Iktikaf Ramadan di Masjidil Haram dan Masjid Nabawi ialah peluang yang dinantikan ramai jemaah, terutama pada sepuluh malam terakhir. Namun iktikaf ringkas berbeza daripada program iktikaf rasmi yang memerlukan pendaftaran, permit dan kawasan khas.
Ramai jemaah keliru tentang cara mendaftar, barang yang boleh dibawa dan ruang yang dibenarkan. Wanita, warga emas dan jemaah yang membawa keluarga pula mempunyai perkara tambahan yang perlu dirancang.
Panduan ini menumpukan persediaan praktikal, iaitu pendaftaran, lokasi, barang, rehat, makan dan kesihatan. Hukum, syarat dan niat iktikaf diterangkan dalam artikel Iktikaf di Masjidil Haram dan Masjid Nabawi, insya-Allah.
Disemak pada 8 November 2026 · Rujukan utama ialah Penguasa Am Hal Ehwal Masjidil Haram dan Masjid Nabawi, Saudi Press Agency, Saudipedia dan Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan.
Ringkasan
Iktikaf ringkas boleh dibuat di ruang masjid yang dibenarkan tanpa pendaftaran. Program iktikaf Ramadan pada sepuluh malam terakhir pula memerlukan permohonan percuma melalui portal rasmi Haramain, dengan umur minimum 18 tahun dan kelulusan mengikut kuota.
Mulakan dengan dua bentuk iktikaf, kemudian ikut cara mendaftar program iktikaf Ramadan.
Peraturan semasa · Disemak November 2026
Program Iktikaf Ramadan
- Pendaftaran. Permohonan dibuat melalui portal rasmi Haramain secara percuma. Pada Ramadan 1447 Hijrah, pendaftaran dibuka pada 3 Ramadan, bersamaan 20 Februari 2026.
- Umur. Portal rasmi menetapkan umur minimum 18 tahun.
- Kehadiran. Portal memaparkan syarat hadir dalam tempoh 12 jam dan imbasan kod QR untuk mengekalkan permit.
- Ramadan 1448 Hijrah. Tarikh pendaftaran belum diumumkan setakat semakan November 2026.
Kandungan
- Dua Bentuk Iktikaf
- Iktikaf Ringkas di Masjidil Haram
- Cara Mendaftar Program Iktikaf Ramadan
- Lokasi Iktikaf Ramadan di Masjidil Haram dan Masjid Nabawi
- Iktikaf Ramadan bagi Wanita
- Barang Keperluan Iktikaf
- Tidur, Makan dan Kebersihan
- Kesihatan Ketika Iktikaf Ramadan
- Iktikaf Bersama Keluarga dan Pakej Umrah
- Situasi Sebenar Ketika Iktikaf
- Soalan Lazim
- Rujukan
Fahami dahulu
Dua Bentuk Iktikaf
Iktikaf biasa boleh dibuat dalam tempoh singkat atau panjang di ruang masjid yang dibenarkan tanpa pendaftaran khusus. Program iktikaf rasmi pada sepuluh malam terakhir Ramadan pula mempunyai permohonan, kawasan khas dan peraturan peserta.
Perbezaan utama
Pendaftaran. Iktikaf biasa tidak memerlukan pendaftaran, manakala program rasmi memerlukan permohonan dan kelulusan.
Kawasan. Iktikaf biasa dibuat di ruang solat yang dibuka, manakala program rasmi diadakan di kawasan khas yang ditetapkan.
Bermalam. Program rasmi membenarkan peserta bermalam mengikut syarat permit.
Barang. Program rasmi mempunyai senarai barang yang dibenarkan dan dilarang.
Penting. Keizinan memasuki masjid untuk solat tidak bermaksud mana-mana ruang boleh dijadikan tempat tidur. Petugas berhak meminta jemaah berpindah apabila ruang itu diperlukan untuk pergerakan atau solat.
Iktikaf ringkas
Iktikaf Ringkas di Masjidil Haram
Jemaah yang pertama kali beriktikaf tidak perlu menetapkan sasaran terlalu tinggi. Satu atau dua jam sudah memadai sebagai permulaan untuk memahami keadaan masjid.
