Rutin harian jemaah haji di Mekah sebelum 8 Zulhijjah perlu seimbang antara ibadah, rehat dan makan minum. Tempoh ini memberi ruang untuk memperbanyak ibadah dan menyesuaikan diri dengan suasana Tanah Suci.
Tarikh 8 Zulhijjah dikenali sebagai Hari Tarwiyah, iaitu hari jemaah mula bergerak ke Masyair. Masyair ialah kawasan ibadah haji di Arafah, Muzdalifah dan Mina. Rutin yang terlalu padat sebelum tarikh ini boleh menyebabkan badan keletihan ketika hari-hari penting itu tiba.
Ada jemaah yang mahu menunaikan setiap solat di Masjidil Haram, bertawaf berulang kali dan keluar menziarahi banyak tempat. Hasrat itu baik, tetapi kemampuan badan dan jadual pergerakan rombongan tetap perlu diambil kira.
Panduan ini membantu jemaah Malaysia menyusun waktu ke masjid, berehat di hotel, menjaga makan minum dan menyimpan tenaga sebelum wukuf, iaitu berada di Arafah pada 9 Zulhijjah. Jadual yang disediakan ialah contoh yang boleh diubah, bukan jadual rasmi Tabung Haji atau Pengelola Jemaah Haji (PJH).
Disemak pada 14 November 2026 · Rujukan utama ialah Lembaga Tabung Haji, laporan Bernama tentang nasihat kesihatan musim haji 1447H/2026M dan Kementerian Kesihatan Arab Saudi. Arahan perjalanan bagi musim 1448H/2027M perlu disahkan dengan petugas yang mengurus jemaah.
Ringkasan
Sebelum 8 Zulhijjah, utamakan ibadah mengikut kemampuan dan pastikan badan mendapat rehat yang mencukupi. Kurangkan ulang-alik yang tidak perlu, elakkan aktiviti luar pada waktu panas dan fahami jadual pergerakan ke Masyair lebih awal.
Tidak semua jemaah perlu mengikut rutin yang sama. Rujuk bahagian Jadual Cadangan Rutin Harian Jemaah Haji di Mekah.
Pilih Situasi Anda
Situasi 1Saya Mahu Solat di Masjidil HaramJadual harian dan cara mengurangkan ulang-alik.
Situasi 2Saya Tinggal Jauh dari MasjidLaluan, masa menunggu dan pelan pulang.
Situasi 3Saya Cepat Letih atau SakitRehat, minum air dan tanda amaran.
Situasi 4Saya Hampir Bergerak ke MasyairPersediaan sehari sebelum pergerakan ke Masyair.
Nota AkuIslam
Utamakan Arahan Petugas
- Pihak pengurusan boleh mengubah jadual bas, laluan ke masjid dan waktu berkumpul mengikut keadaan semasa. Apabila arahan petugas berbeza daripada contoh dalam panduan ini, utamakan arahan petugas.
Kandungan
- Lima Langkah Mengurus Rutin Harian Jemaah Haji
- Jadual Cadangan Rutin Harian Jemaah Haji di Mekah
- Mengapa Jemaah Perlu Menyimpan Tenaga Sebelum Wukuf?
- Menyusun Waktu Solat dalam Rutin Harian Jemaah Haji
- Merancang Laluan dari Hotel ke Masjidil Haram
- Makan, Minum dan Tidur dalam Rutin Harian Jemaah Haji
- Tiga Fasa Rutin Harian Jemaah Haji Sebelum 8 Zulhijjah
- Aktiviti Rutin Harian Jemaah Haji yang Wajar Dihadkan
- Rutin Harian Jemaah Haji Warga Emas dan Berpenyakit Kronik
- Tanda Badan Terlalu Letih dalam Rutin Harian Jemaah Haji
- Persediaan Sehari Sebelum Pergerakan ke Masyair
- Soalan Lazim
- Rujukan
Lima langkah
Lima Langkah Mengurus Rutin Harian Jemaah Haji
Rutin yang baik tidak semestinya penuh dengan aktiviti dari pagi hingga malam. Lima langkah berikut membantu jemaah mengimbangi ibadah, kesihatan dan persediaan perjalanan.
