HAJI 40 HARI: Jadual Perjalanan, Rutin Harian dan Persediaan Jemaah Malaysia

Ada jemaah menyangka tempoh 40 hari merupakan sebahagian daripada syarat sah haji. Sebenarnya, tiada syarat yang mewajibkan seseorang berada di Arab Saudi selama 40 hari untuk menunaikan haji.

Tempoh perjalanan ditentukan oleh urusan penerbangan, penginapan dan pergerakan jemaah. Jawapan rasmi di Dewan Negara pada 20 Jun 2023 menyatakan bahawa pakej haji muassasah TH lazimnya mengambil masa 40 hingga 45 hari. Tempoh ini mengambil kira penerbangan khas yang disewa oleh TH dan diluluskan oleh pihak berkuasa Arab Saudi.

Ada jemaah tiba di Madinah terlebih dahulu sebelum bergerak ke Mekah. Kumpulan lain pula memasuki Mekah dahulu dan menziarahi Madinah selepas selesai urusan haji.

Perbezaan itu tidak bermakna salah satu kumpulan mendapat ibadah haji yang lebih baik. Perkara yang paling penting ialah ibadah haji dilakukan dengan betul, jemaah selamat dan mampu mengikut jadual kumpulan masing-masing.

Mengapa Tempoh Haji Mencecah 40 Hari?

TH mengurus perjalanan ribuan jemaah dalam beberapa kumpulan penerbangan. Semua jemaah perlu berada di kawasan haji pada waktu yang ditetapkan walaupun mereka berlepas dari Malaysia pada tarikh yang berlainan.

Penginapan dan pengangkutan juga perlu disusun mengikut bilangan bilik yang ada dan peraturan pihak berkuasa Arab Saudi. Sebab itulah tarikh penerbangan pulang tidak semestinya sama bagi jemaah yang menunaikan manasik pada hari yang sama.

Bagi musim haji 1448 Hijrah bersamaan 2027 Masihi, TH mengekalkan kos penuh haji muassasah sebanyak RM33,300 seorang. Sebahagian kos ini ditanggung melalui Bantuan Kewangan Haji (HAFIS) mengikut golongan pendapatan jemaah.

Jemaah B40, iaitu golongan berpendapatan rendah, membayar RM15,000. Jemaah M40, iaitu golongan berpendapatan sederhana, membayar RM23,500. Jemaah T20 yang berpendapatan individu sekurang-kurangnya RM15,000 sebulan membayar kos penuh.

Surat tawaran haji dikeluarkan secara berperingkat mulai 21 September 2026. Bakal jemaah perlu mempunyai baki simpanan TH sekurang-kurangnya RM15,000 dan lulus pemeriksaan kesihatan untuk menerima surat tersebut.

TH mengeluarkan tarikh penerbangan pergi dan pulang setiap jemaah melalui Surat Jadual Penerbangan. Tarikh dalam surat itu ialah rujukan yang sah, bukan jadual yang dikongsi di media sosial atau laman agensi.

TH juga memulakan Kursus Asas Haji musim 2027 di lebih 200 masjid seluruh negara mulai 25 September 2026. Maklumat kursus, tawaran dan rayuan boleh disemak melalui THiJARI serta saluran rasmi TH.

Kos haji bukan bajet wang poket sepanjang 40 hari. Jemaah perlu membezakan bayaran pakej yang ditetapkan TH daripada perbelanjaan peribadi seperti membeli barang, dobi dan keperluan tambahan.

Panduan berkaitan giliran, rayuan dan pilihan Pengelola Jemaah Haji (PJH), iaitu syarikat swasta berlesen TH, diterangkan dalam artikel Permohonan Haji 2027. Artikel ini pula menumpukan cara menjalani perjalanan selepas jemaah menerima tawaran dan jadual penerbangan.

Perjalanan haji yang panjang lebih mudah difahami apabila dibahagikan kepada empat fasa. Jemaah tidak perlu menganggap semua hari mempunyai aktiviti yang sama padat.

Prinsip mudahnya ialah menyimpan tenaga sebelum hari kemuncak haji. Jangan terlalu ghairah mengisi hari awal dengan aktiviti sehingga badan menjadi letih ketika wukuf dan melontar.

