KLINIK TABUNG HAJI DI MEKAH DAN MADINAH: Panduan Mendapatkan Rawatan dan Bantuan Perubatan

Pada 19 Oktober 2025, TH mengumumkan perubahan pengurusan kesihatan bagi musim haji 1447 Hijrah bersamaan 2026 Masihi. Pengumuman itu menyatakan bahawa TH tidak lagi dibenarkan membuka pusat rawatan khusus di Tanah Suci.

Walau bagaimanapun, klinik pesakit luar dan farmasi masih disediakan di setiap bangunan penginapan jemaah haji Malaysia di Mekah dan Madinah. Kemudahan ini dikendalikan oleh petugas kesihatan bertauliah daripada Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM).

Kes yang memerlukan rawatan lanjut akan dirujuk ke hospital kerajaan Arab Saudi. Pakar dan petugas kesihatan Malaysia membantu memantau keadaan jemaah serta menyelaras urusan rawatan yang berkaitan.

Pada 2 April 2026, Bernama melaporkan bahawa seramai 225 petugas perubatan Malaysia ditugaskan bagi operasi musim haji tersebut. Menteri Kesihatan Malaysia turut mengesahkan bahawa ketiadaan pusat rawatan TH memerlukan jemaah dirujuk terus ke hospital kerajaan Arab Saudi.

Kemudahan klinik penginapan yang disebut dalam pengumuman TH disediakan untuk jemaah haji Malaysia di bawah operasi TH. Jemaah yang menunaikan umrah pada musim biasa tidak boleh menganggap mereka mempunyai akses yang sama.

Jika anda menyertai pakej umrah bersama agensi, saluran bantuan pertama biasanya ialah mutawif atau penyelaras rombongan. Rawatan seterusnya perlu diurus melalui kemudahan kesihatan Arab Saudi serta perlindungan insurans yang berkaitan dengan visa dan perjalanan.

Jemaah haji melalui pengelola berlesen pula perlu menyemak pengaturan rawatan dengan pihak pengelola masing-masing. Jangan menganggap prosedur dan kelayakan setiap pakej sama.

Cara menggunakan perlindungan insurans ketika berada di Arab Saudi boleh dibaca dalam artikel Insurans Umrah dan Haji.

Peranan petugas perubatan dan petugas TH yang lain diterangkan dalam artikel Siapa Urus Jemaah Haji.

Bagi musim haji 2026, titik pertama untuk mendapatkan rawatan bukan lagi sebuah pusat rawatan utama TH yang berasingan. Jemaah hendaklah mendapatkan lokasi klinik di bangunan penginapan masing-masing daripada petugas TH atau kaunter hotel.

Lokasi bilik klinik, laluan lif dan waktu perkhidmatan mungkin berbeza mengikut bangunan serta aturan operasi semasa. Oleh itu, catat maklumat yang diberikan semasa taklimat ketibaan dan simpan dalam telefon.

Klinik Tabung Haji di Mekah

Apabila tiba di bangunan penginapan di Mekah, tanyakan kedudukan klinik dan farmasi yang disediakan untuk jemaah. Pastikan anda mengetahui aras bangunan, lif yang sesuai dan cara menghubungi petugas sekiranya tidak mampu turun sendiri.

Jika anda menginap bersama ahli keluarga yang uzur, kenal pasti laluan paling mudah dari bilik ke klinik. Maklumkan lebih awal kepada petugas sekiranya ahli keluarga menggunakan kerusi roda atau memerlukan bantuan pergerakan.

Klinik Tabung Haji di Madinah

Langkah yang sama perlu dibuat apabila tiba di hotel penginapan jemaah haji di Madinah. Jangan menganggap lokasi klinik di Madinah mempunyai susunan atau waktu yang sama dengan bangunan penginapan di Mekah.

Jemaah yang mengalami demam, batuk berpanjangan atau masalah kesihatan lain wajar memaklumkan petugas sebelum meneruskan aktiviti yang memenatkan. Pemeriksaan awal membantu pasukan perubatan menentukan sama ada rawatan biasa sudah memadai.