1
Langkah 1 daripada 5
Waktu ke Masjid
Tentukan Waktu ke Masjidil Haram
Pilih waktu yang sesuai dengan kemampuan dan lokasi hotel. Jika perjalanan memerlukan bas atau berjalan jauh, jangan anggap perjalanan pergi balik mengambil masa yang singkat.
2
Langkah 2 daripada 5
Satu Perjalanan
Susun Ibadah dalam Satu Perjalanan
Apabila berada di masjid, gunakan masa dengan solat, membaca al-Quran, berzikir dan berdoa. Elakkan keluar masuk berulang kali semata-mata untuk aktiviti yang boleh diselesaikan dalam satu kunjungan.
3
Langkah 3 daripada 5
Masa Pulih
Tetapkan Masa Pulih di Hotel
Sediakan ruang untuk makan, mandi, tidur dan mengurus pakaian. Berehat pada waktu tengah hari membantu anda mengelakkan panas terik dan memulihkan tenaga.
4
Langkah 4 daripada 5
Pantau Badan
Pantau Keadaan Badan Setiap Hari
Perhatikan rasa pening, terlalu letih, sakit kaki, kurang selera makan atau jarang membuang air kecil. Maklumkan kepada petugas kesihatan jika keadaan tidak pulih atau semakin teruk.
5
Langkah 5 daripada 5
Persediaan Wukuf
Utamakan Persediaan Wukuf
Ikuti taklimat maktab, iaitu unit yang mengurus kumpulan jemaah anda. Semak beg keperluan Masyair dan masa pergerakan rombongan, kemudian kurangkan aktiviti tambahan pada hari-hari terakhir.
Jadual harian
Jadual Cadangan Rutin Harian Jemaah Haji di Mekah
Jadual ini disusun mengikut waktu solat dan keadaan badan, bukan jam tetap. Waktu solat berubah mengikut tarikh, manakala jarak hotel serta kesesakan menjadikan rutin setiap jemaah berbeza.
| Waktu | Aktiviti cadangan | Panduan menjimatkan tenaga |
|---|---|---|
| Sebelum dan selepas Subuh | Solat mengikut kemampuan, zikir serta bacaan al-Quran. | Jika sudah berada di Masjidil Haram, elakkan aktiviti tambahan yang panjang apabila badan mula letih. |
| Pagi | Sarapan, minum air dan urusan peribadi. | Gunakan masa yang lebih lapang untuk bersarapan dan mengurus keperluan harian. |
| Menjelang Zuhur | Ibadah ringan atau rehat di hotel. | Kurangkan berjalan di luar ketika cuaca panas, terutama jika hotel jauh. |
| Zuhur hingga Asar | Solat, makan tengah hari dan tidur seketika mengikut keadaan. | Tidak perlu memaksa diri berulang-alik jika perjalanan terlalu meletihkan. |
| Selepas Asar | Bacaan al-Quran, zikir, taklimat atau aktiviti ringan. | Semak keadaan kaki, ubat dan keperluan untuk hari berikutnya. |
| Maghrib dan Isyak | Solat serta ibadah mengikut kemampuan. | Rancang perjalanan pulang dan elakkan terperangkap dalam kesesakan tanpa sebab. |
| Selepas Isyak | Makan jika perlu, mandi dan persediaan tidur. | Hadkan membeli-belah atau berbual hingga lewat malam. |
Mulakan dengan memilih waktu ke masjid yang benar-benar sesuai dengan keadaan anda. Kemudian, tetapkan tempoh rehat dan makan sebelum menambah amalan sunat atau aktiviti lain.
Jadual ini tidak menyuruh jemaah meninggalkan solat berjemaah tanpa sebab. Bagi jemaah yang uzur atau mempunyai masalah kesihatan, dapatkan panduan petugas kesihatan dan pembimbing ibadah tentang pilihan yang sesuai.
Waktu solat sebenar mengikut tarikh ada dalam artikel Cuaca dan Waktu Solat Musim Haji 1448H.
