Keselamatan di Makkah: Panduan Elak Penyeluk Saku dan Penipuan untuk Jemaah Haji dan Umrah

Panduan keselamatan di Makkah ini merangkumi risiko pencopet di Masjidil Haram, taktik penipu, penipuan permit haji, teksi tidak berlesen, keselamatan di Mina dan Arafah, nombor kecemasan serta senarai semak untuk jemaah haji dan umrah Malaysia.

Makkah ialah antara bandar yang paling selamat bagi jemaah, dengan kawalan keselamatan yang ketat siang dan malam. Namun, kehadiran jutaan manusia di satu kawasan tetap membuka ruang kepada pencopet dan penipu yang mencari kesempatan.

Kebanyakan kes berlaku bukan kerana jemaah cuai, tetapi kerana mereka terlalu khusyuk dan terlalu percaya. Hati yang tenang memang dituntut, cuma ia perlu disertai sedikit langkah berjaga-jaga.

Panduan ini menghimpunkan risiko yang paling kerap dihadapi jemaah Malaysia, dari dalam Masjidil Haram hingga ke khemah di Mina. Setiap bahagian disertakan dengan langkah ringkas yang boleh terus diamalkan.

Sekilas Keselamatan Di Makkah Empat Perkara Yang Perlu Diingat Disusun berdasarkan maklumat rasmi Arab Saudi dan Malaysia yang terkini.

911Talian kecemasan bersatu di Makkah untuk polis, ambulans dan bomba.

Tiada permit, tiada hajiHaji hanya sah dari segi undang-undang dengan visa haji dan permit rasmi.

Selepas solatWaktu paling berisiko kerana laluan keluar padat dan perhatian terleka.

PercumaKerusi roda manual dan bantuan petugas rasmi. Berhati-hati dengan caj tidak rasmi.

“Ikatlah untamu, kemudian bertawakallah.Riwayat at-Tirmizi

01 · Risiko di MakkahFasa 1 · Kenali risiko

Mengapa Keselamatan Di Makkah Perlu Dirancang?

Makkah menerima jemaah umrah sepanjang tahun, dan jumlahnya memuncak pada Ramadan, cuti sekolah serta musim haji. Kesesakan inilah punca utama risiko kecurian dan penipuan meningkat.

Pihak berkuasa Saudi menempatkan anggota keselamatan dan kamera pengawasan di sekitar Masjidil Haram. Namun, tiada sistem yang boleh menggantikan kewaspadaan jemaah sendiri.

Peta RisikoBila Dan Di Mana Anda Perlu Lebih Berhati-hati

Risiko tinggiSelepas solat farduLaluan keluar dan eskalator padat, jadi beg mudah disentuh tanpa disedari.

Risiko tinggiHari Jumaat dan malam 27 RamadanKepadatan luar biasa di dalam dan di sekitar masjid.

WaspadaKedai dan pusat beli-belahRamai jemaah meletakkan beg ketika memilih barang atau membayar.

WaspadaKawasan teksi dan hentian basTawaran perjalanan murah oleh pemandu tidak berlesen.

Lebih tenangWaktu Dhuha dan lewat malam selepas IsyakKurang sesak, sesuai untuk warga emas dan keluarga.

Lebih tenangBersama rombongan dan mutawwifLebih ramai mata yang saling menjaga.

Panduan umum berdasarkan pengalaman kru dan jemaah. Keadaan sebenar berbeza mengikut musim.

Jika anda mengerjakan umrah pada musim puncak, rujuk juga panduan umrah musim padat. Ia menerangkan cara memilih waktu ibadah yang kurang sesak.

02 · Pencopet selepas solatFasa 1 · Kenali risiko

Pencopet Selepas Solat Dan Waktu Sesak

Saat paling berisiko ialah sebaik selesai solat, apabila ribuan jemaah bangun serentak menuju pintu keluar. Dalam keadaan berhimpit, sentuhan pada beg atau poket hampir tidak dapat dibezakan daripada tolakan biasa.

Kesesakan paling ketara biasanya berlaku selepas solat Jumaat. Rujuk panduan solat Jumaat di Mekah dan di Madinah untuk waktu bergerak serta laluan keluar yang lebih tenang.

