SOLAT SUNAT IHRAM: Niat, Cara, Bacaan & Waktu Larangan

Solat sunat ihram hukumnya sunat bagi sesiapa yang hendak berihram haji atau umrah. Dalilnya ialah amalan Rasulullah SAW di Dzulhulaifah (Bir Ali), miqat penduduk Madinah:

Kerana hukumnya sunat, meninggalkannya tidak berdosa dan tidak dikenakan dam. Yang menjadi rukun ialah niat ihram, bukan solat ini. Ihram tanpa solat sunat tetap sah.

Dar al-Ifta’ Mesir menegaskan perkara yang sama: dua rakaat sebelum ihram itu sunat, selagi bukan pada waktu yang dimakruhkan, dan tiada salahnya berihram tanpa solat (Fatwa no. 7516).

Dirikan solat ini selepas mandi sunat ihram dan memakai pakaian ihram, sebelum berniat ihram. Bentuknya sama seperti solat sunat dua rakaat yang lain.

1. Ambil wuduk dan berdiri menghadap kiblat.
2. Takbiratul ihram sambil berniat dalam hati: “Sahaja aku solat sunat ihram dua rakaat kerana Allah Taala.”
3. Rakaat pertama: doa iftitah (sunat), al-Fatihah, kemudian surah al-Kafirun.
4. Rukuk, iktidal dan dua sujud seperti biasa, dengan tamakninah pada setiap rukun.
5. Rakaat kedua: al-Fatihah, kemudian surah al-Ikhlas.
6. Tahiyat akhir dan salam.

Bacaan dalam solat ini diperlahankan (sirr), sama ada siang atau malam (Mukhtasar Tuhfat al-Muhtaj, 1/555). Jika tidak menghafal al-Kafirun atau al-Ikhlas, bacalah mana-mana surah yang dihafal; solat tetap sah. Rukun dan bacaan solat secara terperinci ada dalam panduan 13 rukun solat.

Bila berniat ihram selepas solat?

Niat ihram ialah ibadah yang berasingan. Ia tidak berlaku dengan sendirinya selepas salam, jadi anda mesti berniat. Dalam Mazhab Syafi’e, yang lebih afdal ialah berniat ketika mula bergerak meneruskan perjalanan, mengikut hadis di atas. Menurut satu pendapat lain dalam mazhab, berniat sejurus selepas solat (Mukhtasar Tuhfat al-Muhtaj, 1/555).

Kedua-duanya sah. Bagi jemaah di Bir Ali, berniatlah sebelum bas meninggalkan kawasan miqat, kemudian mulakan talbiah.

Ikut langkah demi langkahNiat Umrah dan Cara BerihramEmpat langkah dari persiapan hingga talbiah

Jika anda menunaikan solat fardu atau solat sunat lain sejurus sebelum berihram, tuntutan solat sunat ihram sudah gugur. Tujuan sunnah ini ialah supaya ihram dibuat sejurus selepas solat, tanpa jarak masa yang lama (Mukhtasar Tuhfat al-Muhtaj, 1/555). Dar al-Ifta’ Mesir juga menyatakan bahawa ihram selepas solat fardu atau sunat lain sudah memadai (Fatwa no. 7516).

Contohnya, rombongan tiba di Bir Ali pada waktu Zuhur. Selepas solat Zuhur berjemaah, anda boleh terus berniat ihram.

Solat sunat ihram mempunyai sebab yang datang selepasnya, iaitu ihram. Kerana itu, dalam Mazhab Syafi’e ia tidak boleh didirikan pada waktu larangan solat jika anda berada di luar Tanah Haram (Mukhtasar Tuhfat al-Muhtaj, 1/555). Waktu-waktu itu ialah:

• Selepas solat Subuh sehingga matahari terbit dan naik kira-kira segalah.
• Ketika matahari tegak di atas kepala (istiwa’) sehingga tergelincir, kecuali hari Jumaat.
• Selepas solat Asar sehingga matahari terbenam.

Larangan ini tidak terpakai di Tanah Haram Makkah. Di dalam sempadannya, solat sunat harus didirikan pada bila-bila masa.

Panduan penuhWaktu Haram Solat SunatPembahagian waktu larangan dan solat yang dikecualikan

Jemaah yang terbang terus ke Jeddah melintasi miqat Qarnul Manazil atau Yalamlam di udara. Mereka berniat ihram dalam pesawat apabila krew kabin membuat pengumuman. Ada dua pilihan berkenaan solat sunat ihram:

1. Solat di tempat duduk sebelum pengumuman miqat. Musafir dibenarkan solat sunat di atas kenderaan, menghadap arah perjalanan, dengan isyarat rukuk dan sujud. Caranya ada dalam panduan solat dalam kapal terbang.
2. Tinggalkan sahaja jika tiada ruang atau peluang. Solat ini sunat, dan ihram anda tetap sah tanpanya.

Anda boleh memakai kain ihram di rumah, hotel atau lapangan terbang sebelum menaiki pesawat, tetapi jangan berniat lagi. Niat dibuat ketika menghampiri miqat.

Wanita yang haid atau nifas tidak boleh bersolat, termasuk solat sunat ihram. Namun mereka tetap disunatkan mandi ihram, kemudian berniat dan bertalbiah seperti jemaah lain. Asma’ binti Umais RA melahirkan anak berhampiran Dzulhulaifah, lalu Rasulullah SAW menyuruhnya mandi dan berihram (Sahih Muslim, no. 1209).

Di Bir Ali, wanita haid tidak masuk ke dalam ruang solat masjid. Berniatlah di luar masjid atau di dalam bas.

Panduan penuhPanduan Umrah WanitaHaid, ihram, niat bersyarat dan tawaf

Panduan penuhPanduan Haji WanitaHaid dan nifas mengikut fasa haji

1. Menyangka ihram tidak sah tanpa solat. Solat ini sunat. Yang wajib ialah niat ihram di miqat.
2. Menyangka sudah berihram selepas salam. Ihram hanya bermula dengan niat. Pastikan anda berniat sebelum melepasi miqat.
3. Bersolat pada waktu larangan di miqat. Di luar Tanah Haram, solat ini tidak didirikan selepas Subuh dan selepas Asar.
4. Memakai wangian selepas berniat. Wangian sunat dipakai pada badan sebelum niat. Selepas niat, ia termasuk larangan ihram.

1. Sahih Muslim, no. 1184 (solat dua rakaat di Dzulhulaifah) dan no. 1209 (Asma’ binti Umais berihram ketika nifas). sunnah.com
2. Ibn Hajar al-Haitami, Tuhfat al-Muhtaj bi Syarh al-Minhaj, versi ringkasan Mukhtasar Tuhfat al-Muhtaj, 1/555 (solat sunat ihram, bacaan, ganti dengan solat lain, waktu larangan dan waktu berniat). al-Maktabah al-Syamilah
3. Dar al-Ifta’ al-Misriyyah, Fatwa no. 7516, Hukm Salat Rak’atain ‘Ind al-Ihram, 2 Mac 2023. dar-alifta.org
4. Lembaga Tabung Haji, Nota Kursus Asas Haji 1448H. e-Bimbingan Haji TH