Mengapa Kami Tidak Menyenaraikan Koordinat Klinik Tabung Haji?

Klinik penginapan TH bergantung pada bangunan yang digunakan dalam operasi musim haji. Alamat dan koordinat daripada musim lama berisiko membawa pembaca ke tempat yang salah.

Cara paling tepat ialah mendapatkan lokasi semasa daripada petugas TH dan menyimpan pin hotel sendiri dalam Google Maps. Simpan juga nombor bilik, nama bangunan dan nombor hubungan petugas kerana maklumat ini lebih berguna ketika meminta bantuan.

Jika keadaan pesakit stabil, mulakan urusan dengan petugas TH atau penyelia di bangunan penginapan. Elakkan pergi bersendirian jika anda terlalu lemah, pening atau mempunyai masalah pergerakan.

1. Maklumkan keadaan kesihatan. Terangkan gejala utama, masa gejala bermula dan sama ada anda mempunyai penyakit sedia ada.
2. Dapatkan lokasi atau bantuan petugas. Tanya tempat pemeriksaan dan cara membawa pesakit dengan selamat jika tidak mampu berjalan.
3. Sediakan pengenalan diri. Bawa kad pengenalan jemaah, maklumat penginapan dan senarai ubat yang sedang diambil.
4. Ikut penilaian petugas kesihatan. Doktor atau anggota kesihatan akan menentukan sama ada rawatan di klinik mencukupi atau pemeriksaan lanjut diperlukan.
5. Simpan maklumat rawatan. Catat arahan ubat, tarikh pemeriksaan semula dan pihak yang perlu dihubungi jika keadaan bertambah buruk.

Tidak semua gejala boleh diselesaikan melalui ubat yang dibekalkan di klinik. Jika petugas mencadangkan rujukan ke hospital, ikut arahan mereka dan jangan menangguhkan rawatan semata-mata untuk menyertai aktiviti rombongan.

Aliran rawatan bagi jemaah haji Malaysia disusun dalam empat langkah berikut.

Sakit boleh berlaku ketika jemaah berada jauh dari hotel. Jika mula pening atau terlalu lemah di kawasan masjid, berhenti di tempat yang selamat dan minta bantuan petugas masjid.

Maklumkan lokasi semasa dengan sejelas mungkin, termasuk nama kawasan atau nombor pintu terdekat jika diketahui. Selepas bantuan awal diatur, hubungi rakan rombongan dan petugas TH jika keadaan mengizinkan.

Jika seseorang tidak sedarkan diri, sukar bernafas atau mengalami gejala serius, jangan cuba membawanya berjalan pulang ke hotel. Dapatkan bantuan kecemasan di lokasi dan hubungi 997 untuk ambulans atau 911 bagi talian kecemasan bersatu.

Semasa ibadah di Arafah, Muzdalifah dan Mina, kemudahan serta laluan perubatan tertakluk kepada pengurusan musim haji. Ikut arahan petugas di kawasan berkenaan dan jangan bergantung pada lokasi klinik hotel ketika berada di sana.

Petugas kesihatan akan menentukan keperluan rujukan berdasarkan pemeriksaan dan keadaan pesakit. Kes yang memerlukan ujian, pemantauan rapi atau rawatan hospital tidak semestinya boleh diurus sepenuhnya di klinik penginapan.

Apabila rujukan dibuat, ikut arahan pasukan perubatan tentang hospital tujuan dan pengangkutan yang sesuai. Rakan atau ahli keluarga boleh membantu menyediakan dokumen, tetapi keputusan rawatan perlu dibuat oleh pasukan kesihatan yang bertanggungjawab.

Bagi musim haji 2026, TH memaklumkan bahawa rawatan lanjut dirujuk ke hospital Arab Saudi dengan pemantauan pakar perubatan KKM. Pengaturan ini tidak bermakna setiap jemaah boleh memilih hospital sendiri atau menggunakan kemudahan hospital swasta tanpa urusan yang sesuai.

