JAMBATAN JAMRAH: Panduan Aras, Laluan Masuk, Arah Keluar dan Kemudahan Jemaah

Jambatan Jamrah atau Jisr al-Jamarat (جسر الجمرات) ialah bangunan pejalan kaki bertingkat di Mina yang menempatkan tiga lokasi melontar jamrah. Bangunan ini juga dikenali sebagai Kompleks Jamarat. Jemaah diagihkan ke beberapa aras supaya tidak bersesak di satu tempat.

Tiga lokasi melontar ialah Jamrah Ula (Sughra), Jamrah Wusta dan Jamrah Aqabah (Kubra). Setiap lokasi kini berupa dinding panjang yang dikelilingi takungan untuk menampung batu, bukan lagi tiang kecil seperti dalam gambar lama.

Agensi Berita Saudi (SPA) menyiarkan beberapa angka utama tentang saiz dan keupayaan bangunan ini. Angka ini membantu anda membayangkan betapa besarnya kawasan yang akan dilalui.

Lima aras ini membolehkan jemaah melontar tanpa bertumpu pada satu aras sahaja. Sesetengah penerangan turut menyebut aras bawah tanah atau ruang perkhidmatan, tetapi ruang itu bukan aras untuk melontar.

Jadual di atas menerangkan susun atur umum berdasarkan Saudipedia. Jadual ini bukan senarai pintu masuk yang pasti dibuka pada musim haji 1448 Hijrah (2027).

Adakah Semua Aras Mempunyai Tiga Jamrah?

Ya. Setiap aras yang dibuka membolehkan jemaah sampai ke ketiga-tiga lokasi jamrah. Bilangan, turutan dan hukum lontaran mengikut hari diterangkan dalam artikel Melontar Jamrah.

Jemaah biasanya bergerak ke Kompleks Jamarat secara berkumpulan mengikut kawasan khemah dan jadual yang ditetapkan. Perjalanan itu mungkin melalui jalan pejalan kaki, laluan menaik, terowong atau stesen pengangkutan yang dikawal.

Jambatan Jamrah mempunyai beberapa pintu masuk dari arah yang berbeza. Namun tidak semua pintu dibuka untuk semua kumpulan pada setiap masa.

Pada musim haji 1447 Hijrah (2026), Kementerian Haji dan Umrah Arab Saudi menegaskan bahawa jemaah mesti mematuhi jadual pergerakan yang diluluskan. Langkah ini membantu mengawal aliran jemaah supaya tidak bertembung.

Semak Empat Perkara Sebelum Bertolak

1. Waktu bertolak. Dapatkan masa berkumpul dan waktu melontar daripada petugas maktab atau rombongan.
2. Aras dan arah masuk. Ikut maklumat petugas, bukan laluan paling pendek yang dicadangkan oleh aplikasi telefon.
3. Ketua kumpulan. Simpan nombor telefon petugas dan kenal pasti orang yang mengiringi kumpulan anda.
4. Tempat berkumpul selepas keluar. Tetapkan lokasi yang mudah dikenali dan jauh dari laluan utama.

Jangan bertolak lebih awal semata-mata untuk mengelakkan orang ramai. Perubahan kecil pada masa bertolak boleh menyebabkan kumpulan anda bertembung dengan aliran jemaah lain.

Giliran dan waktu bertolak setiap maktab diterangkan dalam artikel Jadual Melontar Jamrah. Maksud nombor maktab dan zon khemah pula ada dalam artikel Maktab Haji.

Aliran masuk dan aliran keluar diatur secara berasingan supaya jemaah dari arah bertentangan tidak bertembung. Selepas melontar, teruskan berjalan ke arah keluar yang ditunjukkan oleh papan tanda atau petugas.

Jangan berpatah balik hanya kerana ternampak tangga atau lorong yang kelihatan lebih dekat. Laluan itu mungkin dikhaskan untuk kumpulan lain, petugas atau kegunaan kecemasan.

Selepas Selesai Melontar

1. Bergerak mengikut arus dan elakkan berhenti berhampiran takungan lontaran.
2. Perhatikan papan tanda Exit atau خروج (keluar) dan arahan petugas di hadapan.
3. Jangan menunggu ahli kumpulan di mulut eskalator, simpang atau laluan sempit.
4. Hubungi ketua rombongan jika pintu keluar membawa anda ke tempat yang tidak dijangka.
5. Berkumpul hanya di lokasi yang telah ditetapkan dan dibenarkan.

