Setiap tahun, jutaan jemaah dari seluruh dunia berkumpul di Makkah dan Madinah dalam ruang yang sama. Keadaan ini memudahkan jangkitan merebak, terutamanya penyakit yang tersebar melalui titisan pernafasan.
Sebab itu Arab Saudi mewajibkan vaksin meningokokus kepada semua jemaah umrah dan haji. Panduan ini merumuskan syarat terkini, vaksin tambahan yang disarankan dan langkah persediaan yang mudah diikuti, InsyaAllah.
Semakan editorial: 24 Oktober 2026 · Maklumat semasa disemak dengan: Kementerian Kesihatan Arab Saudi (syarat Umrah dan Haji 1447H), Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO), Lembaga Tabung Haji dan KKM.
Penyemak Perubatan
Disemak Oleh Dr. Hanita
Kandungan perubatan dalam panduan ini telah disemak oleh Dr. Hanita dari Klinik Hanita, klinik keluarga yang berkhidmat sejak 2007 di Kajang dan Sepang, Selangor. Semakan meliputi jenis vaksin, tempoh sah dan nasihat untuk kumpulan berisiko.
Panduan ini untuk kesedaran umum. Keputusan suntikan tetap perlu dibuat bersama doktor yang menilai keadaan kesihatan anda.
Ringkasan
Vaksin meningokokus ACYW wajib bagi semua jemaah umrah dan haji, dan mesti diambil sekurang-kurangnya 10 hari sebelum tiba di Arab Saudi. Jenis konjugat sah 5 tahun, manakala jenis polisakarida sah 3 tahun sahaja.
Influenza, COVID-19 dan pneumokokal disarankan mengikut umur dan risiko kesihatan. Ikut 5 langkah persediaan vaksin di bawah.
Pilih Situasi Anda
Situasi 1Saya pernah ambil vaksin sebelum iniSemak sama ada suntikan lama masih sah
Situasi 2Penerbangan saya kurang sebulan lagiGaris masa suntikan dan dokumen
Situasi 3Saya warga emas, hamil atau membawa anakNasihat vaksin mengikut kumpulan
Situasi 4Saya jatuh sakit di Tanah SuciTalian kecemasan dan hospital berdekatan
Syarat Semasa · Disemak Oktober 2026
Perkara Penting Tentang Vaksin
- Meningokokus wajib bagi semua jemaah umrah dan haji dari semua negara, termasuk Malaysia.
- 10 hari ialah tempoh minimum antara suntikan dan ketibaan di Arab Saudi.
- 5 tahun bagi vaksin konjugat ACYW atau ACYWX, dan 3 tahun bagi vaksin polisakarida ACYW.
- Haji 1448H: sijil kesihatan dan vaksin perlu dimuat naik ke Nusuk sebelum visa diproses.
Kandungan
- 5 langkah persediaan vaksin
- Mengapa vaksin penting
- Senarai vaksin wajib dan disarankan
- Vaksin meningokokus dan tempoh sah
- Influenza dan COVID-19
- Pneumokokal, polio dan demam kuning
- Beza syarat umrah dan haji
- Garis masa suntikan
- Tempat mendapatkan vaksin
- Sijil dan rekod vaksinasi
- Warga emas, hamil dan kanak-kanak
- Kesan sampingan
- Menjaga kesihatan di Tanah Suci
- Jika jatuh sakit
- Kesilapan lazim
- Senarai semak
- Soalan lazim
- Rujukan
Mula Di Sini
5 Langkah Persediaan Vaksin Sebelum Ke Tanah Suci
مَا أَنْزَلَ اللَّهُ دَاءً إِلَّا أَنْزَلَ لَهُ شِفَاءً
“Allah tidak menurunkan sesuatu penyakit melainkan Dia turut menurunkan penawarnya.”
Sahih al-Bukhari, no. 5678
Jika Berlaku
- Tidak pasti jenis vaksin lama? Bawa sijil lama ke klinik untuk semakan (tempoh sah).
- Penerbangan kurang 10 hari lagi? Hubungi klinik dan agensi segera (garis masa).
- Ada penyakit kronik? Dapatkan penilaian doktor sebelum suntikan (kumpulan berisiko).
- Demam tinggi di Tanah Suci? Maklumkan mutawwif dan dapatkan rawatan (jika jatuh sakit).