Jika pesakit dimasukkan ke wad, pastikan waris mempunyai nama hospital dan cara menghubungi penyelaras pesakit. Simpan juga nombor rujukan jika diberikan supaya maklumat pesakit mudah dijejaki.

Hospital di bawah ialah contoh kemudahan kesihatan Arab Saudi, bukannya pusat rawatan TH atau pengesahan hospital rujukan untuk setiap kes. Pilihan hospital sebenar bergantung pada keadaan pesakit, arahan kecemasan dan penyelarasan petugas.

Di Mekah, Hospital Kecemasan Al-Haram terletak di barat laut Masjidil Haram. Peta satelit di bawah membantu jemaah mengecam bangunan dan jalan di sekitarnya.

Di Madinah, Pusat Kesihatan Al-Safiah terletak di selatan Masjid Nabawi. Pusat ini boleh dikunjungi jika jemaah memerlukan pemeriksaan awal ketika berada di kawasan masjid.

Gunakan peta untuk mengenali kawasan sahaja dan semak keadaan semasa sebelum bergerak. Jika berlaku kecemasan, hubungi ambulans atau dapatkan arahan petugas. Jangan memandu sendiri ke lokasi yang belum disahkan.

Butiran bayaran dan insurans bagi jemaah umrah diterangkan dalam bahagian lain. Rujuk bahagian Bagaimana dengan Bayaran Rawatan dan Insurans?

Tidak semua masalah kesihatan memerlukan ambulans, tetapi tanda kecemasan tidak boleh ditangguhkan. Pastikan nombor penting ini disimpan dalam telefon dan dicatat pada kertas kecil yang mudah dicapai.

Jadual di bawah menyenaraikan nombor yang perlu disimpan dan fungsi setiap satu.

Kementerian Kesihatan Arab Saudi menyediakan perkhidmatan 937 untuk pertanyaan dan nasihat kesihatan sepanjang masa. Walau bagaimanapun, 937 bukan pengganti panggilan ambulans apabila seseorang mengalami kecemasan yang mengancam nyawa.

Tanda Bahaya yang Memerlukan Bantuan Segera

Antara tanda yang perlu diberi perhatian ialah sakit dada, sesak nafas teruk, tidak sedarkan diri dan sawan yang berpanjangan. Tanda strok seperti muka senget, kelemahan sebelah badan atau percakapan tiba-tiba tidak jelas juga memerlukan tindakan segera.

Kekeliruan mendadak, suhu badan yang sangat tinggi bersama perubahan kesedaran atau kecederaan berat juga memerlukan bantuan segera. Minta bantuan petugas dan hubungi ambulans apabila kecemasan disyaki.

Jangan paksa pesakit yang terlalu lemah berjalan atau menaiki tangga untuk kembali ke hotel. Kekalkan pesakit di kawasan yang selamat sementara menunggu arahan petugas kecemasan.

Demam, Batuk dan Sakit Tekak

Demam dan batuk boleh berlaku selepas beberapa hari berada di kawasan yang padat. Jika keadaan masih stabil, dapatkan pemeriksaan di Klinik Tabung Haji di penginapan dan elakkan berkongsi ubat tanpa nasihat petugas kesihatan.

Jika demam disertai sesak nafas, kelemahan ketara atau keadaan yang semakin buruk, dapatkan penilaian segera. Jangan menganggap semua gejala sebagai keletihan biasa akibat ibadah.

Pening, Kurang Air dan Keletihan

Cuaca panas, aktiviti berjalan dan jadual yang padat boleh meningkatkan risiko kekurangan air. Berhenti melakukan aktiviti, berehat di tempat yang lebih sejuk dan dapatkan bantuan jika gejala tidak reda atau disertai kekeliruan.

Jemaah yang mempunyai sekatan pengambilan air kerana penyakit tertentu perlu mengikut nasihat doktor mereka. Jangan memaksa pengambilan air yang berlebihan tanpa mengambil kira keadaan kesihatan.

