SAMBUNGAN BAHARU MASJIDIL HARAM: Lokasi, Kemudahan dan Laluan ke Mataf

Sambungan baharu Masjidil Haram merujuk kepada Peluasan Saudi Ketiga atau Third Saudi Expansion. Menurut Saudipedia, projek ini bermula pada tahun 2011 ketika pemerintahan Raja Abdullah bin Abdulaziz.

Sebahagian besar kemudahannya dirasmikan oleh Raja Salman bin Abdulaziz pada tahun 2015. Oleh itu, bangunan ini bukan bangunan yang baru dibuka. Namun kerja penambahbaikan masih diteruskan sehingga kini.

Peluasan ini bukan sekadar dewan solat tambahan. Saudipedia menyenaraikan bangunan utama di utara, pembesaran mataf, pembesaran tempat saie, dataran luar, bangunan perkhidmatan dan terowong pejalan kaki sebagai komponen projek.

Kenapa Sambungan Baharu Masjidil Haram Penting

Jumlah jemaah meningkat dengan ketara pada Ramadan, cuti sekolah dan musim haji. Tanpa ruang tambahan, jemaah akan bertumpu di kawasan berhampiran Kaabah dan kesesakan menjadi lebih berbahaya.

Menurut Saudipedia, kapasiti keseluruhan Masjidil Haram mencapai sekitar 1.85 juta jemaah selepas peluasan ini. Bagi jemaah yang mahu solat fardu dengan selesa, dewan peluasan ialah pilihan yang wajar dipertimbangkan.

Bangunan utama sambungan baharu Masjidil Haram terletak di sebelah utara masjid. Menurut Saudipedia, bangunan ini didirikan di atas kawasan al-Syamiyah, al-Falq, Syubaikah dan al-Qararah.

Penanda paling mudah ialah Pintu Raja Abdullah (100), iaitu salah satu daripada lima pintu utama Masjidil Haram. Senarai pintu utama yang lain ada dalam artikel Pintu Masjidil Haram.

Peta di bawah menunjukkan kedudukan bangunan peluasan di utara Kaabah. Google Maps belum memaparkan titik tepat bagi Pintu Raja Abdullah, jadi pintu itu tidak ditanda.

1. Kaabah (penanda 1). Pusat Masjidil Haram dan rujukan arah dalam peta ini.
2. Bangunan Peluasan Saudi Ketiga. Bangunan besar berbentuk kipas di utara Kaabah, iaitu di bahagian atas peta. Pintu Raja Abdullah (100) terletak pada bangunan ini.

Untuk mencari kemudahan di dalam masjid, gunakan peta interaktif rasmi Haramain. Menurut PEP, peta ini boleh dibuka melalui kod QR dalam tujuh bahasa dan memaparkan ruang solat, tandas serta pusat bantuan.

Arah dari Kawasan Hotel

Jemaah yang menginap di bahagian utara dan barat laut masjid lazimnya lebih dekat dengan bangunan peluasan. Saudipedia menyebut terowong pejalan kaki projek ini turut bersambung ke kawasan al-Hajun dan Jarwal.

Bagi jemaah yang menginap di Ajyad atau sekitar Menara Jam Mekah, pintu di dataran selatan biasanya lebih dekat. Panduan memilih kawasan penginapan ada dalam artikel Hotel Dekat Masjidil Haram.

Menurut laporan SPA pada 22 Februari 2026, Peluasan Saudi Ketiga meliputi keluasan sekitar 1,214,000 meter persegi. Laporan yang sama menyenaraikan kemudahan utama yang disediakan untuk jemaah.

Angka ini menerangkan skala projek dan tidak bermaksud setiap unit dibuka kepada orang awam pada setiap masa. Kedudukan kemudahan juga boleh berubah mengikut susunan ruang solat semasa.

Air Zamzam dan Air Minuman

Bekas air zamzam disediakan di sekitar ruang solat dan laluan utama bangunan peluasan. Ambil air secukupnya dan letakkan cawan terpakai di tempat yang disediakan.