1
Langkah 1 daripada 5
Enam Minggu Sebelum
Semak Rekod
Cari sijil vaksin lama dan semak nama serta jenis vaksin meningokokus.
Senaraikan penyakit dan ubat harian untuk dibawa ke klinik.
2
Langkah 2 daripada 5
Lima Minggu Sebelum
Buat Temu Janji
Hubungi klinik dahulu untuk memastikan stok vaksin meningokokus tersedia.
Maklumkan tarikh berlepas dan sama ada anda ke umrah atau haji.
3
Langkah 3 daripada 5
Empat Minggu Sebelum
Ambil Suntikan
Pilih vaksin konjugat ACYW jika sesuai, kerana tempoh sahnya lebih panjang.
Bincang vaksin tambahan seperti influenza, COVID-19 dan pneumokokal.
4
Langkah 4 daripada 5
Selepas Suntikan
Semak Sijil
Pastikan nama, jenis vaksin dan tarikh tercatat dengan jelas.
Betulkan kesilapan ejaan sebelum meninggalkan klinik.
5
Langkah 5 daripada 5
Minggu Berlepas
Simpan Dokumen
Simpan salinan bercetak bersama pasport dalam beg kabin.
Simpan salinan digital yang boleh dibuka tanpa internet.
Persediaan ini ringkas, tetapi memberi ketenangan sepanjang perjalanan. Tubuh yang sihat memudahkan anda memberi tumpuan sepenuhnya kepada ibadah.
Kenali Risiko
Mengapa Vaksin Penting Sebelum Ke Tanah Suci
Di Masjidil Haram, Masjid Nabawi, hotel dan bas ziarah, jemaah berada dalam jarak yang sangat dekat untuk tempoh yang panjang. Virus dan bakteria pernafasan lebih mudah berpindah dalam keadaan begini.
Pada April 2025, WHO melaporkan 17 kes penyakit meningokokus invasif yang berkait dengan perjalanan umrah. Kesemua 11 kes yang dilaporkan oleh Arab Saudi melibatkan jemaah yang tiada sejarah vaksin meningokokus.
Tanda Amaran Meningokokus
Demam tinggi mendadak bersama sakit kepala yang teruk.
Leher kaku, muntah atau mata sangat sensitif kepada cahaya.
Keliru atau sangat mengantuk, serta ruam ungu yang tidak pudar apabila ditekan.
Nota kesihatan: Gejala ini tidak semestinya muncul serentak dan boleh memburuk dalam beberapa jam. Jika ada tanda ini, dapatkan rawatan kecemasan segera tanpa menunggu.
Gambaran Keseluruhan
Senarai Vaksin Wajib Dan Disarankan
Tidak semua vaksin mempunyai status yang sama bagi setiap jemaah. Jadual ini merumuskan syarat Kementerian Kesihatan Arab Saudi bagi musim 1447H untuk jemaah dari Malaysia.
| Vaksin | Status dan siapa perlu |
|---|---|
| Meningokokus ACYW | Wajib bagi semua jemaah umrah dan haji |
| COVID-19 | Wajib bagi kumpulan berisiko: umur lebih 65 tahun, hamil, penyakit kronik atau imuniti lemah |
| Influenza bermusim | Disarankan bagi semua jemaah, terutamanya warga emas |
| Pneumokokal | Disarankan bagi warga emas dan pesakit kronik, mengikut nasihat doktor |
| Polio dan demam kuning | Wajib bagi negara tertentu sahaja, tidak terpakai kepada perjalanan terus dari Malaysia |
| Vaksin rutin | Disarankan supaya tetanus, campak dan lain-lain sentiasa terkini |
Tip AkuIslam: Beritahu klinik sama ada anda ke umrah atau haji, serta negara transit jika ada. Maklumat ini membantu doktor menilai keperluan vaksin dengan lebih tepat.
Vaksin Wajib
Vaksin Meningokokus: Jenis Dan Tempoh Sah
Vaksin meningokokus melindungi daripada bakteria Neisseria meningitidis yang boleh menyebabkan radang selaput otak dan jangkitan darah. Arab Saudi menerima tiga jenis vaksin, dan tempoh sahnya berbeza.
Kementerian Kesihatan Arab Saudi · Umrah Dan Haji 1447H
Formula 10 · 5 · 3
- 10 hari: suntikan mesti diambil sekurang-kurangnya 10 hari sebelum tiba di Arab Saudi.
