menentukan keputusan akhir.

BMI atau indeks jisim badan membandingkan berat dengan ketinggian seseorang. Ia petunjuk risiko yang mudah, walaupun tidak menggambarkan keseluruhan tahap kecergasan.

Garis Panduan Edisi 11 menyenaraikan obesiti Kelas III, iaitu BMI 37.5 kg/m² atau lebih, sebagai kriteria gagal. Infografik Tabung Haji bagi musim 1448H turut menekankan bahawa kelayakan dinilai bersama fungsi fizikal dan penyakit sampingan.

Cara Mengira BMI

BMI = Berat (kg) ÷ [Tinggi (m) × Tinggi (m)]. Contohnya, individu seberat 90 kg dengan ketinggian 1.60 meter mempunyai BMI sekitar 35.2 kg/m².

Angka itu masih di bawah 37.5, tetapi berada dalam kategori obesiti Kelas II. Bagi kategori ini, garis panduan menetapkan penilaian lanjut jika saringan gangguan pernafasan semasa tidur menunjukkan skor tinggi.

Sasaran persediaan bukan sekadar menurunkan angka. Penurunan berat yang perlahan dan berterusan, bersama latihan berjalan, lebih membantu daya tahan sebenar di Tanah Suci.

Seseorang mungkin mempunyai keputusan darah yang baik tetapi masih sukar bergerak. Sebab itu, garis panduan turut menilai kemampuan menjalani aktiviti harian dan mengurus diri.

Antara penilaian yang digunakan ialah kelas fungsi, skala modified Rankin (mRS) dan ujian duduk-bangun selama 30 saat. Bagi sesetengah pesakit paru-paru, ujian berjalan enam minit dibuat untuk melihat perubahan paras oksigen.

Kelas III dan IV merupakan kriteria gagal dalam Edisi 11. Bagi Kelas I dan II, doktor mungkin masih menjalankan ujian pergerakan seterusnya.

Umur lanjut sahaja tidak menentukan kegagalan pemeriksaan. Ramai warga emas masih cergas, mampu mengurus diri dan mempunyai penyakit kronik yang terkawal.

Penilaian menumpukan tahap kebergantungan fizikal dan daya ingatan. Doktor mungkin menjalankan ujian kognitif serta ujian mobiliti untuk melihat kemampuan sebenar.

Pengguna Kerusi Roda

Pengguna kerusi roda yang masih berdikari berbeza keadaannya daripada pesakit yang memerlukan bantuan sepenuhnya. Syarat Arab Saudi menekankan kemampuan melaksanakan ibadah sendiri, jadi tahap bantuan yang diperlukan diambil kira.

Di Masjidil Haram, kemudahan kerusi roda dan laluan khas tersedia untuk jemaah yang memerlukan. Rujuk kemudahan Masjidil Haram untuk butiran lanjut.

Pemeriksaan bermula selepas anda menerima surat tawaran dan mengikut arahan musim semasa. Ia dijalankan di fasiliti kesihatan kerajaan atau swasta yang disenaraikan Tabung Haji.

Doktor akan mengambil sejarah penyakit, menyemak ubat dan menjalankan pemeriksaan fizikal. Ujian tambahan hanya dibuat mengikut umur, penyakit sedia ada dan keperluan klinikal.

Antara Pemeriksaan Yang Mungkin Dijalankan

Tidak semua bakal haji perlu menjalani ujian yang sama. Doktor akan menentukan ujian yang sesuai berdasarkan garis panduan dan keadaan anda.

Keputusan pemeriksaan direkodkan menggunakan kod warna. Kod ini membantu petugas kesihatan mengenal pasti jemaah yang memerlukan pemantauan khusus di Tanah Suci.

Kod merah tidak sama dengan kod hitam. Jemaah berkod merah masih layak, tetapi perlu lebih berhati-hati dan mudah dihubungi petugas kesihatan sepanjang musim haji.

Keputusan tidak lulus memang berat untuk diterima, terutama selepas menunggu bertahun-tahun. Namun keputusan ini dibuat untuk melindungi nyawa anda dan jemaah lain.

Penilaian Semula Melalui Saluran Rasmi

Garis Panduan Edisi 11 menetapkan bahawa permohonan penilaian semula bagi status gagal perlu melalui Pegawai Epidemiologi atau Survelans Negeri. Kes yang rumit boleh dirujuk kepada Jawatankuasa Penilaian Khas Pemeriksaan Kesihatan Jemaah Haji.

Keputusan jawatankuasa tersebut adalah muktamad. Mendapatkan pendapat berulang kali daripada doktor lain di luar saluran ini tidak mengubah status rasmi.

Rayuan Haji THiJARI Ialah Proses Berbeza

Rayuan haji melalui THiJARI ialah permohonan peluang menunaikan haji di luar giliran asal. Bagi musim 1448H, permohonan rayuan dibuka mulai 2 Oktober 2026.

Pemohon rayuan yang berjaya tetap perlu lulus pemeriksaan kesihatan. Rayuan giliran tidak boleh digunakan untuk mengatasi keputusan gagal kesihatan.

Penjagaan kesihatan sebaiknya bermula ketika nama anda masih dalam senarai menunggu. TH sendiri menggalakkan bakal jemaah menjalani pemeriksaan kesihatan kendiri lebih awal.