Contoh di bawah menggambarkan kumpulan yang tiba di Madinah terlebih dahulu. Dalam ilustrasi ini, hari ke-19 bertepatan dengan 8 Zulhijjah supaya urutan ibadah haji mudah difahami.

Kedudukan hari tersebut hanya contoh. Tarikh sebenar berbeza mengikut nombor penerbangan, masa ketibaan, keputusan pihak berkuasa dan jadual operasi TH.

Jadual ini tidak bermaksud setiap jemaah mesti bermalam di Mina pada 8 Zulhijjah. Pada sesetengah musim, jemaah digerakkan terus ke Arafah mengikut pelan maktab.

Tawaf ifadah dan saie haji juga tidak semestinya dilakukan pada hari ke-21. Masa pelaksanaannya bergantung pada hukum yang berkaitan, keadaan jemaah dan bimbingan petugas ibadah.

Cara Menggunakan Jadual Contoh Haji 40 Hari

Sebaik sahaja menerima maklumat penerbangan, catat tarikh ketibaan dan tarikh pulang yang sebenar. Kemudian tandakan 8 hingga 13 Zulhijjah pada kalendar supaya hari kemuncak haji tidak bercampur dengan nombor hari perjalanan.

Simpan satu salinan dalam telefon dan satu salinan bercetak. Gunakan jadual itu untuk menyusun ubat, pakaian dan keperluan harian tanpa menganggapnya sebagai arahan operasi rasmi.

Perbezaan paling besar biasanya berlaku pada tempoh sebelum dan selepas hari di Masyair, iaitu Arafah, Muzdalifah dan Mina. Kumpulan yang tiba lebih awal mungkin berada lebih lama di Mekah sebelum wukuf.

Kumpulan yang tiba kemudian pula mungkin mempunyai lebih banyak hari selepas haji. Ada juga kumpulan yang berada di Madinah pada penghujung perjalanan.

Faktor lain termasuk kelulusan slot penerbangan, ketersediaan penginapan, pergerakan rombongan dan perubahan operasi di Arab Saudi. Tarikh dalam Kalendar Haji 1448H perlu dibaca bersama jadual penerbangan individu apabila TH mengumumkannya.

Jemaah tidak wajar menganggap semua hari dalam jadual contoh sebagai cuti atau masa bebas. Setiap fasa mempunyai tanggungjawab ibadah, arahan berkumpulan dan keperluan fizikal yang berbeza.

Hari pertama biasanya diisi dengan pemeriksaan dokumen, perjalanan dari lapangan terbang dan urusan penginapan. Bagi sesetengah jemaah, proses ini mengambil masa yang panjang kerana pergerakan dibuat secara berkumpulan.

Jangan merancang aktiviti yang berat sebaik sahaja tiba. Badan memerlukan masa untuk menyesuaikan diri dengan perjalanan udara, cuaca dan perubahan rutin tidur.

Jika Bermula di Madinah

Gunakan hari awal untuk mengenali lokasi hotel dan laluan menuju Masjid Nabawi. Pastikan anda tahu nama hotel, nombor bilik dan pintu masuk masjid yang paling mudah digunakan.

Ziarah ke Raudhah memerlukan permit melalui aplikasi Nusuk dan tertakluk kepada peraturan semasa. Jangan menganggap permit atau masa masuk akan sama bagi setiap jemaah dan setiap musim.

Apabila rombongan bergerak ke Mekah, jemaah yang hendak mengerjakan umrah perlu memberi perhatian kepada miqat dan ihram. Bagi perjalanan biasa dari Madinah, miqat yang digunakan ialah Bir Ali, juga dikenali sebagai Zulhulaifah, mengikut bimbingan pembimbing ibadah.

Jika Bermula di Mekah

Perhatikan arahan berkaitan niat umrah dan miqat sebelum memasuki Mekah. Perkara ini penting kerana jemaah mungkin perlu berihram di dalam pesawat sebelum melintasi miqat atau di lokasi lain yang ditetapkan mengikut laluan.

Jemaah yang mengerjakan haji tamattu‘ menunaikan umrah terlebih dahulu sebelum berniat ihram haji pada waktunya. Jemaah yang mengerjakan haji ifrad atau qiran hendaklah mengikut panduan khusus yang diberikan kepada mereka.