Simpan tenaga
Mengapa Jemaah Perlu Menyimpan Tenaga Sebelum Wukuf?
Wukuf di Arafah ialah kemuncak ibadah haji, iaitu bahagian yang paling penting dalam haji. Pada hari-hari berikutnya, jemaah juga perlu melalui pergerakan ke Muzdalifah dan Mina mengikut jadual rombongan.
Perjalanan ini melibatkan masa menunggu, berjalan kaki dan berada dalam kawasan yang sesak. Walaupun pengangkutan serta bantuan disediakan, jemaah tetap memerlukan badan yang kuat dan fikiran yang tenang.
Pada Mei 2026, petugas kesihatan Tabung Haji menasihati jemaah supaya mengurangkan aktiviti luar seminggu sebelum wukuf, terutama berjalan ke Masjidil Haram pada waktu siang. Jemaah juga diminta berehat secukupnya supaya dapat menunaikan wukuf dalam keadaan sihat.
Tip AkuIslam
Ukur Kejayaan Hari Anda
- Jangan mengukur kejayaan hari anda berdasarkan bilangan kali anda ke masjid. Nilai juga sama ada solat terjaga, badan sihat dan persediaan haji semakin teratur.
Urutan ibadah haji diterangkan dalam artikel Panduan Haji Lengkap, manakala amalan ketika wukuf ada dalam artikel Wukuf di Arafah.
Waktu solat
Menyusun Waktu Solat dalam Rutin Harian Jemaah Haji
Masjidil Haram menjadi tumpuan utama jemaah sepanjang berada di Mekah. Namun kesesakan sebelum dan selepas solat perlu diambil kira, terutama apabila hotel jauh atau perjalanan bergantung pada bas.
Jika Hotel Berdekatan Masjid
Jemaah yang tinggal dalam jarak berjalan kaki mungkin lebih mudah pulang untuk makan atau berehat. Namun tempoh perjalanan sebenar tetap bergantung pada laluan, pemeriksaan keselamatan dan pintu masuk yang dibuka.
Pilih satu pintu rujukan dan kenal pasti jalan pulang yang mudah diingati. Pintu yang paling dekat dengan hotel tidak semestinya dibuka pada setiap masa.
Jika Hotel Jauh dari Masjid
Semak masa bas terakhir, hentian turun dan lokasi mengambil bas pulang sebelum keluar. Jangan merancang dua atau tiga perjalanan semata-mata berdasarkan jarak yang tertera pada peta.
Jemaah Muassasah ialah jemaah haji yang diuruskan oleh Tabung Haji. Pengangkutan untuk mereka boleh berubah mengikut rancangan pengurusan semasa.
Sebagai contoh, bas ulang-alik dari kawasan Al Tayseer ke Jarwal pada musim haji 2026 ditamatkan sebelum pergerakan ke Masyair. Jadual itu tidak boleh dianggap sama bagi musim 2027.
Jika Mahu Melakukan Tawaf Sunat
Tawaf sunat ialah amalan yang baik apabila keadaan badan dan peraturan masjid membenarkan. Walau bagaimanapun, jangan memaksa diri bertawaf berulang kali sehingga menjejaskan kesihatan atau persediaan untuk haji.
Mataf ialah kawasan tawaf di sekeliling Kaabah. Penggunaan mataf dan aras tertentu bergantung pada arahan semasa pihak berkuasa. Ikut papan tanda serta arahan petugas dan jangan menganggap semua laluan sentiasa boleh digunakan.
Panduan tentang bas dan hotel ada dalam artikel Bas ke Masjidil Haram dan Hotel Dekat Masjidil Haram.
Kawasan hotel dan sistem bas ulang-alik jemaah haji diterangkan dalam artikel Penginapan Haji di Mekah.
Laluan hotel
Merancang Laluan dari Hotel ke Masjidil Haram
Panduan laluan yang paling berguna ialah laluan dari hotel sebenar anda, bukan satu laluan umum untuk semua maktab. Kedudukan hotel, pintu masjid, hentian bas dan sekatan jalan boleh menyebabkan perjalanan yang kelihatan dekat menjadi lebih panjang.