Tandas dan Tempat Wuduk

Tandas dan tempat wuduk tidak semestinya berada di sebelah setiap ruang solat. Kenal pasti lokasinya sebelum mengambil tempat, terutama jika bersama warga emas atau kanak-kanak.

Lif dan Eskalator

Lif dan eskalator menghubungkan aras solat dalam bangunan peluasan. Jemaah yang menggunakan kerusi roda perlu mencari lif atau laluan landai kerana eskalator tidak sesuai untuk mereka.

Penghawa Dingin dan Sistem Bunyi

SPA melaporkan sistem penyejukan bangunan ini mengekalkan suhu yang selesa sepanjang tahun. Sistem bunyinya pula meliputi semua aras, jadi jemaah boleh mengikut imam walaupun jauh dari Kaabah.

SPA menyenaraikan aras bawah, aras satu, aras dua, aras mezanin dan bumbung sebagai kawasan yang diberi perkhidmatan. Petugas membuka dan menutup aras tertentu mengikut jumlah jemaah pada waktu itu.

Apabila aras bawah penuh, jemaah biasanya diarahkan ke aras lain atau ke dataran luar. Dataran luar tidak berhawa dingin, jadi ambil kira suhu dan jarak ke tempat wuduk sebelum memilih tempat.

Jangan berpindah aras tanpa sebab yang jelas, terutama ketika iqamah hampir. Perpindahan beramai-ramai di tangga dan eskalator boleh menambah kesesakan.

Lima langkah ini membantu jemaah yang pertama kali mahu solat di sambungan baharu Masjidil Haram. Mulakan perancangan sebelum keluar dari hotel supaya tidak tersalah pintu.

Kadangkala keadaan di lokasi berbeza daripada yang dirancang. Langkah di bawah membantu jemaah membuat keputusan dengan tenang.

Masuk melalui bangunan peluasan utara tidak bermakna anda akan terus tiba di mataf. Bangunan ini ialah ruang solat tambahan yang bersambung dengan bahagian lain Masjidil Haram melalui pintu dan aras tertentu.

Laluan sebenar ke mataf bergantung pada pintu sambungan dan aras yang dibuka oleh petugas. Jika tujuan utama anda ialah tawaf, pilih pintu yang lebih hampir dengan dataran Kaabah sejak awal.

Ikut papan tanda yang menunjukkan arah ke tempat tawaf dan saie. Penerangan laluan dari setiap pintu utama ke mataf boleh dibaca dalam artikel Pintu Masjidil Haram.

Cara melaksanakan tawaf tidak dihuraikan di sini kerana panduan ini menumpukan laluan dan kemudahan. Tatacaranya boleh dibaca dalam artikel Niat dan Cara Tawaf.

Ruang berhawa dingin, lif dan ruang solat yang luas menjadikan bangunan peluasan sesuai bagi ramai warga emas. Namun kesesuaian sebenar bergantung pada kesihatan jemaah dan jarak hotel ke pintu bangunan.

Pada 18 April 2026, Penguasa Am Hal Ehwal Masjidil Haram dan Masjid Nabawi mengumumkan perkhidmatan khas untuk warga emas dan orang kurang upaya (OKU). Ruang solat lelaki bagi golongan ini disediakan berhampiran Pintu 123 dalam Peluasan Saudi Ketiga.

• Masalah pendengaran. Jurubahasa isyarat bagi khutbah dan alat bantu pendengaran.
• Masalah penglihatan. Mushaf al-Quran Braille, tongkat putih dan pen bacaan digital.
• Masalah pergerakan. Peralatan khas untuk membantu pergerakan di dataran dan koridor masjid.

Laporan yang sama tidak menyatakan lokasi ruang solat wanita bagi golongan ini. Semak dengan petugas wanita di lokasi. Maklumat kerusi roda dan kereta golf ada dalam artikel Kemudahan Masjidil Haram.

Jika Membawa Ibu Bapa yang Uzur

Pilih pintu yang paling hampir dengan hotel atau tempat turun kenderaan. Kemudahan lif di dalam bangunan tidak banyak membantu jika perjalanan ke pintu itu sendiri terlalu memenatkan.