Jadual dan pergerakan di Madinah dihuraikan dalam artikel Fasa Madinah Jemaah Haji. Bagi kawasan hotel dan bas di Mekah, rujuk artikel Penginapan Haji di Mekah.

Tidak semua hari sebelum wukuf perlu diisi dengan tawaf dan aktiviti luar. Ada hari yang lebih sesuai digunakan untuk berehat, mengikuti taklimat atau mendapatkan rawatan awal.

Kenal pasti waktu berkumpul untuk menaiki bas dan lokasi hentian yang digunakan oleh rombongan. Kedudukan hotel, kesesakan jalan dan sekatan laluan boleh mempengaruhi perjalanan ke Masjidil Haram.

Jemaah yang menginap jauh dari masjid tidak perlu memaksa diri berjalan berulang kali apabila kesihatan tidak mengizinkan. Gunakan pengangkutan yang disediakan dan berbincang dengan pembimbing ibadah tentang pengurusan solat serta tenaga.

Tiga Perkara yang Perlu Dibuat pada Minggu Pertama

1. Kenal pasti laluan pulang. Ambil gambar papan tanda hotel, nombor bangunan dan lokasi berkumpul yang ditetapkan.
2. Susun rutin makan dan minum. Jangan menunggu sehingga terlalu haus atau lemah sebelum menjaga keperluan badan.
3. Simpan maklumat petugas. Catat nombor maktab, ketua kumpulan dan rakan sebilik pada kad kecil yang mudah dicapai.

Pada waktu lapang, ulang kaji ilmu haji yang dipelajari dalam kursus. Bacaan lanjut tentang turutan rukun dan wajib haji ada dalam artikel Panduan Haji Lengkap.

Contoh rutin yang lebih terperinci ada dalam artikel Rutin Harian Jemaah Haji di Mekah Sebelum 8 Zulhijjah. Peranan maktab, ketua rombongan dan pembimbing ibadah pula diterangkan dalam artikel Siapa Urus Jemaah Haji.

Inilah fasa yang paling penting dalam perjalanan haji. Jemaah perlu memberi keutamaan kepada kesempurnaan manasik dan mematuhi arahan pergerakan kumpulan.

8 Zulhijjah, Hari Tarwiyah

Jemaah haji tamattu‘ berniat ihram haji pada hari ini mengikut ketetapan ibadah dan pelan rombongan. Sesetengah kumpulan bergerak ke Mina, manakala kumpulan lain dibawa terus ke Arafah mengikut pelan maktab.

Pastikan beg yang dibawa mengandungi ubat, dokumen pengenalan, bekalan asas dan pakaian yang dibenarkan. Jangan membawa beg besar yang menyukarkan pergerakan atau menghalang laluan orang lain.

9 Zulhijjah, Wukuf di Arafah

Wukuf di Arafah ialah rukun haji yang paling utama. Waktu wukuf bermula selepas tergelincir matahari pada 9 Zulhijjah hingga terbit fajar 10 Zulhijjah. Jemaah mesti berada dalam sempadan Arafah dalam tempoh ini mengikut bimbingan petugas ibadah.

Gunakan masa untuk berdoa, berzikir dan memohon ampun kepada Allah SWT mengikut kemampuan. Jemaah tidak perlu mendaki Jabal Rahmah kerana seluruh kawasan Arafah ialah tempat wukuf.

Utamakan tempat yang selamat dan terlindung daripada panas. Maklumkan kepada petugas jika berasa pening, keliru, terlalu lemah atau mengalami tanda penyakit akibat haba.

Malam 10 Zulhijjah, Mabit di Muzdalifah

Pergerakan dari Arafah ke Muzdalifah melibatkan kumpulan jemaah yang sangat ramai. Masa bertolak dan tiba mungkin berubah kerana kesesakan atau arahan pengangkutan.

Cara dan tempoh mabit di Muzdalifah mengikut penerangan pembimbing ibadah, termasuk kelonggaran bagi jemaah yang uzur. Jangan keluar daripada kumpulan semata-mata untuk mencari tempat atau mengutip batu di lokasi lain.

Anak batu untuk melontar tidak wajib dikutip di Muzdalifah. Ikut arahan petugas tentang cara dan tempat mendapatkan anak batu yang sesuai.