Buka lokasi Masjidil Haram dalam Google Maps dan pilih fungsi arah dari hotel anda. Bandingkan laluan itu dengan peta dalam artikel Pintu Masjidil Haram dan penerangan petugas di lapangan.
Kawasan pintu hotel boleh menjadi sangat sesak, terutama ketika jemaah keluar untuk solat Jumaat.
Sebelum keluar dari hotel, pastikan maklumat dalam jadual di bawah sudah disimpan dalam telefon.
| Perkara | Maklumat yang perlu disimpan |
|---|---|
| Hotel | Nama, alamat, foto pintu utama dan lokasi dalam telefon. |
| Pintu masjid | Nombor pintu rujukan yang paling mudah dikenal pasti. |
| Bas | Hentian naik, hentian turun, waktu perkhidmatan dan nombor laluan jika berkaitan. |
| Titik temu | Satu lokasi yang dipersetujui bersama ahli keluarga atau rakan sebilik. |
| Laluan pulang | Pilihan paling mudah jika pintu biasa ditutup atau laluan diubah. |
Jarak berjalan kaki dan masa perjalanan berbeza bagi setiap jemaah. Gunakan laluan sebenar dari hotel anda dan semak semula apabila arahan kawalan orang ramai berubah.
Makan dan tidur
Makan, Minum dan Tidur dalam Rutin Harian Jemaah Haji
Badan memerlukan makanan, air dan tidur untuk pulih selepas bergerak dalam cuaca panas. Keperluan ini mudah terabai apabila jemaah terlalu sibuk menyusun aktiviti di luar hotel.
Minum Air Secara Berkala
Jangan tunggu sehingga terlalu dahaga untuk minum air. Bawa botol air dan minum sedikit demi sedikit tetapi kerap sepanjang hari.
Petugas kesihatan Tabung Haji menggalakkan jemaah minum sekurang-kurangnya 10 gelas air sehari walaupun tidak berasa dahaga. Kementerian Kesihatan Arab Saudi pula menasihati jemaah supaya tidak berlebihan minum minuman berkafein dan memilih makanan yang banyak air seperti tembikai dan timun.
Menurut kementerian yang sama, air kencing yang semakin pekat, mulut kering, pening dan kurang kencing boleh menandakan dehidrasi, iaitu keadaan badan kekurangan air. Jemaah yang perlu mengehadkan pengambilan air kerana penyakit tertentu hendaklah mengikut nasihat doktor, bukan sasaran minum air secara umum.
Makan Secara Teratur
Jangan melangkau waktu makan kerana mahu terus berada di luar hotel. Pilih makanan yang mudah dihadam, disediakan dengan bersih dan mencukupi untuk keperluan diri.
Jika hilang selera makan akibat panas atau terlalu letih, jangan biarkan keadaan itu berlarutan berhari-hari. Maklumkan kepada petugas kesihatan jika selera makan terus berkurang atau anda mengalami muntah, cirit-birit atau tanda dehidrasi.
Tidur dan Pulihkan Kaki
Dapatkan tidur malam yang mencukupi dan pertimbangkan rehat seketika pada waktu siang. Selepas berjalan jauh, periksa kaki dan rawat bahagian yang mula melecet sebelum luka menjadi lebih teruk.
Elakkan menggunakan selipar atau kasut baharu yang belum dicuba. Pilih alas kaki yang sesuai dan jangan meneruskan perjalanan apabila sakit kaki mula mengganggu pergerakan.
Tiga fasa
Tiga Fasa Rutin Harian Jemaah Haji Sebelum 8 Zulhijjah
Tidak semua jemaah tiba di Mekah pada tarikh yang sama. Gunakan pembahagian di bawah sebagai panduan perancangan, bukan tarikh arahan rasmi untuk setiap penerbangan atau maktab.