Laporan Arab News pernah mendedahkan pencopet yang memakai ihram untuk menyamar sebagai jemaah. Ada juga yang menggunakan pisau kecil untuk mengelar poket dan beg sisi.

Cara Mengurangkan Risiko Selepas Solat

Tunggu beberapa minit selepas memberi salam sambil berzikir sebelum bangun. Laluan biasanya lebih lapang dalam lima hingga sepuluh minit.

Selepas SalamEmpat Tabiat Yang Melindungi Anda

1. 1Berzikir dahuluBiarkan arus pertama keluar sebelum anda bergerak.
2. 2Beg di hadapanPeluk beg di dada, zip menghadap badan.
3. 3Jangan berhenti di pintuTetapkan tempat bertemu di luar, bukan di tengah laluan.
4. 4Semak sebelum melangkahPastikan telefon, dompet dan kasut ada bersama anda.

03 · Taktik lazimFasa 1 · Kenali risiko

Taktik Lazim Pencuri Dan Penipu Di Makkah

Kebanyakan pencuri bekerja dalam kumpulan kecil, dengan seorang mengalihkan perhatian dan seorang lagi mengambil barang. Mengenali corak ini membantu anda bertindak lebih awal.

Kenali TaktikApa Sebenarnya Yang Berlaku?Tekan setiap kad untuk melihat penjelasan.

Seseorang tiba-tiba terjatuh di hadapan andaTekan untuk jawapanTaktik mengalih perhatianKetika anda membantu, rakannya menyeluk beg dari belakang. Bantu, tetapi pegang beg anda.Ada orang menunjukkan “kotoran” pada baju andaTekan untuk jawapanTaktik mengalih perhatianKetika anda membersihkan baju, barang di tangan atau beg diambil.Kumpulan kecil menolak dari pelbagai arahTekan untuk jawapanTaktik mengepungTolakan serentak menyukarkan anda menyedari tangan yang menyeluk beg.Beg sisi tiba-tiba terasa ringanTekan untuk jawapanMengelar begBeg kain nipis mudah dikelar. Pilih beg berbahan tebal dan pakai di hadapan.Orang asing menawarkan pertukaran wangTekan untuk jawapanWang palsu atau tidak cukupTukar wang hanya di kaunter pertukaran berlesen.Telefon diletakkan di atas sejadah ketika sujudTekan untuk jawapanKecurian senyapAntara barang yang paling kerap hilang. Simpan dalam poket berzip.

04 · Tawaf, saie dan solatFasa 2 · Di Masjidil Haram

Keselamatan Ketika Tawaf, Saie Dan Solat

Ketika tawaf dan saie, perhatian tertumpu sepenuhnya pada doa dan langkah, jadi keselamatan di Makkah perlu dirancang lebih awal. Susun barang berharga sebelum memulakan ibadah, bukan ketika sudah berada dalam arus jemaah.

Bawa hanya keperluan asas seperti telefon, sedikit wang dan kad hotel. Pasport dan wang tunai dalam jumlah besar lebih selamat disimpan di dalam peti keselamatan hotel.

Ketika Solat Di Dalam Masjid

Letakkan beg di hadapan anda ketika solat, bukan di sisi atau di belakang. Elakkan meninggalkan beg dan kasut tanpa pengawasan ketika mengambil wuduk atau air zamzam.

Jika berjemaah bersama keluarga, bergilir-gilirlah menjaga barang. Kasut lebih baik disimpan dalam beg kasut sendiri daripada diletakkan di rak awam.

05 · Barang berhargaFasa 2 · Di Masjidil Haram

Cara Menyimpan Wang, Telefon Dan Pasport

Wang, telefon dan pasport ialah tiga barang yang paling menyusahkan jika hilang ketika di Makkah. Prinsip mudahnya, jangan simpan semuanya di satu tempat.

Susunan PintarApa Yang Dibawa Dan Apa Yang Ditinggalkan

Bawa ke masjidRingan dan yang perlu sahaja

Telefon, kad hotel, sedikit wang tunai, ubat harian dan salinan digital pasport.

Simpan di hotelDalam peti keselamatan

Pasport asal, wang tunai yang banyak, barang kemas dan kad bank tambahan.

Kebanyakan hotel di Makkah menyediakan peti keselamatan di dalam bilik. Pastikan peti itu berfungsi sebaik sahaja mendaftar masuk.