10 Zulhijjah, Hari Nahar

Hari Nahar bermaksud hari menyembelih korban. Amalan utama pada hari ini ialah melontar Jamrah Aqabah, bercukur atau bergunting, tawaf ifadah dan saie haji. Turutan dan masa pelaksanaannya mengikut jenis haji serta bimbingan pembimbing ibadah.

Tahallul awal, iaitu terlepas daripada sebahagian larangan ihram, berlaku selepas jemaah menyempurnakan dua daripada tiga amalan, iaitu melontar Jamrah Aqabah, bercukur atau bergunting dan tawaf ifadah. Tahallul thani, iaitu terlepas daripada semua larangan ihram, berlaku selepas ketiga-tiga amalan itu disempurnakan, termasuk saie haji jika belum dilakukan.

Jangan membuat keputusan sendiri tentang tahallul atau membuka larangan ihram apabila belum pasti amalan yang telah disempurnakan. Dapatkan pengesahan pembimbing ibadah jika timbul keraguan.

11 dan 12 Zulhijjah, Hari Tasyrik

Hari Tasyrik ialah hari selepas Hari Nahar. Jemaah bermalam di Mina dan melontar ketiga-tiga jamrah, iaitu Jamrah Ula, Jamrah Wusta dan Jamrah Aqabah, pada setiap hari tersebut. Masa melontar hendaklah mengikut jadual yang diatur oleh maktab untuk mengurangkan risiko kesesakan.

Jemaah yang mengambil nafar awal perlu meninggalkan Mina sebelum terbenam matahari pada 12 Zulhijjah selepas selesai melontar. Jangan meninggalkan Mina lebih awal hanya kerana mengikut kumpulan lain tanpa mendapat arahan yang jelas.

13 Zulhijjah, Nafar Thani

Jemaah yang mengambil nafar thani meneruskan amalan yang berkaitan sebelum meninggalkan Mina. Selepas itu, urusan penginapan dan baki manasik disusun mengikut keadaan kumpulan.

Jika masih belum menyempurnakan tawaf ifadah atau saie haji, maklumkan perkara tersebut kepada pembimbing ibadah. Jangan menganggap semua amalan selesai hanya kerana rombongan telah meninggalkan Mina.

Panduan logistik setiap hari kemuncak ada dalam siri AkuIslam berikut, iaitu 8 Zulhijjah (Hari Tarwiyah), Khemah Arafah, Suasana di Muzdalifah, Jadual Melontar Jamrah dan Nafar Awal atau Nafar Thani.

Aliran utama manasik ialah dari Arafah ke Muzdalifah, kemudian ke Mina. Selepas itu, jemaah kembali ke Mekah untuk tawaf ifadah, saie dan urusan lain yang berkaitan.

Pergerakan sebenar tertakluk kepada laluan rasmi, permit pengangkutan dan aturan musim haji. Peta kedudukan Mina, Muzdalifah dan Arafah dipaparkan dalam artikel Jemaah Hilang atau Terpisah.

Jarak pada peta biasa tidak semestinya menggambarkan masa perjalanan ketika musim haji. Jangan menggunakan laluan pemanduan awam untuk menggantikan arahan bas atau pergerakan rasmi maktab.

Anggaran jarak dan masa bas antara lokasi ini ada dalam artikel Jarak dan Masa Perjalanan Masyair. Sistem bas dan tren pula diterangkan dalam artikel Pengangkutan Haji di Masyair.

Rutin yang baik bukan bermaksud memenuhi setiap jam dengan aktiviti. Jadual yang seimbang memberi ruang untuk beribadah tanpa menjejaskan kesihatan sebelum hari kemuncak haji.

Rutin itu boleh berubah apabila jemaah perlu berpindah hotel atau bergerak ke tempat manasik. Pada hari perjalanan, arahan berkumpul lebih penting daripada jadual peribadi.

Jangan Terlalu Mengejar Jumlah Langkah

Ada jemaah mahu berjalan ke masjid untuk setiap waktu solat kerana berasa rugi berada jauh dari kawasan utama. Niat itu baik, tetapi kemampuan badan perlu diambil kira terutamanya bagi warga emas dan jemaah yang mempunyai penyakit kronik.