| Fasa | Tumpuan utama | Aktiviti yang wajar dikawal |
|---|---|---|
| Awal menetap di Mekah | Menyesuaikan diri, memahami laluan dari hotel ke masjid dan membina rutin ibadah. | Berjalan terlalu jauh pada hari pertama selepas perjalanan panjang. |
| Sekitar seminggu terakhir sebelum 8 Zulhijjah | Memastikan makan, ubat, tidur dan pergerakan harian semakin teratur. | Aktiviti luar yang tidak perlu, terutama ketika cuaca panas. |
| Tiga hari terakhir sebelum 8 Zulhijjah | Menyemak arahan maktab, beg Masyair dan kesihatan badan. | Tawaf sunat berulang kali, membeli-belah lama dan lawatan tambahan yang memenatkan. |
Nota AkuIslam
Status Ihram
- Status ihram berbeza mengikut jenis haji, iaitu haji tamattuk, ifrad atau qiran. Ikut taklimat pembimbing ibadah tentang masa dan tempat berniat ihram haji.
Tarikh sebenar pergerakan ditentukan oleh pengurusan rombongan, bukan oleh contoh dalam jadual ini. Semak pengumuman Tabung Haji atau PJH serta arahan petugas setiap hari.
Hadkan aktiviti
Aktiviti Rutin Harian Jemaah Haji yang Wajar Dihadkan
Ada aktiviti yang kelihatan ringan tetapi memerlukan banyak masa dan tenaga apabila dilakukan dalam keadaan sesak. Menangguhkan aktiviti ini membantu jemaah menjaga kesihatan dan tenaga.
- Tawaf sunat berulang kali. Lakukan apabila mampu dan dibenarkan, tanpa mengabaikan rehat.
- Membeli-belah terlalu lama. Selesaikan keperluan penting dahulu dan tangguhkan pembelian yang tidak mendesak.
- Ziarah luar program rasmi. Jangan menyertai perjalanan yang tidak disahkan oleh pengurusan rombongan.
- Berjalan tanpa tujuan yang jelas. Gabungkan urusan kecil dan pulang apabila selesai.
- Berjaga hingga lewat malam. Utamakan tidur jika esoknya memerlukan pergerakan atau taklimat awal.
Pada Mei 2026, Tabung Haji turut menasihati jemaah supaya tidak mengambil pakej ziarah luar Mekah yang tidak berdaftar sebelum wukuf. Nasihat ini berkaitan dengan keselamatan, pengawasan jemaah dan kesan dari segi hukum bagi perjalanan tertentu.
Tip AkuIslam
Bincang Dahulu dengan Petugas
- Jika ada aktiviti tambahan yang mengambil sebahagian besar hari anda, bincangkan dengan petugas sebelum menyertainya. Apabila hari wukuf semakin dekat, berehat di hotel selalunya pilihan yang lebih baik.
Warga emas
Rutin Harian Jemaah Haji Warga Emas dan Berpenyakit Kronik
Warga emas dan jemaah yang mempunyai penyakit kronik, iaitu penyakit jangka panjang seperti diabetes dan darah tinggi, mungkin memerlukan jadual yang lebih ringan. Aktiviti harian hendaklah disesuaikan dengan keadaan semasa, bukan berdasarkan kemampuan ketika masih berada di Malaysia.
Warga emas. Rancang perjalanan bersama rakan atau ahli keluarga, gunakan alat bantuan bergerak seperti kerusi roda jika perlu dan sediakan masa rehat yang lebih panjang. Jangan berjalan bersendirian jika mudah keliru, hilang arah atau tidak stabil ketika berdiri.
Pesakit diabetes. Makan dan ambil ubat mengikut jadual rawatan doktor serta pantau paras gula darah seperti yang dinasihatkan doktor. Bawa bekalan yang diperlukan dan maklumkan kepada petugas jika mengalami tanda paras gula darah terlalu rendah atau terlalu tinggi.
Pesakit darah tinggi, jantung atau buah pinggang. Jangan mengubah dos ubat atau sasaran pengambilan air sendiri. Dapatkan nasihat pasukan perubatan apabila aktiviti, cuaca atau keadaan badan mengganggu jadual rawatan.
Jemaah yang mudah sakit kaki. Periksa tapak kaki dan ruang antara jari selepas pulang. Rawat luka atau melecet lebih awal, terutama jika mempunyai diabetes atau masalah aliran darah.