Langkah MudahLima Cara Menyimpan Barang Dengan Selamat

1. 1Pecahkan wang tunaiSimpan di dua atau tiga tempat berbeza.
2. 2Gunakan beg silang berzipPakai di hadapan badan, bukan di belakang.
3. 3Aktifkan kunci telefonTetapkan kata laluan dan aktifkan fungsi cari peranti.
4. 4Simpan salinan dokumenGambar pasport dan visa dalam storan selamat, bukan kumpulan WhatsApp.
5. 5Elakkan barang kemasTinggalkan rantai dan gelang mahal di Malaysia.

06 · Hotel dan kedaiFasa 2 · Di Masjidil Haram

Keselamatan Di Hotel, Kedai Dan Pusat Beli-belah

Hotel di sekitar Masjidil Haram umumnya selamat, tetapi lobi dan lif sentiasa sesak. Jangan biarkan bagasi tanpa pengawasan ketika mendaftar masuk atau keluar.

Di kedai dan pusat beli-belah, beg sering diletakkan di lantai ketika memilih barang atau membayar. Saat ini sama berisiko dengan laluan keluar masjid.

Ketika Membeli-belah

Kira baki wang di hadapan juruwang sebelum beredar. Simpan resit pembelian barang mahal seperti jam atau telefon untuk rujukan jika ada pertikaian.

07 · Penipuan permit hajiFasa 3 · Penipuan lazim

Penipuan Permit Dan Pakej Haji Tanpa Visa

Setiap musim haji, Arab Saudi menegaskan dasar tiada permit, tiada haji. Hanya pemegang visa haji dan permit rasmi dibenarkan berada di Makkah dan tempat-tempat suci sepanjang musim tersebut.

Menurut Gulf News, pihak berkuasa Saudi menutup 436 kempen haji palsu pada musim haji 2025. Kempen seperti ini lazimnya diiklankan melalui media sosial dengan harga yang jauh lebih murah daripada pakej rasmi.

Hukuman Haji Tanpa PermitRisiko Sebenar Mengerjakan Haji Tanpa Permit

Sehingga SR20,000Denda bagi individu yang mengerjakan atau cuba mengerjakan haji tanpa permit.

Sehingga SR100,000Denda bagi pihak yang mengangkut, melindungi atau membantu jemaah tanpa permit.

Pengusiran dan laranganPelanggar warga asing boleh diusir dan dilarang memasuki Arab Saudi sehingga 10 tahun.

Sumber: Kementerian Dalam Negeri Arab Saudi melalui Arab News dan Bernama-SPA. Penguatkuasaan diteruskan pada musim haji 1447H.

Di Malaysia, haji hanya boleh dikerjakan melalui Lembaga Tabung Haji atau 34 Pengendali Jemaah Haji (PJH) yang dilantik. Panduan penuh tentang tawaran haji palsu dan badal haji boleh dibaca dalam artikel scam haji dan badal haji.

08 · PenyamaranFasa 3 · Penipuan lazim

Penyamaran Petugas, Agen Dan Orang Baik Hati

Ada individu yang menyamar sebagai petugas, mutawwif atau wakil agensi untuk meminta pasport dan wang. Ada juga yang tampil sebagai orang baik hati yang menawarkan bantuan tanpa diminta.

Petugas rasmi memakai pakaian seragam dan kad pengenalan yang jelas. Wakil agensi pula boleh disahkan terus dengan ketua rombongan atau pejabat agensi anda.

Sebelum Menyerahkan Apa-apaTiga Soalan Untuk Diri Sendiri

1. 1Adakah saya mengenali orang ini?Jika tidak, hubungi mutawwif sebelum bertindak.
2. 2Mengapa dia memerlukan pasport saya?Pasport hanya diserahkan kepada pihak hotel, agensi atau pihak berkuasa yang sah.
3. 3Mengapa perlu tergesa-gesa?Desakan masa ialah ciri lazim penipuan.

09 · Teksi tidak berlesenFasa 3 · Penipuan lazim

Teksi Dan Kenderaan Tidak Berlesen

Di sekitar Masjidil Haram, ada pemandu kereta persendirian yang menawarkan perjalanan ke hotel, Jeddah atau tempat ziarah. Kenderaan begini tidak berlesen, tiada insurans penumpang dan tambangnya sering berubah di pertengahan jalan.

