PENGINAPAN HAJI DI MEKAH: Kawasan Hotel, Bas Ulang-Alik dan Operasi Masyair

Jemaah haji Malaysia lazimnya ditempatkan di bangunan penginapan yang telah disusun mengikut kumpulan dan maktab. Maktab ialah unit yang menguruskan sekumpulan jemaah di Mekah, termasuk urusan bilik, makanan dan makluman. Susunan ini memudahkan urusan kebajikan, bimbingan ibadah, kesihatan serta pergerakan jemaah.

Bagi jemaah muassasah, TH menguruskan penempatan berdasarkan keperluan operasi dan kapasiti bangunan. Jemaah yang menggunakan pakej PJH pula perlu merujuk penginapan yang dinyatakan dalam tawaran pakej masing-masing.

Perbezaan Penginapan Muassasah dan PJH

Pemilihan hotel untuk haji tidak sama dengan menempah hotel sendiri ketika umrah. Kedudukan hotel, tempoh penginapan dan pergerakan ke Masyair merupakan sebahagian daripada pengurusan rombongan.

Jemaah pakej PJH juga tidak boleh menganggap mereka akan menggunakan laluan bas yang sama dengan jemaah muassasah. Dapatkan penerangan daripada pengelola masing-masing sebelum berangkat.

Penginapan haji di Mekah bagi jemaah Malaysia terletak di beberapa kawasan sekitar Masjidil Haram. Pada musim 2025, TH menyusun kawasan ini kepada Zon A di Shuib Amir, Zon B di Hafa’er dan Zon C di Misfalah.

1. Abraj Al Tayseer (penanda 1). Di barat Masjidil Haram dalam kawasan Hafa’er, sekitar 1.4 km garis lurus dari Kaabah. Lokasi perkhidmatan bas ulang-alik TH pada musim 2026.
2. Stesen Bas Jarwal (penanda 2). Di barat laut Masjidil Haram, sekitar 0.9 km garis lurus dari Kaabah. Tempat bas ulang-alik TH menurunkan jemaah sebelum mereka berjalan kaki ke masjid.
3. Abraj Al Janadriyah (penanda 3). Di timur laut Masjidil Haram dalam kawasan Shuib Amir, sekitar 1.1 km garis lurus dari Kaabah. Salah satu bangunan penginapan TH pada musim 2026.

Jarak di atas ialah jarak garis lurus yang dikira daripada data tempat Google Maps pada November 2026. Jarak berjalan kaki sebenar lebih jauh kerana mengikut jalan, cerun dan laluan yang dibuka.

Setiap kawasan mempunyai laluan masuk yang berbeza ke pusat bandar Mekah. Jarak perjalanan turut dipengaruhi oleh keadaan jalan, cerun, kepadatan jemaah dan kawalan trafik.

Kawasan Hafa’er

Hafa’er ialah Zon B dalam susunan penempatan TH. Kawasan ini mempunyai beberapa bangunan besar yang digunakan untuk penginapan jemaah Malaysia.

Pada musim 2026, bangunan di sekitar kawasan ini termasuk Abraj Al Tayseer, Rehab Al Janadriyah dan Al Kiswah Tower Hotel. Kedudukan setiap bangunan perlu dikenal pasti secara berasingan kerana nama kawasan sahaja tidak menunjukkan pintu masuk hotel.

Abraj Al Tayseer juga menjadi lokasi perkhidmatan bas ulang-alik TH yang diumumkan pada tahun tersebut. Bas membawa jemaah menuju Stesen Bas Jarwal sebelum mereka meneruskan perjalanan ke Masjidil Haram.

Abraj Al Tayseer mula digunakan pada musim 2025. Menurut TH, bangunan ini terletak sekitar 1 km dari Masjidil Haram dan mempunyai empat menara dengan lebih 600 bilik.

Kawasan Shuib Amir

Shuib Amir ialah Zon A dalam susunan penempatan TH. Kawasan ini telah digunakan untuk menempatkan jemaah Malaysia dalam beberapa musim haji.