Diabetes dan Tekanan Darah Tinggi

Jemaah dengan penyakit kronik perlu membawa ubat dan maklumat rawatan yang lengkap. Maklumkan kepada petugas kesihatan tentang ubat harian, dos dan sebarang perubahan gejala.

Jangan menukar dos atau menghentikan ubat atas nasihat rakan sebilik. Pemeriksaan klinik membantu doktor menilai keadaan sebelum membuat sebarang perubahan rawatan.

Warga Emas Terjatuh atau Tidak Mampu Berjalan

Jika warga emas terjatuh, lihat sama ada terdapat sakit yang teruk, kecederaan kepala atau kesukaran bergerak. Dapatkan bantuan petugas dan elakkan mengangkat pesakit secara tergesa-gesa jika kecederaan serius disyaki.

Bagi pesakit yang stabil tetapi sukar berjalan, minta bantuan pergerakan melalui petugas penginapan. Lebih mudah jika penjaga telah menyimpan maklumat bilik, kad jemaah dan nombor hubungan penyelia.

Kecemasan di Arafah, Mina atau Muzdalifah

Keadaan ketika kemuncak haji berbeza daripada hari biasa di Mekah dan Madinah. Laluan keluar masuk, stesen perubatan dan pergerakan kenderaan tertakluk kepada arahan pihak berkuasa serta pasukan operasi.

Jika ahli rombongan sakit, maklumkan segera kepada petugas khemah atau penyelaras yang bertugas. Jangan cuba membawa pesakit merentasi kawasan sesak tanpa panduan pihak yang menguruskan kecemasan.

Maklumat yang lengkap boleh membantu petugas membuat penilaian awal dengan lebih cepat. Simpan salinan digital luar talian dan berikan kepada ahli keluarga yang dipercayai jika anda mempunyai masalah kesihatan.

• Kad pengenalan jemaah dan maklumat bangunan penginapan.
• Salinan pasport serta dokumen perjalanan yang berkaitan.
• Senarai penyakit sedia ada, alahan dan pembedahan terdahulu.
• Nama ubat, dos dan waktu pengambilan.
• Surat ringkasan perubatan dalam bahasa Inggeris jika disediakan doktor.
• Nombor hubungan waris, petugas TH dan ketua rombongan.
• Maklumat insurans atau takaful jika berkaitan dengan perjalanan.

Bawa ubat harian dalam bungkusan asal bersama label yang jelas. Jangan bergantung sepenuhnya pada farmasi penginapan untuk membekalkan semua ubat khusus yang biasa digunakan di Malaysia.

Klinik Tabung Haji dan farmasi di penginapan merupakan sebahagian daripada pengaturan kesihatan bagi jemaah haji kelolaannya. Namun, butiran kelayakan dan tanggungan kos rawatan hospital perlu disahkan dengan TH atau pengelola bagi musim berkenaan.

Jangan menganggap setiap rawatan di hospital kerajaan atau swasta Arab Saudi percuma untuk semua jenis visa. Peraturan dan kaedah pembayaran boleh berbeza mengikut status jemaah, perkhidmatan yang diterima serta perlindungan yang berkuat kuasa.

Bagi jemaah umrah, semak sijil insurans visa Saudi dan perlindungan perjalanan tambahan sebelum berangkat. Pastikan anda mengetahui nombor bantuan 24 jam, hospital yang boleh digunakan dan sama ada bayaran perlu didahulukan.

Artikel Insurans Umrah dan Haji yang dipautkan dalam bahagian kelayakan turut menerangkan cara menyimpan resit dan dokumen untuk tuntutan selepas rawatan.

Keperluan jemaah warga emas berbeza mengikut tahap kesihatan dan kemampuan bergerak. Persediaan kecil di hotel boleh mengurangkan kekeliruan apabila mereka jatuh sakit.