Untuk keselamatan di Makkah, gunakan bas rombongan, teksi berlesen atau aplikasi e-hailing yang diluluskan seperti Uber dan Careem. Tetapkan tambang sebelum menaiki teksi biasa, dan kongsi lokasi perjalanan dengan rakan.

PerbandinganTeksi Berlesen Berbanding Kereta Persendirian

PilihTeksi dan e-hailing berlesen

Ada nombor pendaftaran rasmi, rekod perjalanan dan saluran aduan jika berlaku masalah.

ElakKereta yang menawarkan perjalanan

Tiada rekod, tambang boleh dinaikkan, dan penumpang boleh diturunkan di tempat lain.

Pada musim haji, kenderaan yang membawa jemaah tanpa permit boleh dirampas dan pemandunya didenda.

10 · Kerusi rodaFasa 3 · Penipuan lazim

Caj Kerusi Roda Dan Khidmat Upah

Kerusi roda manual disediakan percuma oleh pengurusan Masjidil Haram di pintu-pintu tertentu. Skuter elektrik dan khidmat penolak kerusi roda berlesen pula dikenakan bayaran mengikut kadar rasmi.

Masalah timbul apabila individu tidak rasmi menawarkan khidmat menolak kerusi roda untuk tawaf atau saie. Ada yang meminta bayaran tambahan di pertengahan jalan atau meninggalkan jemaah sebelum selesai.

11 · Bayaran dan aplikasiFasa 3 · Penipuan lazim

Penipuan Bayaran, Aplikasi Dan Tukaran Wang

Penipuan kini banyak berlaku melalui telefon, sama ada melalui pautan palsu, aplikasi tiruan atau permintaan pemindahan wang. Ia boleh berlaku ketika anda di Makkah atau semasa merancang perjalanan di Malaysia.

Kenal PastiSelamat, Waspada Atau Bahaya

SelamatAplikasi Nusuk rasmiDimuat turun melalui kedai aplikasi rasmi atau pautan di portal nusuk.sa.

SelamatKaunter tukaran wang berlesenKadar dipaparkan dan resit diberikan.

WaspadaPautan dalam WhatsAppSemak alamat laman sebelum memasukkan sebarang maklumat.

WaspadaKod QR di tepi jalanAda yang ditampal untuk mengalihkan bayaran ke akaun lain.

BahayaPermintaan kod OTPPihak bank dan agensi tidak akan meminta kod OTP anda.

BahayaPemindahan ke akaun peribadiBayaran pakej sepatutnya dibuat ke akaun syarikat yang berdaftar.

Sebelum membuat bayaran kepada mana-mana individu di Malaysia, semak akaun bank atau nombor telefon penerima di Semak Mule PDRM. Lesen agensi umrah pula boleh disemak melalui portal MOTAC.

12 · Mina, Arafah, MuzdalifahFasa 4 · Musim haji

Keselamatan Di Mina, Arafah Dan Muzdalifah

Pada musim haji, keselamatan di Makkah turut merangkumi Mina, Arafah dan Muzdalifah, tempat jemaah tinggal di khemah bersama ribuan orang lain. Barang berharga mudah tercicir atau tertukar, terutama ketika keluar masuk khemah dan ke tandas.

Kesesakan di Jamarat serta cuaca panas memerlukan perancangan rapi. Ikut jadual yang ditetapkan pengendali dan elakkan bergerak sendirian di luar waktu yang diberikan.

Tiga Lokasi UtamaFokus Keselamatan Setiap Fasa

1. MinaKhemah dan JamaratSimpan barang dalam beg kecil berzip dan ikut waktu melontar yang dijadualkan.
2. ArafahWukuf dan cuaca panasKekal di dalam khemah ketika tengah hari, minum air secukupnya dan pakai payung.
3. MuzdalifahBermalam di kawasan terbukaTidur dengan beg diikat pada badan dan kekal berdekatan dengan rombongan.

Jemaah haji Malaysia diuruskan oleh Tabung Haji atau PJH masing-masing. Ikut arahan petugas di lapangan.