Antara bangunan yang digunakan pada 2026 ialah Abraj Al Janadriyah dan Qasr Al Janadriyah. Laluan menuju masjid berbeza mengikut bangunan, pintu keluar hotel dan jalan yang dibenarkan oleh pihak berkuasa.

Jemaah di kawasan ini perlu mendapatkan penerangan khusus tentang jalan pulang selepas solat. Jangan menganggap laluan bas dari Abraj Al Tayseer turut disediakan untuk semua bangunan di Shuib Amir.

Kawasan Misfalah dan Penginapan Musim Terdahulu

Misfalah ialah Zon C dalam susunan penempatan TH pada musim 2025. Bangunan seperti Land Premium dan Al Fajr Al Badee 5 digunakan di kawasan ini pada musim tersebut.

Namun bangunan ini tidak termasuk dalam senarai lima penginapan yang diumumkan bagi musim 2026. Perbezaan tersebut menunjukkan mengapa senarai hotel perlu disemak semula setiap tahun.

Perbandingan kawasan dan jarak hotel ada dalam artikel Hotel Dekat Masjidil Haram. Pintu masuk yang sesuai pula diterangkan dalam artikel Pintu Masjidil Haram.

Bagi musim haji 1447H/2026, TH mengumumkan lima bangunan penginapan untuk menempatkan 31,600 jemaah Malaysia. Senarai ini merupakan rekod operasi 2026 dan bukan pengesahan penempatan untuk 2027.

Sumber · Bernama dan RTM, 30 April 2026

Senarai tersebut membantu pembaca mengenali penginapan yang pernah digunakan oleh TH. Lokasi, pembahagian maktab dan kapasiti bangunan boleh berubah mengikut keperluan operasi.

Jemaah musim 1448H/2027 hendaklah menggunakan maklumat penempatan yang diberikan secara rasmi. Senarai hotel lama hanya sesuai sebagai gambaran kawasan, bukan dokumen untuk menentukan penginapan sendiri.

Penginapan haji mempunyai fungsi yang lebih luas daripada hotel pelancongan biasa. Bangunan ini turut menjadi pusat penyampaian maklumat dan penyelarasan pergerakan jemaah.

Kemudahan yang disediakan bergantung pada bangunan serta pengurusan bagi musim berkenaan. Oleh itu, jemaah perlu mengenal pasti kemudahan yang benar-benar tersedia sebaik tiba di Mekah.

Kemudahan yang Perlu Dikenal Pasti

Pada hari pertama, kenal pasti pejabat maktab dan lokasi mendapatkan bantuan perubatan. Simpan juga nombor petugas yang boleh dihubungi sekiranya berlaku kecemasan.

Bagi jemaah yang menggunakan kerusi roda atau mempunyai masalah pergerakan, semak akses lif serta laluan masuk hotel. Maklumkan keperluan khas kepada petugas lebih awal supaya bantuan dapat diselaraskan.

Mengurus Bilik dan Barang Keperluan

Ruang penginapan akan menjadi tempat jemaah berehat untuk tempoh yang agak panjang. Susun barang supaya dokumen, ubat harian dan keperluan ibadah mudah dicapai.

Elakkan menyimpan terlalu banyak barang di laluan antara katil atau berhampiran pintu. Keadaan bilik yang teratur membantu pergerakan penghuni, khususnya pada waktu malam.

Istilah Bas Shalawat sering ditemui dalam maklumat pengangkutan jemaah haji di Mekah. Nama itu digunakan secara rasmi bagi sistem bas jemaah Indonesia yang dikendalikan oleh pihak berkuasa haji negara tersebut.

Bagi jemaah Malaysia, istilah yang digunakan dalam pengumuman TH 2026 ialah bas ulang-alik percuma. Kedua-dua perkhidmatan mempunyai tujuan yang hampir sama, tetapi pengendali, laluan dan jadual operasinya tidak semestinya serupa.

Perkara ini penting kerana maklumat Bas Shalawat Indonesia tidak boleh digunakan sebagai jadual perjalanan jemaah Malaysia. Jemaah perlu merujuk pengangkutan yang disediakan oleh TH atau PJH masing-masing.