Perjalanan haji memerlukan tenaga untuk beberapa hari yang lebih mencabar. Berehat apabila perlu bukan tanda kurang bersungguh-sungguh dalam beribadah.

Jemaah tinggal di hotel di Mekah dan Madinah, kemudian di khemah di Mina dan Arafah pada hari kemuncak haji. Susunan bilik dan lokasi penginapan bergantung pada kategori serta operasi musim haji.

Jika berkongsi bilik, hormati waktu tidur dan ruang peribadi rakan sebilik. Tetapkan tempat menyimpan barang supaya laluan ke pintu dan bilik air sentiasa lapang.

Tulis nama hotel dan nombor bilik pada kad yang tidak mendedahkan maklumat sensitif. Simpan juga nama kawasan penginapan kerana sesetengah hotel mempunyai nama yang hampir sama.

Jika Penginapan Jauh dari Masjidil Haram

Kenal pasti tempat menunggu bas, jadual perkhidmatan dan cara menghubungi petugas jika terlepas perjalanan. Jangan menganggap bas akan berhenti di lokasi yang sama sepanjang musim haji.

Bagi jemaah yang menginap di kawasan seperti Aziziyah, perjalanan dengan bas menjadi sebahagian daripada rutin harian. Masa perjalanan mungkin bertambah apabila kawalan lalu lintas diperketatkan sebelum dan selepas hari kemuncak haji.

Sepanjang perjalanan yang panjang, waktu makan perlu dijaga walaupun jemaah berasa sibuk. Pilih makanan yang sesuai dengan keadaan kesihatan dan elakkan mencuba terlalu banyak hidangan baharu sebelum hari kemuncak haji.

Jemaah yang mempunyai sekatan pemakanan perlu memaklumkan keperluan tersebut kepada petugas TH lebih awal. Jika makanan yang disediakan tidak sesuai, dapatkan panduan petugas sebelum membuat aturan sendiri.

Berapakah Wang Poket untuk Haji 40 Hari?

Jumlah wang poket bergantung pada barang yang telah termasuk dalam pakej dan tabiat perbelanjaan peribadi. Belanja dobi, makanan tambahan, pengangkutan pilihan dan pembelian cenderamata tidak semestinya sama antara jemaah.

Gunakan formula mudah peruntukan harian × bilangan hari, kemudian tambah dana kecemasan yang munasabah. Asingkan wang poket daripada wang yang telah diperuntukkan bagi urusan penting.

Jangan menyimpan semua wang dan kad bank di dalam satu beg. Bawa jumlah yang diperlukan ketika keluar dan simpan bakinya di tempat yang selamat mengikut kemudahan penginapan.

Persediaan kesihatan perlu bermula sebelum jemaah berlepas. Bakal jemaah hendaklah menjalani pemeriksaan kesihatan yang diwajibkan oleh TH dan mengikut nasihat doktor tentang penyakit serta ubat harian.

Syarat vaksinasi dan kelayakan kesihatan boleh berubah mengikut musim haji. Semak arahan rasmi musim 2027 daripada TH dan pihak berkuasa kesihatan sebelum mendapatkan vaksin atau menyediakan dokumen.

Ubat untuk Tempoh Haji 40 Hari

Sediakan ubat yang mencukupi bagi tempoh perjalanan serta sedikit bekalan tambahan mengikut nasihat doktor. Simpan sebahagian ubat penting dalam beg kabin supaya rawatan tidak terganggu jika bagasi daftar masuk lewat tiba.

Bawa preskripsi, iaitu arahan ubat daripada doktor, atau surat doktor bagi ubat yang memerlukannya dan semak peraturan kemasukan ubat ke Arab Saudi. Jangan berkongsi ubat preskripsi dengan jemaah lain walaupun gejala yang dialami kelihatan sama.

Cegah Keletihan dan Penyakit Akibat Haba

Kurangkan aktiviti luar pada waktu yang sangat panas dan cari tempat teduh apabila perlu. Minum air secukupnya mengikut keadaan badan serta nasihat doktor jika doktor menghadkan jumlah air yang boleh diminum.

Strok haba berlaku apabila badan menjadi terlalu panas akibat cuaca. Tanda-tandanya termasuk pening yang teruk, keliru, pengsan dan suhu badan yang sangat tinggi.