Jika petugas mengubah arah pergerakan, ikut laluan baharu walaupun berbeza daripada pelan asal. Perubahan ini mungkin dibuat untuk mengelakkan kesesakan di bahagian lain.

Jamrah yang dilontar di Jambatan Jamrah tidak sama pada setiap hari melontar. Jemaah yang memahami perbezaan ini lebih yakin apabila tiba di kawasan lontaran.

Jadual ini hanya menunjukkan jamrah yang dilontar pada setiap hari. Bagi waktu yang sah dan urusan wakil melontar, rujuk pembimbing ibadah rombongan anda.

Pilihan keluar dari Mina pada 12 atau 13 Zulhijjah diterangkan dalam artikel Nafar Awal atau Nafar Thani.

Kompleks Jamarat menyediakan pelbagai kemudahan untuk mengurus pergerakan jemaah yang sangat ramai. Sesetengah kemudahan terletak di bangunan sokongan dan kawasan sekitar, bukan pada setiap laluan atau aras.

Eskalator, Laluan Menaik dan Akses Aras

Eskalator dan laluan menaik menghubungkan setiap aras dengan kawasan di sekeliling jambatan. Laporan SPA bagi musim haji 1447 Hijrah (2026) menyebut terdapat 386 eskalator di Kompleks Jamarat.

Namun eskalator yang dibuka kepada jemaah bergantung pada pengurusan semasa. Jemaah berkerusi roda perlu bertanya kepada petugas tentang laluan yang sesuai sebelum bergerak.

Sistem Penyejukan dan Pengudaraan

Jambatan Jamrah mempunyai sistem penyejukan seperti semburan kabus air untuk mengurangkan kesan cuaca panas. SPA melaporkan 400 kipas semburan kabus baharu dipasang di Kompleks Jamarat sebagai persiapan musim haji 2026.

Sistem ini membantu keselesaan, tetapi cuaca panas dan kesesakan masih boleh menyebabkan keletihan. Minum air dengan kerap, berjalan mengikut kemampuan dan beritahu petugas jika berasa tidak sihat.

Papan Tanda, Pengawasan dan Bantuan Kecemasan

Kompleks ini mempunyai papan maklumat, pemantauan kamera, sistem pengumuman dan laluan kecemasan. Pasukan kesihatan, keselamatan dan penyelamatan juga bertugas di kawasan Masyair, iaitu Mina, Muzdalifah dan Arafah.

Tandas dan tempat air minuman mungkin ada di kawasan sokongan atau sepanjang laluan yang dibuka. Gunakan kemudahan yang ditunjukkan oleh petugas dan jangan keluar dari laluan rasmi untuk mencarinya.

Jambatan Jamrah terletak di hujung barat Mina, iaitu bahagian Mina yang paling hampir dengan Mekah. Peta di bawah menunjukkan kedudukan tiga jamrah di dalam kompleks ini.

1. Jamrah Aqabah (penanda 1). Terletak di hujung barat kompleks, iaitu bahagian yang paling hampir dengan Mekah. Jamrah ini sahaja yang dilontar pada 10 Zulhijjah.
2. Jamrah Wusta (penanda 2). Terletak di tengah, sekitar 200 meter di timur Jamrah Aqabah. Jamrah ini dilontar selepas Jamrah Ula pada hari tasyrik.
3. Jamrah Ula atau Sughra (penanda 3). Terletak di hujung timur, sekitar 150 meter dari Jamrah Wusta dan paling hampir dengan kawasan khemah Mina. Lontaran pada hari tasyrik bermula di sini.

Kedudukan dan jarak dalam senarai ini diukur daripada data tempat Google Maps pada November 2026. Jarak sebenar yang dilalui lebih jauh kerana jemaah perlu mengikut laluan sehala.

Peta Google membantu anda memahami lokasi, tetapi tidak menunjukkan pintu masuk rombongan, laluan yang ditutup sementara atau arah sehala mengikut jadual. Peta satelit kawasan khemah pula ada dalam artikel Khemah Mina.

Pada musim haji 2026, kerajaan Arab Saudi memperkenalkan peta digital dan paparan tiga dimensi kawasan Jamarat melalui aplikasi Balady. Aplikasi ini boleh membantu anda memahami lokasi, tetapi arahan Tabung Haji, PJH dan petugas di lapangan tetap diutamakan.

Penting. Jarak berjalan dari khemah ke Jamarat berbeza bagi setiap jemaah kerana bergantung pada lokasi khemah, aras jambatan, lencongan dan pintu keluar yang digunakan.