Lima langkah memulakan iktikaf
Tentukan tempoh. Pilih sama ada selepas solat, beberapa jam atau program rasmi Ramadan.
Selesaikan keperluan asas. Gunakan tandas, ambil wuduk dan makan sebelum ke masjid.
Pilih ruang yang dibenarkan. Elakkan pintu, laluan dan kemudahan jemaah lain.
Mulakan ibadah. Isi masa dengan solat, bacaan al-Quran, zikir dan doa.
Jaga adab. Rendahkan suara dan jangan menguasai ruang terlalu luas.
Jemaah yang mahu bermalam pada sepuluh malam terakhir perlu menyertai program rasmi. Rujuk bahagian Cara Mendaftar Program Iktikaf Ramadan.
Permit
Cara Mendaftar Program Iktikaf Ramadan
Program iktikaf rasmi diuruskan oleh Penguasa Am Hal Ehwal Masjidil Haram dan Masjid Nabawi. Permohonan dibuat melalui portal perkhidmatan iktikaf Haramain apabila pendaftaran musim itu dibuka.
Langkah permohonan
Sediakan dokumen. Pasport, nombor telefon dan e-mel yang sepadan dengan dokumen perjalanan.
Log masuk portal. Gunakan akaun sedia ada atau daftar akaun baharu.
Pilih masjid. Pilih Masjidil Haram atau Masjid Nabawi dan baca syarat penyertaan.
Hantar dan tunggu keputusan. Kelulusan bergantung pada kuota dan kelayakan.
Sahkan penyertaan. Pemohon yang diterima memuat naik gambar peribadi, mengesahkan kehadiran dan menyemak arahan kod QR.
Syarat yang dipaparkan termasuk umur minimum 18 tahun, keadaan kesihatan yang sesuai dan pematuhan kawasan serta waktu. Kegagalan hadir dalam tempoh yang ditetapkan atau melanggar syarat imbasan boleh menyebabkan permit dibatalkan.
Permit iktikaf adalah percuma dan berkait dengan identiti pemohon. Jangan beli permit daripada pihak yang tidak dikenali. Jangan serahkan pasport dan kod pengesahan kepada sesiapa.
Penting. Visa umrah atau visa lawatan tidak menjamin kelayakan program iktikaf. Jangan tempah perjalanan semata-mata berdasarkan andaian bahawa permit akan diluluskan.
Jika berlaku
- Permohonan tidak diluluskan? Jemaah masih boleh solat dan beriktikaf ringkas di ruang masjid yang dibenarkan.
- Tidak dapat hadir mengikut waktu? Hubungi pihak pengurusan melalui portal sebelum tempoh tamat.
- Ada tawaran permit berbayar? Abaikan tawaran itu. Rujuk bahagian Cara Mendaftar Program Iktikaf Ramadan.
Lokasi
Lokasi Iktikaf Ramadan di Masjidil Haram dan Masjid Nabawi
Kawasan iktikaf Ramadan yang rasmi tidak semestinya sama dengan ruang solat harian. Lokasinya ditetapkan oleh pihak pengurusan dan boleh berubah setiap musim.
Menurut Saudipedia, kawasan iktikaf lelaki dan wanita di Masjidil Haram ditempatkan di ruang bawah tanah perluasan Raja Fahd. Perluasan ini terletak di sebelah barat masjid dan pintu utamanya ialah Pintu Raja Fahd (79).
Kedudukan bagi musim berikutnya perlu disahkan melalui permit dan arahan petugas. Pintu masuk peserta juga boleh berbeza daripada pintu solat biasa.
Pada Ramadan 1447 Hijrah, Saudi Press Agency melaporkan Masjid Nabawi menyediakan tempat untuk 3,200 peserta, iaitu 2,400 lelaki dan 800 wanita. Kawasan lelaki terletak di bumbung sebelah timur, manakala kawasan wanita terletak di bahagian perluasan timur.
Pintu utama sebagai penanda arah diterangkan dalam artikel Pintu Masjidil Haram dan Pintu Masjid Nabawi. Peta interaktif rasmi boleh dirujuk di portal Haramain.