- 5 tahun: tempoh sah vaksin konjugat ACYW (kuadrivalen) atau ACYWX (pentavalen).
- 3 tahun: tempoh sah vaksin polisakarida ACYW.
Jika jenis vaksin tidak dinyatakan dalam sijil, ia hanya dikira sah selama 3 tahun dari tarikh suntikan.
Contoh · Masih Sah
Vaksin konjugat ACYW pada Januari 2024, umrah pada Disember 2026. Suntikan ini masih dalam tempoh 5 tahun jika jenisnya tercatat dalam sijil.
Contoh · Perlu Suntikan Baharu
Vaksin polisakarida pada Januari 2023, umrah pada Disember 2026. Tempoh 3 tahun sudah tamat, jadi suntikan baharu diperlukan.
Bagi kebanyakan orang dewasa, satu dos sudah memadai untuk tempoh sahnya. Individu dengan masalah imuniti mungkin memerlukan jadual berbeza, jadi biarkan doktor yang menentukan.
Vaksin Tambahan
Vaksin Influenza Dan COVID-19
Influenza boleh menyebabkan demam, batuk dan keletihan yang mengganggu ibadah. Arab Saudi menyarankan semua jemaah mengambil vaksin influenza bermusim yang terkini sebelum berangkat.
Bagi bakal haji Malaysia, Tabung Haji memaklumkan vaksin influenza turut diwajibkan pada musim 1446H. Warga emas 60 tahun ke atas dengan penyakit kronik boleh mendapatkannya di fasiliti kesihatan kerajaan terpilih.
COVID-19 · Kumpulan Yang Perlu Bukti Vaksin
Berumur lebih 65 tahun, atau wanita hamil.
Penyakit jantung, paru-paru atau buah pinggang kronik.
Pesakit kanser, imuniti lemah, penyakit saraf kronik, atau talasemia dan anemia sel sabit.
COVID-19 · Bukti Yang Diterima (Salah Satu)
Satu dos vaksin COVID-19 terkini musim 2025–2026.
Dos primer lengkap (dua dos atau lebih) antara 2021 dan 2024.
Pengesahan makmal pernah dijangkiti COVID-19 pada 2025.
Tip AkuIslam: Bincangkan influenza dan COVID-19 ketika temu janji vaksin meningokokus. Doktor boleh merancang semua suntikan dalam satu atau dua lawatan.
Vaksin Tambahan
Pneumokokal, Polio Dan Demam Kuning
Vaksin pneumokokal melindungi daripada bakteria Streptococcus pneumoniae yang boleh menyebabkan radang paru-paru. Ia bukan pengganti vaksin meningokokus kerana kedua-duanya melindungi daripada bakteria berbeza.
Pneumokokal sesuai dipertimbangkan oleh warga emas, perokok, serta pesakit diabetes, asma, jantung atau buah pinggang. Jenis dan bilangan dos bergantung pada umur serta sejarah vaksin, jadi dapatkan penilaian doktor.
Syarat polio dan demam kuning hanya dikenakan kepada jemaah dari negara tertentu di Afrika, Amerika Selatan dan beberapa negara Asia. Malaysia tidak tersenarai, tetapi semak semula jika perjalanan anda melalui negara lain sebelum ke Arab Saudi.
Bandingkan
Beza Syarat Vaksin Umrah Dan Haji
Vaksin meningokokus wajib bagi kedua-duanya. Bezanya, bakal haji Malaysia perlu melalui pemeriksaan kesihatan rasmi KKM dan Tabung Haji sebelum layak menerima tawaran.
| Perkara | Umrah | Haji |
|---|---|---|
| Meningitis ACYW | Wajib, 10 hari sebelum tiba | Wajib, 10 hari sebelum tiba |
| COVID-19 | Kumpulan berisiko | Kumpulan berisiko |
| Influenza | Disarankan | Disarankan oleh Arab Saudi, diwajibkan TH pada 1446H |
| Pemeriksaan kesihatan | Digalakkan | Wajib melalui pemeriksaan bakal haji |
| Sijil di Nusuk | Tidak | Wajib sebelum visa haji 1448H diproses |
Tidak Layak Menunaikan Haji · Syarat Arab Saudi
Kegagalan organ utama, seperti dialisis buah pinggang atau penyakit paru-paru yang memerlukan oksigen.