13 · Wanita dan warga emasFasa 4 · Musim haji

Panduan Keselamatan Wanita Dan Warga Emas

Jemaah wanita dan warga emas sering menjadi sasaran kerana dilihat kurang berupaya melawan. Mereka juga lebih mudah terpisah daripada rombongan ketika kesesakan.

Panduan InteraktifPanduan Mengikut JemaahPilih kumpulan anda.

Jemaah wanitaWarga emasKeluarga dengan anakJemaah sendirian

Bergerak bertemanJangan keluar seorang diri

1. Bergerak sekurang-kurangnya berdua, terutama awal pagi dan lewat malam.
2. Gunakan beg silang yang dipakai di hadapan, bukan beg tangan.
3. Tolak dengan sopan bantuan lelaki yang tidak dikenali.

Jemaah yang membawa anak kecil boleh merujuk panduan membawa bayi ketika umrah. Panduan itu menerangkan cara menghadapi kesesakan dan mengatur waktu rehat bersama si kecil.

14 · Jika menjadi mangsaFasa 5 · Bertindak

Tanda Amaran Dan Tindakan Jika Menjadi Mangsa

Dari sudut keselamatan di Makkah, kebanyakan penipuan mempunyai tanda yang sama, iaitu tawaran yang terlalu murah, desakan masa dan permintaan dokumen atau wang. Jika dua daripada tanda ini muncul serentak, berhenti dan dapatkan pandangan orang lain.

Jika BerlakuLima Langkah Selepas Kehilangan Atau Ditipu

1. 1Bertenang dan ke tempat selamatJangan kejar pencuri dalam kesesakan.
2. 2Maklumkan mutawwifMereka sudah biasa membantu jemaah membuat laporan dan berurusan dengan hotel.
3. 3Buat laporan polisHubungi 911 atau pergi ke pondok polis berhampiran Masjidil Haram.
4. 4Sekat kad dan telefonHubungi bank di Malaysia dan minta talian telefon disekat dengan segera.
5. 5Hubungi KonsulatJika pasport hilang, Konsulat Jeneral Malaysia di Jeddah boleh mengeluarkan dokumen perjalanan sementara.

Simpan salinan laporan polis untuk tuntutan insurans dan urusan dokumen.

Jika ditipu ketika membuat bayaran dari Malaysia, hubungi Pusat Respons Scam Kebangsaan (NSRC) di talian 997 dengan segera. Semakin cepat laporan dibuat, semakin tinggi peluang transaksi disekat.

15 · Nombor kecemasanFasa 5 · Bertindak

Nombor Kecemasan Di Makkah Dan Malaysia

Simpan nombor ini dalam telefon dan tulis juga di atas kertas di dalam dompet. Telefon boleh hilang atau kehabisan bateri pada saat paling diperlukan.

Simpan SekarangNombor Kecemasan Penting

Di Arab SaudiTalian kecemasan

911 · Kecemasan bersatu (polis, ambulans, bomba)
997 · Ambulans Bulan Sabit Merah Saudi
937 · Kementerian Kesihatan Saudi

Di MalaysiaBantuan dan aduan

997 · Pusat Respons Scam Kebangsaan (NSRC)
03-6207 1919 · Pusat Panggilan Tabung Haji
Konsulat Jeneral Malaysia, Jeddah

Nombor 997 di Arab Saudi dan di Malaysia ialah dua perkhidmatan berbeza. Semak nombor terkini konsulat melalui laman rasmi KLN sebelum berangkat.

16 · Senarai semakFasa 5 · Bertindak

Senarai Semak Keselamatan Di Makkah

Gunakan senarai semak ini sebelum berangkat, bersama checklist umrah, dan setiap kali keluar dari hotel. Tanda yang ditekan akan disimpan dalam pelayar anda.

Senarai Semak InteraktifSudah Lengkap Persediaan Keselamatan Anda?

0%siap

Sebelum berangkatKeluar hotelMusim haji

0 / 0 siap

Lesen agensi disemak di portal MOTACSalinan digital pasport dan visa disimpanBank dimaklumkan tentang perjalananBeg silang berzip disediakanNombor kecemasan ditulis di atas kertas

Set semula

17 · Soalan lazimFasa 5 · Bertindak

Soalan Lazim Keselamatan Di Makkah

Soalan Lazim Jawapan Ringkas Untuk Soalan Yang Paling Kerap Ditanya

Adakah Makkah selamat untuk jemaah?