Bagaimana Bas Ulang-Alik TH Beroperasi pada 2026?

Pada 30 April 2026, TH memperkenalkan buat pertama kali perkhidmatan bas ulang-alik percuma yang beroperasi 24 jam. Sebanyak lapan buah bas disediakan pada peringkat awal untuk membantu pergerakan jemaah menuju Masjidil Haram.

Laluan yang diumumkan ialah dari Abraj Al Tayseer ke Stesen Bas Jarwal. Jemaah kemudian berjalan kaki dari stesen tersebut menuju kawasan Masjidil Haram.

Menurut Ketua Rombongan Haji Malaysia, perjalanan bas mengambil sekitar 5 hingga 10 minit, berbanding sekitar 30 minit jika berjalan kaki. Masa ini tidak termasuk tempoh menunggu bas dan perjalanan berjalan kaki selepas turun.

Jemaah dari beberapa bangunan berdekatan, termasuk Rehab Al Janadriyah dan Al Kiswah, turut dilaporkan boleh menggunakan kemudahan ini. Namun jemaah masih perlu pergi ke tempat menaiki bas yang ditetapkan.

TH turut menyatakan hasrat untuk menambah bilangan bas daripada lapan kepada 10 buah mengikut keperluan semasa. Tambahan ini bergantung pada keputusan operasi dan bukan jaminan bagi musim lain.

Laluan Bas Ulang-Alik Musim 2026

Abraj Al Tayseer → Stesen Bas Jarwal → Masjidil Haram

1. Bermula di hotel. Jemaah menuju tempat menaiki bas yang ditetapkan berhampiran Abraj Al Tayseer.
2. Menaiki bas ulang-alik. Bas membawa jemaah ke Stesen Bas Jarwal mengikut aliran trafik.
3. Turun di terminal. Jemaah turun di kawasan yang dibenarkan dan mencari laluan pejalan kaki.
4. Berjalan menuju masjid. Ikut papan tanda serta arahan petugas ke pintu Masjidil Haram yang dibuka.
5. Pulang ke hotel. Semak tempat menunggu bas balik kerana lokasi menaiki bas tidak semestinya sama dengan tempat turun.

Laluan ini ialah rekod perkhidmatan 2026 dan tidak menggambarkan keseluruhan sistem pengangkutan jemaah Malaysia. Jemaah musim berikutnya perlu mendapatkan maklumat hentian yang disahkan oleh petugas.

Sistem bas awam dan bas hotel secara umum diterangkan dalam artikel Bas ke Masjidil Haram. Artikel itu menerangkan jenis bas, tiket dan hentian bagi perjalanan harian di Mekah.

Perkhidmatan bas semasa musim haji tidak semestinya beroperasi mengikut jadual yang sama sepanjang tempoh penginapan. Perubahan berlaku apabila pihak berkuasa mula menyusun penutupan jalan dan pengangkutan untuk pergerakan jemaah ke Masyair.

Pada musim 1447H/2026, bas ulang-alik TH diumumkan beroperasi sehingga 2 Zulhijjah. Tarikh ini mendahului hari-hari utama pelaksanaan haji di Arafah, Muzdalifah dan Mina.

Menurut Ketua Rombongan Haji Malaysia, perkhidmatan ini boleh diteruskan selepas tarikh tersebut jika jalan ke Masjidil Haram tidak ditutup.

Rekod Jadual Operasi Musim Haji 2026

Maklumat tersebut berdasarkan pengumuman operasi yang dilaporkan oleh Bernama pada 30 April 2026. Tiada tarikh penyambungan semula yang boleh dijadikan jaminan untuk semua pengangkutan atau musim seterusnya.

Operasi Masyair berlangsung dari 8 hingga 13 Zulhijjah dan melibatkan jumlah jemaah yang sangat besar. Sistem jalan raya perlu disusun lebih awal supaya bas dan kenderaan rasmi dapat bergerak mengikut jadual yang ditetapkan.