Demensia, atau gangguan saraf dan mental yang teruk.
Hamil dalam tiga bulan terakhir, atau kehamilan berisiko tinggi.
Penyakit berjangkit aktif seperti batuk kering terbuka, dan kanser yang sedang menerima kemoterapi.
Bagi umrah, tiada saringan rasmi yang sama. Namun pemeriksaan kesihatan tetap digalakkan, terutamanya jika anda mempunyai penyakit kronik atau mudah letih. Lihat juga checklist haji untuk persediaan musim haji.
Rancang Awal
Garis Masa Suntikan Sebelum Berangkat
Syarat minimum ialah 10 hari sebelum tiba di Arab Saudi, bukan sebelum menaiki pesawat. Mengambil suntikan lebih awal memberi ruang jika stok vaksin habis atau sijil perlu dibetulkan.
| Bila | Tindakan |
|---|---|
| 6 minggu sebelum | Semak sijil lama, senaraikan penyakit dan ubat, buat temu janji klinik |
| 4 minggu sebelum | Ambil vaksin meningokokus dan vaksin tambahan mengikut nasihat doktor |
| 3 minggu sebelum | Semak maklumat sijil dan tempoh sah |
| 10 hari sebelum tiba | Had terakhir suntikan meningokokus |
| Minggu berlepas | Simpan salinan bercetak dan digital bersama pasport |
Jika baru mengetahui syarat ini dan masa tidak mencukupi, hubungi klinik dan agensi dengan segera. Jangan sesekali mengubah tarikh pada sijil kerana ia melibatkan keselamatan kesihatan awam.
Di Malaysia
Tempat Mendapatkan Vaksin Umrah Dan Haji
Vaksin meningokokus boleh didapati di klinik swasta berdaftar, hospital swasta dan sesetengah fasiliti kerajaan. Tidak semua klinik menyimpan stok setiap masa, jadi telefon dahulu sebelum datang.
Bakal haji pula biasanya menerima suntikan di Pusat Pemberian Vaksin (PPV) yang dimaklumkan oleh Tabung Haji. Senarai PPV boleh disemak melalui MySejahtera atau laman Tabung Haji.
Soalan Untuk Klinik
Adakah vaksin ini jenis konjugat ACYW? Jenis ini sah 5 tahun.
Adakah sijil mencatat nama dan jenis vaksin? Tanpa maklumat jenis, ia dikira sah 3 tahun sahaja.
Berapa caj keseluruhan? Sesetengah klinik mengenakan caj konsultasi atau dokumen secara berasingan.
Ada klinik keluarga yang menyediakan pakej pemeriksaan kesihatan dan vaksin haji serta umrah sekali gus. Contohnya, Klinik Hanita di Kajang dan Sepang menawarkan pakej sedemikian.
Dokumen
Sijil Dan Rekod Vaksinasi
Sijil vaksin membuktikan anda telah memenuhi syarat kemasukan. Ia juga membantu doktor menilai keperluan suntikan bagi perjalanan akan datang.
Semak Dalam Sijil
Nama penuh seperti dalam pasport.
Nama dan jenis vaksin meningokokus.
Tarikh suntikan serta nama klinik atau petugas.
Ingat: sijil mungkin tidak diperiksa pada setiap perjalanan. Namun syarat vaksin tetap terpakai, dan pemeriksaan boleh berlaku pada bila-bila masa.
Kumpulan Berisiko
Warga Emas, Wanita Hamil Dan Kanak-kanak
Sesetengah jemaah memerlukan penilaian yang lebih teliti sebelum suntikan dan perjalanan. Selain vaksin, doktor juga menilai kawalan penyakit, ubat harian dan tahap kecergasan.
Warga Emas Dan Pesakit Kronik · Lengkapkan Perlindungan
Bincang influenza, COVID-19 dan pneumokokal bersama meningokokus.
Minta surat ringkasan kesihatan dan bawa ubat yang mencukupi dalam bungkusan asal.
Jangan ubah dos atau hentikan ubat sendiri tanpa nasihat doktor.
Wanita Hamil · Dapatkan Nasihat Dahulu
Vaksin konjugat boleh dipertimbangkan jika perlu, berdasarkan penilaian doktor.
Bagi haji, hamil dalam tiga bulan terakhir atau kehamilan berisiko tinggi tidak dibenarkan.
Kanak-kanak · Bawa Buku Imunisasi
Jenis dan dos vaksin bergantung pada umur anak.