Ya, Makkah dikawal ketat oleh pihak berkuasa Saudi. Risiko utama ialah kecurian kecil dan penipuan ketika kawasan sesak, yang boleh dikurangkan dengan langkah berjaga-jaga.

Bila waktu paling berisiko untuk kecurian?

Sebaik selesai solat fardu, ketika ribuan jemaah keluar serentak. Hari Jumaat, Ramadan dan musim haji juga lebih berisiko kerana kepadatan luar biasa.

Apa yang perlu dibuat jika pasport hilang di Makkah?

Maklumkan mutawwif, buat laporan polis, kemudian hubungi Konsulat Jeneral Malaysia di Jeddah untuk dokumen perjalanan sementara. Simpan salinan pasport secara digital untuk memudahkan proses ini.

Bolehkah mengerjakan haji dengan visa umrah atau pelancong?

Tidak. Haji hanya dibenarkan dengan visa haji dan permit rasmi, dan pelanggar boleh didenda sehingga SR20,000 serta diusir.

Bagaimana mengenal pasti tawaran haji palsu?

Tawaran haji tanpa giliran Tabung Haji, harga terlalu murah dan bayaran ke akaun peribadi ialah tanda utama. Di Malaysia, haji hanya boleh dikerjakan melalui Tabung Haji atau PJH yang dilantik.

Selamatkah menaiki teksi di Makkah?

Selamat jika menggunakan teksi berlesen atau e-hailing yang diluluskan. Elakkan kereta persendirian yang menawarkan perjalanan di tepi jalan.

Adakah kerusi roda di Masjidil Haram berbayar?

Kerusi roda manual disediakan percuma di pintu tertentu. Skuter elektrik dan khidmat penolak berlesen dikenakan bayaran mengikut kadar rasmi.

Apakah nombor kecemasan di Makkah?

Hubungi talian kecemasan bersatu 911 untuk polis dan ambulans. Talian 997 pula untuk ambulans Bulan Sabit Merah Saudi.

18 · KesimpulanFasa 5 · Bertindak

Kesimpulan Panduan Keselamatan Di Makkah

Keselamatan di Makkah bermula dengan persediaan kecil, dari cara menyimpan beg hingga memilih kenderaan. Langkah-langkah ini tidak mengurangkan kekhusyukan, malah membantu anda beribadah dengan lebih tenang.

Memilih agensi yang berlesen dan berpengalaman juga sebahagian daripada ikhtiar. Kru AkuIslam pernah mengerjakan umrah bersama rakan agensi MK Haramain, sebuah agensi umrah berlesen MOTAC, seperti yang dikongsi dalam pengalaman umrah bersama MK Haramain.

Bagi yang sedang merancang, pakej umrah Saver Plus MK Haramain boleh dijadikan perbandingan, dan ulasan penuhnya boleh dibaca di AkuIslam. Pilihan lain ada di senarai pakej umrah AkuIslam, dan tanyakan juga bagaimana mutawwif membantu jemaah sekiranya berlaku kehilangan atau kecemasan.

RumusanFormula Ibadah Yang Tenang Dan Selamat

Bawa sedikitPasport di peti hotel+ Beg di hadapanTerutama selepas solat+ Semak dahuluAgensi, permit dan kenderaan= Hati lebih tenangFokus pada ibadah

Semoga Allah memelihara setiap tetamu-Nya dan memudahkan perjalanan kita ke Tanah Suci. Wallahu a’lam.

Rujukan Dan Bacaan Lanjut

• Scam haji dan badal haji, AkuIslam
• Panduan umrah musim padat AkuIslam
• Panduan masuk Raudhah AkuIslam
• Checklist umrah AkuIslam
• Panduan solat Jumaat di Mekah AkuIslam
• Panduan solat Jumaat di Madinah AkuIslam
• Hukuman haji tanpa permit, Arab News
• Hukuman mengangkut jemaah tanpa permit, Bernama-SPA (Mei 2026)
• 436 kempen haji palsu ditutup, Gulf News (2025)
• Konsulat Jeneral Malaysia di Jeddah, KLN
• Semak Mule, PDRM