Penutupan jalan juga membantu pihak berkuasa mengawal kesesakan dan mengutamakan keselamatan. Keadaan ini boleh menjejaskan perjalanan ulang-alik ke Masjidil Haram walaupun jemaah masih berada di hotel.

Penghentian bas sebelum Masyair tidak semestinya bermaksud semua jemaah terus bergerak ke Arafah pada hari tersebut. Sebahagian jemaah masih berada di bangunan penginapan dan perlu menyesuaikan rutin harian.

Perbezaan Bas Ulang-Alik dan Bas Masyair

Jemaah perlu memahami bahawa kedua-duanya mempunyai tujuan yang berlainan. Penghentian bas ke Masjidil Haram tidak bermaksud pengangkutan ke Masyair turut dihentikan.

Susunan ibadah bermula sebelum 8 Zulhijjah diterangkan dalam artikel Cara Mengerjakan Haji. Perincian pengangkutan pula hendaklah mengikut taklimat TH atau PJH masing-masing.

Apabila bas ulang-alik dihentikan, jemaah perlu menyusun semula rancangan untuk ke Masjidil Haram. Keutamaan ialah mengekalkan kesihatan dan memastikan badan mempunyai tenaga yang mencukupi bagi ibadah haji.

Jangan berjalan jauh semata-mata kerana mahu meneruskan kebiasaan pergi ke masjid setiap waktu. Kemampuan fizikal, cuaca dan keselamatan laluan perlu dipertimbangkan terlebih dahulu.

Lima Langkah Selepas Menerima Notis Penghentian Bas

1. Sahkan tarikh dan waktu terakhir

Dapatkan makluman rasmi daripada pejabat maktab atau petugas yang bertanggungjawab. Jangan hanya bergantung pada mesej yang dikongsi dalam kumpulan jemaah lain.

2. Semak laluan alternatif yang dibenarkan

Tanya sama ada laluan pejalan kaki masih dibuka dan sesuai digunakan. Elakkan memasuki jalan yang telah ditutup walaupun kelihatan lebih dekat.

3. Rancang tempat solat

Jika perjalanan ke Masjidil Haram tidak lagi sesuai atau selamat, dapatkan panduan tentang masjid berhampiran dan kemudahan solat di penginapan. Rujuk pembimbing ibadah bagi persoalan hukum yang berkaitan dengan keadaan masing-masing.

4. Utamakan rehat dan rawatan

Kurangkan perjalanan yang tidak perlu ketika cuaca panas dan kawasan semakin sesak. Jika mengalami pening, lemah badan atau sakit yang berpanjangan, segera dapatkan bantuan perubatan.

5. Ikuti arahan persediaan Masyair

Semak jadual taklimat, pengagihan barang dan waktu berkumpul yang dimaklumkan oleh petugas. Susun keperluan perjalanan supaya tidak perlu tergesa-gesa pada hari keberangkatan.

Tempoh menunggu sebelum operasi Masyair boleh dimanfaatkan untuk mengemas barang dan berehat. Rutin yang sederhana membantu jemaah mengekalkan kesihatan serta mengurangkan tekanan.

Berikut ialah contoh susunan harian yang boleh digunakan selepas pergerakan ke Masjidil Haram menjadi lebih terhad. Jadual ini bukan jadual rasmi TH dan hendaklah disesuaikan dengan taklimat maktab.

Jemaah yang mempunyai penyakit kronik perlu meneruskan pengambilan ubat mengikut nasihat doktor. Pastikan bekalan ubat mencukupi untuk sepanjang tempoh berada di Masyair.

Bagi warga emas, aktiviti harian tidak perlu terlalu padat. Rehat yang mencukupi membantu mengurangkan risiko keletihan sebelum bermulanya pergerakan haji.

Contoh rutin yang lebih terperinci ada dalam artikel Rutin Harian Jemaah Haji di Mekah Sebelum 8 Zulhijjah.

Hotel di Mekah menjadi lokasi penting untuk persediaan terakhir sebelum jemaah bergerak ke Arafah dan kawasan Masyair. Kebanyakan urusan perlu diselesaikan berdasarkan jadual yang diberikan oleh petugas.