Tetapkan satu ruang solat yang mudah dicari dan tidak memerlukan banyak pertukaran aras. Maklumkan lokasi itu kepada ahli keluarga atau mutawif, iaitu pembimbing jemaah, sebelum berpisah.

Masjidil Haram mempunyai ruang solat wanita yang ditetapkan oleh pihak pengurusan. Kedudukannya dalam bangunan peluasan boleh berbeza mengikut aras, waktu solat dan jumlah jemaah.

Jangan menganggap setiap ruang dalam bangunan peluasan boleh digunakan oleh jemaah wanita. Lihat papan tanda atau tanya petugas wanita sebelum mengambil tempat.

Bagi keluarga, tetapkan titik pertemuan sebelum masing-masing menuju ke ruang solat. Panduan lain untuk jemaah wanita ada dalam artikel Panduan Umrah Wanita.

Ruang yang luas dalam bangunan peluasan memberi lebih banyak pilihan tempat solat kepada keluarga. Namun ibu bapa tetap perlu menilai kesesakan dan keperluan anak sebelum memilih tempat.

Pada Ramadan 2026, PEP mengumumkan pusat jagaan kanak-kanak percuma di Peluasan Saudi Ketiga berhampiran Pintu 100 dan 104. Pusat ini dibuka 24 jam sepanjang Ramadan untuk kanak-kanak lelaki berumur 3 hingga 6 tahun dan kanak-kanak perempuan berumur 3 hingga 9 tahun.

Perkhidmatan ini diumumkan bagi tempoh Ramadan sahaja. Semak pengumuman rasmi terkini sebelum merancang untuk menggunakannya pada musim lain.

Perkara yang Perlu Dijaga

Pastikan anak kecil sentiasa dipegang ketika melalui pintu, tangga atau eskalator. Jika menggunakan kereta sorong bayi, ikut laluan yang dibenarkan oleh petugas.

Ajar anak supaya berhenti di tempat selamat dan meminta bantuan petugas jika terpisah. Persediaan lain boleh dibaca dalam artikel Membawa Bayi Ketika Umrah dan Umrah Bersama Keluarga.

Kedua-dua kawasan berada dalam lingkungan Masjidil Haram dan mempunyai fungsi tersendiri. Pilihan terbaik bergantung pada tujuan, kesihatan dan tahap kesesakan pada waktu itu.

Jemaah yang sedang menunaikan umrah perlu mengutamakan laluan ke tempat tawaf dan saie. Jemaah yang hanya mahu solat fardu boleh memilih dewan peluasan tanpa perlu berhimpit berhampiran Kaabah.

Bangunan peluasan menambah kapasiti, tetapi tidak semestinya lengang pada setiap waktu. Keadaan boleh berubah dengan cepat apabila rombongan besar tiba atau ruang solat lain sudah penuh.

Ketika Ramadan

Pada Ramadan, dewan peluasan dan dataran luarnya boleh dipenuhi jemaah sebelum solat tarawih dan qiamullail. Datang lebih awal dan baca persediaannya dalam artikel Umrah Ramadan 2027.

Ketika Solat Jumaat

Ramai jemaah bergerak ke masjid pada waktu yang hampir sama sebelum solat Jumaat. Sesetengah pintu dikawal lebih awal. Persediaannya boleh dibaca dalam artikel Panduan Solat Jumaat di Mekah.

Ketika Musim Haji

Musim haji melibatkan kawalan laluan dan jadual pergerakan yang lebih ketat. Jemaah haji Malaysia perlu mengikut arahan Lembaga Tabung Haji atau pengendali haji masing-masing.

Jangan mengubah jadual rombongan tanpa memaklumkan mutawif atau petugas. Tip menghadapi kesesakan ada dalam artikel Umrah Musim Padat.

Kawasan yang luas dan bertingkat mudah mengelirukan jemaah yang tidak mengingati arah dan aras. Elakkan perkara di bawah supaya anda dan jemaah lain kekal selamat.