1. Kenali Klinik Tabung Haji lebih awal. Semak aras, nombor telefon dan laluan lif selepas tiba di bangunan penginapan.
2. Simpan senarai ubat. Ambil gambar label ubat serta sediakan ringkasan perubatan yang mudah dibaca.
3. Tetapkan orang untuk dihubungi. Ahli keluarga di Malaysia dan rakan sebilik perlu tahu siapa penyelaras utama.
4. Sediakan keperluan pergerakan. Pastikan kerusi roda atau alat sokongan yang digunakan sesuai dengan keadaan jemaah.
5. Pantau perubahan keadaan. Kekeliruan mendadak, tidak mahu makan atau kelemahan luar biasa perlu dimaklumkan kepada petugas kesihatan.

Jangan meletakkan semua urusan pada seorang penjaga sahaja jika keadaan memerlukan sokongan berterusan. Maklumkan kepada petugas TH jika keluarga memerlukan bantuan tambahan dalam batas kemudahan yang tersedia.

Berita tentang kemasukan ke hospital boleh menyebabkan keluarga di Malaysia bimbang, terutama apabila maklumat yang diterima tidak lengkap. Sebaiknya, lantik seorang ahli keluarga sebagai penyelaras komunikasi supaya maklumat pesakit tidak bercanggah.

Minta nama hospital, nama penyelaras petugas dan cara mendapatkan perkembangan keadaan pesakit melalui saluran yang dibenarkan. Hormati kerahsiaan pesakit serta elakkan berkongsi gambar atau rekod perubatan dalam kumpulan terbuka.

Jika perjalanan pulang perlu ditunda, bincangkan urusan penerbangan dengan petugas TH atau agensi selepas mendapat penilaian perubatan. Pesakit tidak sepatutnya membuat keputusan menaiki pesawat hanya kerana tiket telah ditempah.

Pengumuman klinik penginapan TH merujuk kepada pengurusan jemaah pada musim haji, bukan perkhidmatan rawatan awam untuk semua pengunjung Mekah dan Madinah sepanjang tahun. Oleh itu, jemaah umrah di luar musim haji perlu membuat persediaan rawatan melalui saluran mereka sendiri.

Bagi musim haji 1448 Hijrah bersamaan 2027 Masihi, lokasi dan tatacara operasi belum boleh dianggap sama sehingga pengumuman rasmi dibuat. Semak maklumat terkini melalui laman rasmi Tabung Haji atau taklimat petugas sebelum berangkat.

Gunakan senarai ini bersama ahli keluarga atau rakan sebilik sebelum bertolak. Matlamatnya bukan membawa terlalu banyak barang, tetapi memastikan maklumat penting mudah dicapai ketika diperlukan.

• Selesaikan pemeriksaan kesihatan dan vaksin mengikut syarat semasa.
• Bawa bekalan ubat harian yang mencukupi.
• Sediakan ringkasan penyakit dan alahan dalam bahasa Inggeris.
• Simpan salinan dokumen pengenalan serta maklumat penginapan.
• Rekod nombor 997, 911 dan 937.
• Simpan nombor petugas TH atau mutawif dan penyelaras rombongan.
• Kenal pasti klinik penginapan selepas tiba di Mekah dan Madinah.
• Semak pengaturan insurans dan rawatan hospital jika berkaitan.
• Maklumkan keperluan kerusi roda atau bantuan penjaga lebih awal.
• Beritahu ahli keluarga di Malaysia cara mendapatkan maklumat kecemasan.

Untuk keperluan kesihatan sebelum perjalanan, rujuk panduan vaksin umrah dan haji, syarat kesihatan haji dan persediaan sebelum umrah.

1. Lembaga Tabung Haji, Kerajaan Arab Saudi Umum Syarat Kesihatan Musim Haji, 19 Oktober 2025.
2. Bernama, 225 Petugas Perubatan Berkhidmat Musim Haji 1447H, 2 April 2026.
3. Kementerian Kesihatan Arab Saudi, 937 Call Center Services for Pilgrims.
4. Portal Kerajaan Arab Saudi, Nombor Perhubungan Kecemasan.