Jemaah wanita
Iktikaf Ramadan bagi Wanita
Wanita boleh beriktikaf di masjid dengan syarat dan adab yang dihuraikan oleh Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan. Bagi iktikaf ringkas, pilih ruang solat yang dibuka kepada wanita dan tidak menghalang laluan.
Bagi program penuh, pergi hanya ke kawasan yang dinyatakan dalam permit. Pintu solat wanita biasa tidak semestinya menjadi pintu masuk peserta iktikaf.
Wanita yang didatangi haid ketika program perlu memaklumkan petugas wanita dan pihak pengurusan. Penyertaan semula selepas suci bergantung pada status permit, manakala hukumnya diterangkan dalam artikel Umrah Wanita.
Ibu yang membawa anak kecil lebih sesuai memilih iktikaf ringkas. Kanak-kanak tidak boleh tinggal di kawasan peserta tanpa kebenaran kerana umur minimum pemohon ialah 18 tahun.
Persediaan
Barang Keperluan Iktikaf
Bawa barang yang benar-benar diperlukan kerana ruang simpanan terhad dan setiap barang tertakluk pada pemeriksaan. Peserta program rasmi perlu mengutamakan senarai yang disertakan bersama permit.
Barang yang sesuai
Dokumen. Pasport, permit dan kod QR bagi peserta program rasmi.
Komunikasi. Telefon, pengecas dan bateri mudah alih yang dibenarkan.
Kesihatan. Ubat peribadi dalam bekas berlabel.
Pakaian. Pakaian solat yang selesa, pakaian gantian dan jaket ringan kerana ruang berhawa dingin.
Kebersihan. Berus gigi, tuala kecil, tisu dan beg kasut.
Tidur. Program rasmi di Masjidil Haram hanya membenarkan satu sejadah, satu selimut nipis, sebiji bantal dan dua helai kain ihram.
Barang yang perlu dielakkan
Beg besar. Beg yang menyekat ruang jemaah lain.
Peralatan memasak. Termasuk alat memanaskan makanan.
Makanan dari luar. Peserta program rasmi di Masjidil Haram tidak dibenarkan membawa makanan kerana sahur dan iftar disediakan.
Pembesar suara. Peralatan yang mengganggu jemaah.
Tip AkuIslam. Jangan jadikan rak al-Quran tempat menyimpan telefon atau beg. Rak itu disediakan untuk kegunaan ibadah semua jemaah.
Rutin harian
Tidur, Makan dan Kebersihan
Tidur ialah keperluan badan, tetapi perlu dibuat di kawasan yang dibenarkan dan tanpa mengambil ruang terlalu luas. Tetapkan penggera yang tidak mengganggu dan bangun lebih awal untuk bersuci sebelum solat.
Kemudahan tandas dan wuduk sebahagiannya terletak di luar ruang utama masjid. Peserta program rasmi perlu mematuhi prosedur keluar masuk, jadi tanya petugas sebelum meninggalkan kawasan.
Pada Ramadan 1447 Hijrah, Saudi Press Agency melaporkan hidangan disediakan untuk peserta iktikaf rasmi. Maklumkan petugas jika mempunyai alahan makanan. Rujuk artikel Makan di Mekah dan Madinah untuk perancangan di luar program.
Persoalan hukum tentang keluar masjid, wuduk dan mandi wajib ketika beriktikaf perlu dirujuk kepada pembimbing ibadah. Huraiannya ada dalam artikel iktikaf yang dipautkan pada awal panduan ini.
Jaga badan
Kesihatan Ketika Iktikaf Ramadan
Iktikaf yang panjang memerlukan kemampuan fizikal yang baik. Penghidap penyakit kronik perlu menilai sama ada keadaan diri sesuai untuk program rasmi sebelum memohon.
Langkah berjaga-jaga
Kencing manis. Ikut jadual ubat dan pemakanan yang disarankan doktor.
Masalah lutut atau sendi. Tukar posisi duduk dan jangan duduk terlalu lama.
Masalah pernafasan. Simpan inhaler atau ubat yang dipreskripsikan.