• Jangan bergantung pada satu pintu sahaja. Kenal pasti satu pintu lain sebagai pilihan jika pintu biasa ditutup.
• Jangan berhenti di hujung eskalator. Bergerak ke tepi dahulu sebelum menunggu ahli keluarga atau menyemak telefon.
• Jangan meninggalkan warga emas bersendirian. Pastikan mereka tahu nombor pintu dan cara menghubungi ahli keluarga.
• Jangan memaksa diri berjalan terlalu jauh. Berehat di kawasan yang dibenarkan jika kaki sakit atau badan terlalu letih.
• Jangan melawan arah pergerakan jemaah. Ikut arahan petugas kerana mereka mengetahui status pintu dan laluan semasa.

Jika terpisah daripada keluarga, pergi ke titik pertemuan yang dipersetujui dan hubungi mutawif. Langkah lanjut ada dalam artikel Jemaah Hilang atau Terpisah.

Dalam kecemasan, hubungi talian kecemasan bersatu Arab Saudi di nombor 911 atau minta bantuan petugas. Panduan lengkap ada dalam artikel Keselamatan di Mekah.

Gunakan senarai ini sebelum keluar dari hotel, terutama pada kunjungan pertama. Tandakan dalam fikiran setiap perkara yang sudah selesai.

Sebelum Keluar dari Hotel

• Arah dari hotel ke dataran utara sudah disemak.
• Lokasi hotel sudah disimpan dalam aplikasi peta.
• Bateri telefon mencukupi.
• Nombor telefon mutawif sudah disimpan.
• Titik pertemuan keluarga sudah dipersetujui.

Apabila Tiba di Bangunan Peluasan

• Pintu Raja Abdullah (100) atau pintu masuk yang digunakan sudah dikenal pasti.
• Aras dan ruang solat yang dibuka sudah disemak.
• Lokasi tandas, tempat wuduk dan lif sudah ditandakan.
• Gambar papan tanda pintu dan aras sudah diambil.

Selepas Solat

• Semua ahli keluarga sudah dapat dihubungi.
• Arah keluar yang dibenarkan sudah dikenal pasti.
• Laluan pulang ke hotel sudah dipastikan selamat.

1. Saudi Press Agency (SPA), Third Saudi Expansion of the Grand Mosque, 22 Februari 2026. Keluasan, aras dan bilangan kemudahan Peluasan Saudi Ketiga.
2. Saudipedia, The Third Saudi Expansion of the Grand Mosque. Tahun bermula, perasmian, lokasi, komponen projek dan kapasiti masjid.
3. SPA, perkhidmatan khas untuk warga emas dan OKU, 18 April 2026. Ruang solat lelaki berhampiran Pintu 123 dan bantuan pendengaran, penglihatan serta pergerakan.
4. Program Pengalaman Jemaah (PEP), pusat jagaan kanak-kanak Ramadan, 24 Februari 2026. Lokasi berhampiran Pintu 100 dan 104, had umur dan waktu operasi.
5. SPA, pusat jagaan kanak-kanak di Masjidil Haram, 24 Februari 2026. Perkhidmatan percuma 24 jam sepanjang Ramadan.
6. SPA, pintu Masjidil Haram dan skrin pintar, 11 Mac 2026. Isyarat hijau dan merah bagi status kapasiti pintu.
7. SPA, lima pintu utama Masjidil Haram, 28 April 2025. Nama dan nombor pintu utama, termasuk Pintu Raja Abdullah (100).
8. PEP, peta interaktif Dua Masjid Suci, 25 Februari 2026. Akses melalui kod QR dalam tujuh bahasa.
9. Penguasa Am Hal Ehwal Masjidil Haram dan Masjid Nabawi, peta interaktif Haramain. Lokasi ruang solat, tandas dan pusat perkhidmatan.
10. Kerajaan Arab Saudi, nombor kecemasan rasmi. Talian kecemasan bersatu 911.
11. Google Maps, imej satelit Masjidil Haram, disemak 12 November 2026. Kedudukan Kaabah dan bangunan Peluasan Saudi Ketiga.