Jangan anggap anak dikecualikan secara automatik tanpa pengesahan doktor.
Keluarga yang membawa ibu bapa atau anak kecil boleh merujuk umrah bersama keluarga dan panduan membawa bayi ketika umrah.
Selepas Suntikan
Kesan Sampingan Selepas Vaksin
Kebanyakan reaksi selepas vaksin meningokokus adalah ringan dan hilang dalam satu hingga dua hari. Antaranya sakit atau bengkak di lengan, sakit kepala, letih dan demam ringan.
Dapatkan Rawatan Segera Jika
Sesak nafas, atau bengkak pada muka dan tekak.
Rasa hendak pengsan, atau ruam yang merebak dengan cepat.
Demam berpanjangan yang semakin teruk.
Jika anda pernah mengalami alahan serius terhadap mana-mana vaksin, maklumkan kepada doktor sebelum suntikan diberikan.
Di Tanah Suci
Menjaga Kesihatan Sepanjang Di Tanah Suci
Vaksin mengurangkan risiko penyakit tertentu, tetapi tidak melindungi daripada semua jangkitan. Amalan harian yang mudah tetap menjadi benteng utama sepanjang di Makkah dan Madinah.
Di Masjid
Pakai pelitup muka di kawasan sesak dan amalkan etika batuk.
Minum air secukupnya, termasuk air zamzam yang disediakan.
Cuaca Dan Tenaga
Elak terik matahari ketika tengah hari, dan gunakan payung.
Rehat secukupnya antara ibadah supaya tubuh tidak terlalu letih.
Makanan Dan Kebersihan
Basuh tangan sebelum makan dan selepas menyentuh permukaan awam.
Pilih makanan yang dimasak sepenuhnya, dan elak susu tidak dipasteur. Lihat juga makan di Makkah dan Madinah.
Kru AkuIslam pernah ke Tanah Suci bersama rombongan rakan agensi MK Haramain, seperti yang dikongsi dalam pengalaman umrah bersama MK Haramain. Bagi jemaah yang tidak mahu risau tentang makan, pakej Saver Plus menyediakan makan tiga kali sehari serta insurans individu.
Warga emas yang mahukan jarak berjalan kaki lebih pendek boleh menimbang pakej Saver Safwah, dengan hotel sekitar 50 meter dari Masjidil Haram. Jemaah wanita pula boleh melihat Umrah4Ladies yang khusus untuk wanita.
Bertindak
Jika Jatuh Sakit Di Tanah Suci
Jangan paksa diri meneruskan semua aktiviti apabila tubuh menunjukkan tanda sakit yang serius. Maklumkan kepada mutawwif atau ketua rombongan kerana mereka biasa membantu jemaah mendapatkan rawatan.
Di Arab Saudi
Talian Kecemasan Dan Kesihatan
- 911 · Kecemasan bersatu (polis, ambulans, bomba)
- 997 · Ambulans Bulan Sabit Merah Saudi
- 937 · Talian Kementerian Kesihatan Saudi
Lokasi · Google Maps
Hospital Kecemasan Ajyad, Makkah
Hospital Kecemasan Ajyad terletak berhampiran Masjidil Haram. Ikut arahan petugas atau mutawwif mengenai fasiliti yang paling sesuai untuk keadaan anda.
Tip AkuIslam: Simpan nombor mutawwif, hotel dan ketua rombongan sebagai kenalan kecemasan. Rujuk juga keselamatan di Makkah untuk senarai talian penting yang lain.
Elakkan
Kesilapan Lazim Tentang Vaksin
Kebanyakan masalah berlaku kerana persediaan ditangguhkan sehingga hampir tarikh penerbangan. Kenali kesilapan ini supaya urusan terakhir tidak menjadi tergesa-gesa.
- Ambil suntikan terlalu lewat. Suntikan sehari dua sebelum berlepas tidak memenuhi syarat 10 hari.
- Anggap semua vaksin sah 5 tahun. Jenis polisakarida hanya sah 3 tahun.
- Buang sijil lama. Tanpa sijil, doktor sukar menentukan jenis dan tarikh dos terdahulu.
- Anggap vaksin influenza menggantikan meningokokus. Kedua-duanya melindungi daripada penyakit berbeza.
- Bergantung pada pengalaman orang lain. Syarat boleh berubah mengikut musim.