Jemaah perlu membezakan barang yang dibawa bersama daripada barang yang ditinggalkan di hotel. Susunan ini bergantung pada arahan pengurusan bagasi dan keadaan penginapan masing-masing.

Barang yang Perlu Disemak

• Kad Nusuk, kad pengenalan jemaah dan dokumen yang diarahkan.
• Ubat harian serta maklumat penyakit yang penting.
• Pakaian ihram dan pakaian yang diperlukan sepanjang Masyair.
• Kelengkapan kebersihan diri dalam jumlah yang sesuai.
• Telefon, pengecas dan bateri mudah alih yang dibenarkan.
• Air minuman dan keperluan makanan tambahan jika disarankan.
• Nombor telefon petugas serta maklumat maktab.

Elakkan membawa beg yang terlalu berat atau barang yang tidak diperlukan. Ikut had saiz dan jenis beg yang ditetapkan oleh pengendali haji.

Sebelum meninggalkan bilik, pastikan barang berharga disimpan mengikut arahan petugas. Jangan tinggalkan dokumen penting di tempat terbuka atau di dalam beg yang tidak berkunci.

Adakah Jemaah Akan Kembali ke Hotel yang Sama?

Susunan penginapan selepas Masyair bergantung pada pengurusan setiap musim dan rombongan. Jemaah tidak boleh menganggap mereka pasti kembali ke bilik yang sama tanpa pengesahan.

Tanya petugas sama ada barang boleh ditinggalkan dan bagaimana proses penyimpanan dilakukan. Maklumat ini penting untuk mengelakkan kehilangan atau kekeliruan selepas pulang dari Mina.

Pergerakan pada hari pertama Masyair diterangkan dalam artikel 8 Zulhijjah (Hari Tarwiyah) dan artikel Khemah Arafah.

Bagi warga emas, kemudahan hotel perlu dinilai berdasarkan keupayaan untuk bergerak setiap hari. Bangunan yang kelihatan dekat dengan Masjidil Haram masih boleh memerlukan perjalanan yang memenatkan.

Kesesakan di pintu masuk, lif dan terminal bas juga boleh menambahkan masa perjalanan. Elakkan bergerak pada waktu yang terlalu panas jika keadaan kesihatan tidak mengizinkan.

Perkara yang Perlu Diberi Perhatian

Warga emas yang mudah letih

Utamakan jadual ibadah yang seimbang dengan masa berehat. Beritahu rakan sebilik dan petugas jika memerlukan bantuan untuk bergerak.

Jemaah yang menggunakan kerusi roda

Semak kesesuaian pintu hotel, lif dan laluan keluar. Pastikan juga pengangkutan yang disediakan mempunyai kemudahan atau aturan bantuan yang bersesuaian.

Jemaah yang mengambil ubat tetap

Sediakan bekalan ubat dan simpan bersama maklumat dos yang diperlukan. Jangan mengubah pengambilan ubat tanpa nasihat doktor.

Jemaah yang bergerak seorang diri

Bawa kad hotel, nombor maktab dan nombor telefon petugas. Maklumkan kepada rakan sebilik jika keluar untuk urusan penting.

Rujuk juga artikel Haji Warga Emas dan OKU serta artikel Klinik Tabung Haji di Mekah dan Madinah.

Masalah pengangkutan boleh berlaku apabila jadual berubah atau hentian ditutup. Jemaah yang terpisah daripada kumpulan perlu mendapatkan maklumat daripada saluran yang boleh dipercayai.

Jangan berjalan mengikut orang ramai tanpa mengetahui arah yang dituju. Kenal pasti kedudukan semasa dan hubungi petugas sebelum mengambil keputusan.

Tindakan Mengikut Situasi

Jemaah juga perlu mengelakkan tawaran kenderaan persendirian yang tidak dikenali. Keadaan jalan yang ditutup tidak semestinya boleh diatasi dengan menaiki teksi.

Langkah keselamatan tambahan diterangkan dalam artikel Keselamatan di Mekah. Artikel itu menerangkan risiko kecurian, penipuan pengangkutan dan tindakan ketika berlaku kecemasan.