Maklumkan bantuan yang anda perlukan kepada ketua kumpulan dan petugas kesihatan. Persediaan kesihatan sebelum berlepas ada dalam artikel Vaksin Umrah dan Haji.
Tanda amaran
Tanda Badan Terlalu Letih dalam Rutin Harian Jemaah Haji
Keletihan biasa lazimnya berkurang selepas berehat, makan dan minum. Namun gejala tertentu boleh menandakan masalah kesihatan yang memerlukan pemeriksaan segera.
| Tanda | Tindakan awal |
|---|---|
| Dahaga kuat, pening, mulut kering atau air kencing pekat | Berhenti di tempat sejuk dan dapatkan pemeriksaan kesihatan jika tidak pulih. |
| Kekejangan, lemah atau terlalu penat selepas terdedah kepada panas | Hentikan aktiviti, pindah ke tempat teduh dan maklumkan kepada petugas. |
| Muntah atau cirit-birit berterusan | Hubungi petugas kesihatan kerana kehilangan cecair boleh berlaku dengan cepat. |
| Keliru, pengsan, sawan atau suhu badan sangat tinggi | Kecemasan. Hubungi 911 atau minta petugas mendapatkan ambulans dengan segera. |
| Sakit dada, sesak nafas atau lemah sebelah badan | Kecemasan. Dapatkan bantuan perubatan segera. |
Jika seseorang keliru atau tidak sedarkan diri, jangan paksa dia minum. Alihkan dia ke tempat yang lebih sejuk jika selamat dan sejukkan badannya, contohnya dengan kain basah, sementara menunggu petugas kecemasan.
Simpan nombor penting di Arab Saudi berikut dalam telefon:
- Talian kecemasan (polis, ambulans dan pertahanan awam): 911
- Ambulans: 997
- Kementerian Kesihatan Arab Saudi: 937
Catat juga nombor petugas maktab, ketua rombongan dan lokasi pusat rawatan yang dimaklumkan kepada anda.
Cara mendapatkan rawatan di klinik Tabung Haji diterangkan dalam artikel Klinik Tabung Haji di Mekah dan Madinah. Tanda dan cara mengatasi kekurangan air ada dalam artikel Dehidrasi Ketika Umrah.
Sehari sebelum
Persediaan Sehari Sebelum Pergerakan ke Masyair
Sehari sebelum pergerakan, keutamaan jemaah ialah memahami arahan dan menyusun barang yang benar-benar diperlukan. Elakkan membuat rancangan baharu yang boleh menyebabkan anda terlepas taklimat atau pulang terlalu lewat.
Semak perkara berikut:
- Waktu dan lokasi berkumpul telah disahkan dengan petugas.
- Nombor maktab, kumpulan dan maklumat penginapan telah dicatat.
- Kad pengenalan jemaah serta dokumen yang diwajibkan telah disediakan.
- Beg kecil Masyair disusun tanpa barang berlebihan.
- Ubat harian, keperluan kesihatan dan maklumat rawatan telah dimasukkan ke dalam beg.
- Telefon dan bank kuasa telah dicas penuh.
- Alas kaki yang selesa dan pakaian sesuai telah disediakan.
- Status ihram serta perkara yang perlu dilakukan telah difahami mengikut jenis haji.
- Badan telah mendapat makanan, air dan rehat yang mencukupi.
Senarai barang yang lebih lengkap ada dalam artikel Checklist Haji.
Tips Praktikal
Susun beg Masyair pada malam sebelumnya. Pagi hari pergerakan lazimnya sibuk dengan taklimat dan semakan kehadiran.
Tidur awal pada malam sebelum bergerak. Pergerakan ke Arafah atau Mina boleh bermula sebelum Subuh.
Nota AkuIslam
Tentang Panduan Ini
- Panduan ini disediakan untuk pengurusan diri jemaah haji, bukan pengganti arahan Tabung Haji, PJH atau nasihat perubatan. Maklumat operasi musim 1448H/2027M akan disemak semula apabila jadual rasmi diumumkan.