Sebelum Berangkat
Senarai Semak Vaksin Umrah Dan Haji
Gunakan senarai ini bersama checklist umrah dan persediaan sebelum umrah.
Vaksin
Meningokokus ACYW diambil sekurang-kurangnya 10 hari sebelum tiba
Tempoh sah vaksin lama disemak
Influenza dan COVID-19 dibincang dengan doktor
Pneumokokal dinilai bagi warga emas dan pesakit kronik
Dokumen
Sijil mencatat nama, jenis vaksin dan tarikh
Salinan bercetak disimpan bersama pasport
Salinan digital boleh dibuka tanpa internet
Surat ringkasan kesihatan bagi pesakit kronik
Bekalan
Ubat harian mencukupi dalam bungkusan asal
Pelitup muka dan pensanitasi tangan
Botol air dan payung
Nombor kecemasan ditulis di atas kertas
Soalan Lazim
Soalan Lazim Vaksin Umrah Dan Haji
Adakah vaksin meningokokus wajib untuk umrah?
Ya. Arab Saudi mewajibkan vaksin meningokokus ACYW bagi semua jemaah umrah dari semua negara, sekurang-kurangnya 10 hari sebelum tiba.
Berapa lama vaksin meningokokus sah?
Vaksin konjugat ACYW atau ACYWX sah 5 tahun. Vaksin polisakarida ACYW pula sah 3 tahun sahaja.
Saya ambil vaksin tiga tahun lalu, perlukah suntikan baharu?
Bergantung pada jenis vaksin. Jika jenis konjugat dan tercatat dalam sijil, ia masih sah sehingga 5 tahun.
Bolehkah ambil vaksin seminggu sebelum terbang?
Tidak memadai. Syaratnya sekurang-kurangnya 10 hari sebelum tiba di Arab Saudi, jadi ambil beberapa minggu lebih awal.
Adakah vaksin influenza wajib?
Arab Saudi menyarankannya kepada semua jemaah. Bagi bakal haji Malaysia, Tabung Haji mewajibkannya pada musim 1446H.
Adakah semua jemaah perlu vaksin COVID-19?
Tidak. Bukti vaksin atau imuniti hanya diperlukan bagi kumpulan berisiko seperti warga emas lebih 65 tahun, wanita hamil dan pesakit kronik.
Bolehkah wanita hamil mengambil vaksin meningokokus?
Vaksin konjugat boleh dipertimbangkan jika perlu, berdasarkan penilaian doktor. Dapatkan nasihat dahulu kerana keselamatan perjalanan juga bergantung pada keadaan kehamilan.
Adakah vaksin pneumokokal sama dengan meningokokus?
Tidak. Kedua-duanya melindungi daripada bakteria berbeza, jadi pneumokokal tidak boleh menggantikan vaksin meningokokus yang diwajibkan.
Apa perlu dibuat jika sijil vaksin hilang?
Hubungi klinik yang memberikan suntikan untuk mendapatkan salinan rekod. Jangan sesekali membuat atau mengubah sijil sendiri.
Di mana boleh mendapatkan rawatan di Makkah?
Hubungi 911 atau 997 untuk kecemasan. Hospital Kecemasan Ajyad terletak berhampiran Masjidil Haram.
Sumber
Rujukan
- Kementerian Kesihatan Arab Saudi, syarat kesihatan jemaah Umrah 1447H/2026.
- Kementerian Kesihatan Arab Saudi, syarat kesihatan jemaah Haji 1447H/2026.
- WHO, penyakit meningokokus invasif berkait umrah (April 2025).
- Lembaga Tabung Haji, vaksinasi jemaah haji 1446H/2025M.
- Hajj Reporters, sijil perubatan wajib untuk haji 2027 (September 2026).
- Sahih al-Bukhari, no. 5678: hadis “Allah tidak menurunkan penyakit melainkan menurunkan penawarnya”.
- AkuIslam: keselamatan di Makkah, checklist umrah, pengalaman umrah MK Haramain, persediaan sebelum umrah.
Merancang Ke Tanah Suci?
Pakej Umrah 1448H Bersama MK Haramain
Siri Saver 12 hari 10 malam dengan penerbangan terus, dari RM7,190 seorang. Bandingkan Saver Eco, Saver Plus, Saver Safwah dan Umrah4Ladies, lengkap dengan tarikh berlepas.