Jadual ini ialah cadangan umum, bukan tempoh rasmi kelulusan. Pesakit yang mempunyai masalah serius memerlukan pelan rawatan khusus daripada doktor.

Latihan Fizikal Secara Berperingkat

Berjalan kaki setiap hari ialah latihan paling sesuai bagi kebanyakan bakal haji. Tambah tempoh secara berperingkat dan cuba berjalan di laluan bertangga atau berbukit.

Bagi pesakit jantung, paru-paru atau yang pernah diserang strok, dapatkan nasihat doktor sebelum memulakan latihan. Berhenti segera jika berasa sakit dada, pening atau sesak nafas yang luar biasa.

Ubat Dan Vaksin

Ketahui nama ubat, dos dan jadual pengambilan anda, dan simpan senarai ubat yang dikemas kini. Jangan menghentikan ubat semata-mata untuk mendapat bacaan yang kelihatan lebih baik.

Vaksin meningokokus ACWY diwajibkan sebelum berlepas, dan vaksin lain mungkin disyorkan terutama bagi warga emas. Sahkan keperluan terkini musim 1448H apabila pihak berkuasa menerbitkan ketetapan baharu.

Rawatan Di Tanah Suci

Mulai musim 1447H, TH tidak lagi dibenarkan membuka pusat rawatan sendiri di Tanah Suci. Setiap bangunan penginapan jemaah di Makkah dan Madinah masih disediakan klinik pesakit luar dan farmasi oleh petugas KKM.

Jemaah yang memerlukan rawatan lanjut akan dirujuk ke hospital kerajaan Arab Saudi dengan pemantauan pakar KKM. Ini satu lagi sebab kesihatan perlu benar-benar stabil sebelum berangkat.

Gunakan senarai ini sebagai persediaan sebelum hadir ke pemeriksaan. Tandakan setiap perkara yang telah siap.

Seseorang yang tidak mampu dari sudut kesihatan belum diwajibkan menunaikan haji pada musim itu. Islam tidak menuntut seseorang membahayakan dirinya semata-mata untuk meneruskan perjalanan.

Jika penyakit bersifat sementara, kewajipan menunaikan haji sendiri kekal apabila kesihatan pulih dan kemampuan dipenuhi semula. Tempoh ini wajar diisi dengan rawatan dan persediaan, bukan rasa kecewa yang berpanjangan.

Badal Haji Bagi Pesakit Yang Tiada Harapan Sembuh

Badal haji ialah haji yang dilaksanakan oleh seseorang bagi pihak individu lain yang memenuhi syarat. Asasnya ialah hadis seorang wanita dari kabilah Khath’am yang bertanya tentang ayahnya yang terlalu uzur untuk duduk di atas kenderaan, lalu Rasulullah SAW membenarkannya menunaikan haji bagi pihak ayahnya (Sahih al-Bukhari, no. 1513).

Pilihan ini hanya relevan apabila ketidakmampuan itu berkekalan, bukan kerana gagal pemeriksaan pada satu musim. Pengesahan perubatan dan nasihat pihak berautoriti agama perlu diperoleh sebelum membuat keputusan.

Haji dilaksanakan dalam tempoh tertentu dengan pergerakan besar ke Arafah, Muzdalifah dan Mina. Umrah pula boleh dilaksanakan sepanjang tahun, tertakluk pada peraturan visa dan kemasukan semasa.

Seseorang yang tidak lulus pemeriksaan haji tidak wajar menganggap dirinya automatik selamat untuk umrah. Risiko penerbangan, berjalan kaki dan kesesakan tetap perlu dibincangkan dengan doktor.

Bagi yang sihat dan masih menunggu giliran, umrah boleh menjadi persediaan rohani dan fizikal yang bermakna. Rakan agensi kami, MK Haramain, menawarkan pakej musim 1448H yang boleh dipilih mengikut keperluan.

Pemilihan pakej perlu mengambil kira jarak hotel, makanan dan kemampuan berjalan. Bagi pesakit kronik, nasihat doktor tetap menjadi keutamaan sebelum memilih tarikh.

1. Kementerian Kesihatan Malaysia, Garis Panduan Pemeriksaan Kesihatan Bakal Haji Edisi 11 (Oktober 2025).
2. Kementerian Kesihatan Arab Saudi, Hajj Health Requirements.
3. SAYS, syarat kesihatan baharu Arab Saudi musim 1447H/2026M (Oktober 2025).
4. Sinar Harian, surat tawaran haji kepada 31,600 bakal jemaah mulai 21 September (September 2026).
5. Berita Harian, permohonan rayuan haji dibuka mulai 2 Oktober (September 2026).
6. Utusan Malaysia, bakal jemaah haji tahun depan perlu bersedia dari sekarang (Julai 2026).
7. Lembaga Tabung Haji, maklumat tawaran, lokasi pemeriksaan kesihatan dan rayuan haji.
8. Surah Ali ‘Imran, ayat 97; Sahih al-Bukhari, no. 1513.
9. AkuIslam: permohonan haji Malaysia, panduan haji lengkap, checklist haji, persediaan sebelum umrah.

Penafian kesihatan: Panduan ini untuk pendidikan dan kesedaran awam. Kriteria boleh berubah mengikut musim, dan keputusan rasmi tertakluk pada pemeriksaan perubatan yang diiktiraf serta arahan terkini TH, KKM dan Arab Saudi.