Keadaan ini memerlukan bantuan perubatan segera. Maklumkan petugas dan hubungi talian kecemasan Arab Saudi, 911, tanpa menunggu keadaan menjadi lebih buruk.

Jemaah Warga Emas dan Pengguna Kerusi Roda

Bincangkan dengan petugas lebih awal tentang kemampuan berjalan, keperluan bantuan dan tempat berkumpul. Pastikan penjaga serta petugas mengetahui cara menghubungi ahli keluarga jika jemaah terpisah daripada kumpulan.

Jangan menggunakan laluan yang panjang hanya untuk mengikut orang lain jika ada perkhidmatan bantuan yang dibenarkan. Semak kemudahan sebenar dengan petugas kerana lokasi dan aturan kerusi roda boleh berubah.

Lokasi dan cara mendapatkan rawatan diterangkan dalam artikel Klinik Tabung Haji di Mekah dan Madinah. Bagi risiko haba, rujuk juga artikel Dehidrasi Ketika Umrah.

Haji 40 hari tidak memerlukan 40 set pakaian. Jemaah boleh memilih pakaian yang mudah dicuci dan cepat kering supaya boleh digunakan semula mengikut kemudahan dobi.

Pakaian harian perlu sesuai dengan cuaca dan adab di Tanah Suci. Bagi pakaian ihram lelaki dan pakaian ihram wanita, patuhi ketetapan yang dipelajari dalam kursus haji.

Beg Utama, Beg Kabin dan Beg Kecil

Ambil gambar bagasi dan tag pengenalannya sebelum menyerahkan beg di lapangan terbang. Gambar ini memudahkan laporan jika bagasi lewat tiba atau tertukar.

Barang yang Sering Terlupa

• Salinan dokumen pengenalan dan maklumat penerbangan.
• Cermin mata tambahan serta kelengkapan perubatan yang diperlukan.
• Kasut atau selipar yang selesa dan telah biasa dipakai.
• Beg kasut, pakaian gantian dan kelengkapan mandi bersaiz sesuai.
• Penyesuai palam, kabel pengecas dan bateri mudah alih yang mematuhi peraturan penerbangan.
• Senarai nombor telefon keluarga, ketua kumpulan dan petugas.

Semak semula barangan yang dibekalkan oleh TH sebelum membeli kelengkapan baharu. Sesetengah barang mungkin telah disediakan dan tidak perlu dibeli dua kali.

Pilih satu waktu yang sesuai untuk memberi khabar kepada keluarga di Malaysia. Waktu di Arab Saudi lima jam di belakang waktu Malaysia, jadi waktu Isyak di Mekah sudah lewat malam di Malaysia.

Elakkan panggilan yang panjang apabila jemaah sedang berehat atau perlu bersedia untuk pergerakan kumpulan.

Simpan nombor telefon petugas dalam telefon dan catatan bercetak. Pastikan ahli keluarga di Malaysia mengetahui saluran rasmi untuk mendapatkan maklumat jika telefon jemaah tidak dapat dihubungi.

Jangan berkongsi gambar pasport, kad jemaah atau butiran perjalanan peribadi secara terbuka. Maklumat tersebut wajar dihantar hanya kepada pihak yang benar-benar memerlukannya.

Ahli keluarga di Malaysia perlu memahami bahawa sambungan internet mungkin lemah ketika pergerakan di Masyair. Elakkan membuat kesimpulan bahawa sesuatu telah berlaku hanya kerana panggilan tidak dapat dijawab.

Keluarga di Malaysia boleh menyimpan nombor kumpulan penerbangan jemaah serta saluran komunikasi yang dipersetujui. Jika perlu, dapatkan perkembangan daripada saluran rasmi TH.

Kelewatan bas, perubahan tempat berkumpul dan pertukaran masa perjalanan boleh berlaku sepanjang musim haji. Berpegang pada maklumat rasmi petugas dan elakkan menyebarkan khabar yang belum disahkan dalam kumpulan perbualan.

Keadaan yang melibatkan pengsan, sesak nafas atau kekeliruan serius memerlukan bantuan kecemasan tanpa berlengah. Untuk risiko kehilangan barang dan penipuan, rujuk juga artikel Keselamatan di Mekah.