Langkah jika terpisah daripada kumpulan dihuraikan dalam artikel Jemaah Hilang atau Terpisah.

Musim haji 1448H/2027 memerlukan pengesahan semula berkaitan penempatan dan pengangkutan. Setakat semakan November 2026, senarai lima bangunan serta jadual bas 2026 tidak boleh dianggap sebagai pengesahan operasi bagi 2027.

Pada 1 September 2026, TH menyerahkan lesen kepada 33 PJH bagi musim 1448H. Surat tawaran haji kepada 31,600 bakal jemaah pula mula dikeluarkan secara berperingkat pada 21 September 2026.

Namun pelantikan PJH dan surat tawaran tidak bermaksud semua penginapan dan laluan bas musim berikutnya telah ditetapkan untuk rujukan jemaah.

Maklumat yang Perlu Disahkan Sebelum Berangkat

1. Nama bangunan penginapan dan maktab.
2. Alamat dan pintu masuk bangunan.
3. Kawasan atau zon penempatan.
4. Jarak serta laluan sebenar ke Masjidil Haram.
5. Sama ada bas ulang-alik disediakan.
6. Lokasi menaiki bas pergi dan balik.
7. Waktu operasi dan tarikh perkhidmatan dihentikan.
8. Kemudahan untuk warga emas dan pengguna kerusi roda.
9. Waktu taklimat serta persediaan meninggalkan hotel.
10. Aturan kembali ke hotel selepas Masyair.

Dapatkan maklumat daripada TH atau PJH melalui taklimat dan saluran rasmi. Jika berlaku perubahan selepas tiba di Mekah, ikut makluman petugas yang mengendalikan kumpulan anda.

Peranan maktab, ketua rombongan dan petugas TH diterangkan dalam artikel Siapa Urus Jemaah Haji. Bagi pakej PJH, rujuk artikel Permohonan Haji 2027.

Senarai ini boleh digunakan sebagai rujukan ringkas sepanjang berada di hotel. Jemaah boleh menandakan perkara yang telah disemak bersama rakan sebilik.

Sebelum keluar hotel

• Kad hotel dan maklumat maktab dibawa.
• Nombor petugas disimpan.
• Ubat harian dan air minuman mencukupi.
• Laluan pulang dikenal pasti.
• Makluman operasi bas terkini telah disemak.

Menjelang Masyair

• Tarikh akhir bas ulang-alik telah disahkan.
• Taklimat maktab telah dihadiri.
• Barang untuk Masyair telah disediakan.
• Arahan penyimpanan bagasi telah difahami.
• Keadaan kesihatan telah dimaklumkan kepada petugas jika perlu.

Selepas kembali dari Masyair

• Penempatan bilik disahkan.
• Barang yang ditinggalkan diperiksa.
• Jadual makan dan pengangkutan terkini diperoleh.
• Maklumat perjalanan pulang telah disemak.

1. Lembaga Tabung Haji, Pengurusan Operasi Haji.
2. Bernama, Perkhidmatan bas ulang-alik percuma TH, 30 April 2026.
3. Bernama, Bangunan penginapan jemaah haji di Mekah, 3 Mei 2025.
4. MalaysiaGazette, Perkhidmatan bas ulang-alik TH, 30 April 2026.
5. Bernama, Penginapan baharu Abraj Al-Tayseer di Zon B Hafa’er, 15 Mei 2025.
6. Utusan Malaysia, Bas percuma TH jimat perjalanan jemaah ke Masjidil Haram, April 2026.
7. Bernama, Perkhidmatan TH semasa operasi Masyair 1447H, 16 Mei 2026.
8. Bernama, TH serah lesen kepada 33 PJH bagi musim haji 1448H/2027, 1 September 2026.
9. The Sun, Surat tawaran haji 1448H/2027 kepada 31,600 bakal jemaah, September 2026.
10. Tabung Haji, Siaran Media Haji.
11. Kementerian Haji dan Umrah Indonesia, Perkhidmatan Bus Shalawat 2026.