Bawa barang yang perlu sahaja, iaitu kad pengenalan jemaah, air minuman, ubat peribadi, telefon dan bekas batu. Pilih kasut yang selesa untuk berjalan jauh dan beg kecil yang tidak mengganggu pergerakan.

Ketika berjalan, ikut rentak rombongan dan beri ruang kepada jemaah yang lebih perlahan. Jangan berhenti untuk mengambil gambar atau merakam video di tengah laluan kerana perbuatan ini menghalang orang lain.

Jangan melontar dari jarak terlalu jauh atau menggunakan batu besar kerana batu boleh terkena jemaah lain. Cara melontar yang sah dari sudut fiqah diterangkan dalam artikel Melontar Jamrah.

Lima Perkara yang Perlu Dielakkan

• Berjalan melawan arus atau berpatah balik untuk mencari ahli kumpulan.
• Berhenti secara tiba-tiba di hadapan eskalator, tangga atau pintu keluar.
• Memanjat pembahagi laluan atau masuk ke kawasan yang ditutup.
• Meneruskan perjalanan ketika terlalu lemah tanpa memaklumkan sesiapa.
• Mengikut orang yang tidak dikenali ke jalan pintas yang tidak dibenarkan.

Jemaah warga emas perlu menilai kemampuan berjalan dan berdiri sebelum ke Jamarat. Beritahu petugas lebih awal jika anda memerlukan rehat tambahan, bantuan bergerak atau panduan ibadah bagi jemaah uzur.

Jemaah berkerusi roda tidak semestinya boleh sampai ke semua aras melalui laluan yang sama. Semak kemudahan yang dibuka dan ikut laluan khas yang ditentukan oleh petugas.

Jika kesihatan tidak mengizinkan anda melontar sendiri, dapatkan nasihat pembimbing ibadah sebelum mewakilkan lontaran. Langkah menjaga kesihatan pula ada dalam artikel Kesihatan Musim Padat.

Panduan lanjut ada dalam artikel Haji Warga Emas dan OKU serta Klinik Tabung Haji.

Jemaah paling mudah terpisah apabila keluar melalui lorong yang berbeza daripada ahli kumpulannya. Jika ini berlaku, jangan berpatah balik melawan arus untuk mencari mereka.

Jika anda terpisah, ikut langkah ini:

1. Terus ke tepi kawasan yang dibenarkan dan jangan menghalang laluan.
2. Hubungi ketua rombongan, petugas maktab atau PJH melalui telefon.
3. Beritahu nombor aras, papan tanda atau mercu tanda yang anda nampak.
4. Dapatkan bantuan petugas rasmi jika tidak dapat menghubungi rombongan.
5. Elakkan bergerak jauh sehingga tempat pertemuan disahkan.

Kecemasan kesihatan. Beritahu petugas berhampiran dan minta bantuan perubatan segera. Talian kecemasan bersatu di Arab Saudi ialah 911.

Jemaah yang pening, keliru, hampir pengsan atau tidak mampu berjalan perlu dibantu segera. Jangan paksa diri meneruskan perjalanan hanya kerana bimbang ditinggalkan kumpulan.

Tunjukkan Kad Nusuk kepada petugas rasmi supaya mereka dapat menyemak maklumat maktab anda. Langkah penuh ada dalam artikel Jemaah Hilang atau Terpisah.

• Saya tahu waktu berkumpul dan waktu melontar yang diarahkan.
• Saya kenal ketua kumpulan dan menyimpan nombor telefonnya.
• Saya membawa Kad Nusuk dan keperluan asas.
• Saya tahu aras dan arah masuk yang ditetapkan.
• Saya sudah menetapkan lokasi berkumpul selepas keluar.
• Saya faham bahawa laluan pulang mungkin berbeza daripada laluan datang.
• Saya tahu cara mendapatkan bantuan jika tidak sihat atau terpisah.

1. Agensi Berita Saudi (SPA), Jamarat Facility (2025).
2. Agensi Berita Saudi (SPA), Pembangunan Infrastruktur Haji (2026).
3. Agensi Berita Saudi (SPA), Pelan Pergerakan Jemaah (2026).
4. Agensi Berita Saudi (SPA), Aplikasi Balady dan Peta Jamarat (2026).
5. Saudipedia, Holy Sites.
6. Saudipedia, Jamarat Complex.
7. Lembaga Tabung Haji, Nota Kursus Asas Haji.
8. Google Maps, data tempat Jamrah Aqabah, Jamrah Wusta dan Jamrah Sughra (disemak November 2026).