Bawa Kad Nusuk setiap masa kerana kad ini membantu petugas mengenal pasti maktab anda. Panduan lanjut ada dalam artikel Kad Nusuk Haji.

Selepas hari kemuncak haji, jemaah masih mempunyai urusan yang perlu diselesaikan. Jangan menganggap baki hari hanya masa bebas kerana pergerakan pulang bergantung pada jadual kumpulan.

Semak tarikh penerbangan, waktu berkumpul dan aturan penghantaran bagasi melalui notis rasmi. Susun barang lebih awal supaya tiada keperluan penting tertinggal ketika hotel perlu dikosongkan.

Tawaf Wada Sebelum Meninggalkan Mekah

Tawaf wada ialah wajib haji bagi jemaah yang hendak meninggalkan Mekah, kecuali wanita yang sedang haid atau nifas. Jemaah hendaklah mengikut penerangan pembimbing ibadah serta arahan pergerakan pulang yang ditetapkan.

Jangan melakukan tawaf wada terlalu awal kerana jemaah hanya dibenarkan membuat urusan perjalanan selepasnya. Jemaah yang uzur atau mempunyai persoalan khusus perlu mendapatkan penjelasan hukum daripada petugas ibadah.

Pengurusan Bagasi dan Air Zamzam

Semak had bagasi dan aturan membawa air zamzam yang dikeluarkan untuk penerbangan berkenaan. Jangan menganggap kaedah membawa air zamzam sama seperti penerbangan umrah atau perjalanan peribadi.

Asingkan barang penting yang masih diperlukan sebelum mendaftar keluar hotel. Pastikan telefon, ubat, dokumen dan barang berharga tidak tersimpan dalam bagasi yang telah diserahkan.

• Saya telah menyemak tawaran dan jadual penerbangan rasmi TH.
• Saya menghadiri kursus haji dan memahami jenis haji yang akan dikerjakan.
• Saya menjalani saringan kesihatan serta memenuhi syarat musim semasa.
• Ubat, preskripsi dan dokumen telah diperiksa.
• Keluarga mengetahui jadual perjalanan serta saluran kecemasan.
• Saya menyemak barang yang disediakan oleh TH sebelum membeli kelengkapan tambahan.
• Saya menyediakan wang poket berdasarkan keperluan sendiri.
• Saya menyimpan salinan maklumat penerbangan, hotel dan petugas.

• Semak taklimat dan pengumuman terkini daripada ketua kumpulan.
• Ambil ubat seperti yang diarahkan doktor.
• Makan, minum dan berehat secukupnya.
• Bawa kad jemaah dan maklumat penginapan ketika keluar.
• Periksa telefon, wang dan dokumen sebelum meninggalkan sesuatu tempat.
• Pastikan rakan sebilik atau penjaga tahu tempat tujuan saya.
• Elakkan aktiviti yang menghabiskan tenaga sebelum hari kemuncak haji.

1. Lembaga Tabung Haji, Kos Haji dan Bayaran. Rujukan kos dan komponen pengurusan haji muassasah.
2. Lembaga Tabung Haji, Pengumuman Bayaran Haji 1448H/2027M, 9 September 2026. Kadar B40, M40, T20 dan kos penuh haji.
3. Berita RTM, Surat Tawaran Haji kepada 31,600 Bakal Jemaah Dikeluarkan Mulai 21 Sept, 9 September 2026. Syarat simpanan RM15,000, pemeriksaan kesihatan, Kursus Asas Haji di lebih 200 masjid dan kadar T20.
4. Lembaga Tabung Haji, Kursus Asas Haji 1448H/2027M, 24 September 2026. Persediaan ilmu dan kursus musim 2027.
5. Lembaga Tabung Haji, Rayuan Haji 2027, 28 September 2026. Permohonan melalui THiJARI dan persediaan kesihatan.
6. Panduan Haji Edisi Jemaah Haji Malaysia. Aliran amalan serta persediaan semasa berada di Arab Saudi.
7. Parlimen Malaysia, Jawapan Rasmi Dewan Negara, 20 Jun 2023. Penjelasan bahawa pakej haji muassasah lazimnya mengambil masa 40 hingga 45 hari.
8. AkuIslam, Kalendar Haji 1448H dan Panduan Haji Lengkap.