- Kotak promosi di bawah merujuk pakej umrah MK Haramain, bukan tawaran pakej haji.
Soalan lazim
Soalan Lazim
Perlukah jemaah haji pergi ke Masjidil Haram untuk setiap waktu solat?
Jemaah haji tidak diwajibkan ke Masjidil Haram bagi setiap waktu solat, tetapi digalakkan memperbanyak ibadah di sana mengikut kemampuan. Jika perjalanan menjejaskan kesihatan, bincangkan keadaan anda dengan pembimbing ibadah dan petugas kesihatan.
Bolehkah jemaah haji berehat di hotel pada waktu siang?
Ya, jemaah haji boleh berehat di hotel pada waktu siang kerana rehat yang mencukupi membantu mengekalkan tenaga. Susun waktu rehat tanpa mengabaikan solat dan taklimat rombongan.
Adakah semua jemaah haji perlu mengikut jadual harian yang sama?
Tidak, jadual harian setiap jemaah haji boleh berbeza kerana tarikh ketibaan, kawasan hotel, sistem pengangkutan dan tahap kesihatan tidak sama. Jadual dalam artikel ini ialah contoh pengurusan diri, bukan arahan tetap Tabung Haji.
Bilakah jemaah haji perlu mengurangkan aktiviti luar di Mekah?
Jemaah haji perlu mengurangkan aktiviti luar ketika cuaca panas, apabila badan mula letih dan apabila hari wukuf semakin dekat. Pada musim 2026, Tabung Haji menasihati jemaah supaya mengurangkan aktiviti luar seminggu sebelum wukuf.
Bolehkah jemaah haji melakukan umrah tambahan sebelum wukuf?
Jemaah haji perlu memahami hukum, status ihram dan jadual haji sendiri sebelum menambah umrah atau ke miqat. Dapatkan penjelasan pembimbing ibadah dan persetujuan pengurusan rombongan sebelum membuat perjalanan tambahan.
Apakah yang perlu jemaah haji lakukan jika bas ke Masjidil Haram dihentikan?
Jemaah haji perlu mematuhi pengumuman petugas dan tidak mengandaikan jadual tahun sebelumnya masih terpakai. Semak pilihan yang dibenarkan dan elakkan berjalan terlalu jauh untuk menggantikan perkhidmatan bas.
Apakah yang perlu dilakukan jika jemaah pening atau lemah ketika menuju ke masjid?
Jemaah yang pening atau lemah perlu berhenti di tempat yang selamat dan sejuk, kemudian meminta bantuan ahli rombongan atau petugas. Jika berlaku gejala serius seperti pengsan, keliru atau sakit dada, dapatkan bantuan kecemasan dengan segera.
MERANCANG UMRAH?
Umrah Lebih Tenang Bersama MK Haramain
Siri Saver 12 hari 10 malam merangkumi tiga kali umrah dan ziarah ke 25 lokasi termasuk tempat bersejarah di Mekah dan Madinah. Bandingkan pakej Saver Eco, Saver Plus dan Saver Safwah mengikut keperluan anda.
Jemaah wanita juga boleh memilih Umrah4Ladies untuk perjalanan dalam kumpulan khas wanita.
Pakej ini dipilih oleh kru AkuIslam bersama MK Haramain, rakan agensi kami. Setiap pakej disusun untuk jemaah yang mahu beribadah dengan lebih tenang.
Sumber
Rujukan
- Lembaga Tabung Haji, Pengurusan Operasi Haji.
- Lembaga Tabung Haji, Kursus Asas Haji Musim 1448H/2027M (24 September 2026).
- Bernama, TH Fokus Kesihatan Jemaah Hadapi Cuaca Panas, Wukuf di Arafah (19 Mei 2026).
- Bernama, Pakej Ziarah Haram Undang Risiko Keselamatan Jemaah Haji (11 Mei 2026).
- Kementerian Kesihatan Arab Saudi, Health Awareness and Preventive Measures Enhance Pilgrim Safety (20 Mei 2026).
- Kementerian Kesihatan Arab Saudi, Exposure to Dehydration during Hajj.
- Nusuk Hajj, Health Guidelines.