Dehidrasi. Minum air secukupnya antara berbuka dan sahur.
Pada Ramadan 1447 Hijrah, pihak berkuasa menyediakan tiga lokasi perkhidmatan perubatan untuk peserta iktikaf di kedua-dua masjid. Dalam kecemasan, hubungi 911 atau 997 untuk ambulans.
Panduan lanjut ada dalam artikel Kesihatan Musim Padat dan Kencing Manis Ketika Umrah.
Perancangan
Iktikaf Bersama Keluarga dan Pakej Umrah
Bincangkan jadual, makan dan komunikasi dengan keluarga sebelum memulakan iktikaf panjang. Ahli keluarga yang memerlukan bantuan tidak wajar ditinggalkan tanpa pengurusan yang sesuai.
Maklumkan mutawif jika bercadang menyertai program rasmi, terutama jika ada daftar keluar hotel, perpindahan ke Madinah atau penerbangan pulang. Jangan tinggalkan rombongan tanpa memaklumkan pihak yang bertanggungjawab.
Pakej umrah biasa tidak semestinya mempunyai tempoh di Mekah yang cukup untuk sepuluh malam terakhir. Semak tarikh tiba, jumlah malam dan tarikh berlepas. Rujuk juga artikel Umrah Ramadan 2027.
Iktikaf dan ziarah Raudhah ialah dua urusan berbeza kerana Raudhah mempunyai permit Nusuk sendiri. Cara memohon permit itu ada dalam artikel Masuk Raudhah 2026/2027.
Jemaah yang mahu menginap dekat masjid sepanjang sepuluh malam terakhir boleh merujuk artikel Hotel Dekat Masjidil Haram.
Situasi sebenar
Situasi Sebenar Ketika Iktikaf
Ruang masjid sangat padat pada sepuluh malam terakhir Ramadan. Situasi di bawah lazim dihadapi jemaah dan lebih mudah diurus jika dirancang awal.
Jika berlaku
- Diminta berpindah? Simpan barang dengan kemas dan ikut arahan petugas tanpa bertengkar.
- Terlalu mengantuk? Berehat dengan cara yang dibenarkan atau pulang ke hotel bagi jemaah yang tidak menyertai program penuh.
- Kasut hilang? Gunakan beg kasut dan ambil gambar nombor pintu sebelum masuk.
- Telefon kehabisan bateri? Cas sebelum keluar kerana tidak semua kawasan mempunyai soket.
- Terpisah daripada rombongan? Gunakan tempat bertemu yang dipersetujui. Rujuk artikel Jemaah Hilang atau Terpisah.
Tetapkan satu tempat bertemu di luar laluan sibuk sebelum berpisah dengan rombongan. Simpan nombor mutawif dan alamat hotel dalam telefon serta pada kad jemaah.
Nota AkuIslam
Fokus Panduan Ini
- Panduan ini menumpukan pendaftaran dan persediaan praktikal iktikaf berdasarkan portal rasmi Haramain dan laporan Saudi Press Agency.
- Hukum, syarat dan niat iktikaf dirujuk kepada artikel ibadah AkuIslam dan Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan.
Soalan pembaca
Soalan Lazim Iktikaf Ramadan
Adakah iktikaf di Masjidil Haram perlu didaftarkan?
Iktikaf ringkas di Masjidil Haram tidak memerlukan pendaftaran. Hanya program iktikaf Ramadan untuk bermalam di kawasan khas yang memerlukan permohonan dan permit.
Bagaimanakah cara mendaftar program iktikaf Ramadan?
Program iktikaf Ramadan didaftarkan melalui portal perkhidmatan rasmi Haramain apabila pendaftaran dibuka. Pemohon yang diterima perlu mengesahkan penyertaan dan mendapatkan permit berkod QR.
Adakah permit iktikaf dikenakan bayaran?
Permit iktikaf rasmi tidak dikenakan bayaran. Berhati-hati dengan pihak yang menawarkan tempat dengan bayaran.
Berapakah umur minimum peserta iktikaf rasmi?
Umur minimum peserta program iktikaf rasmi ialah 18 tahun. Syarat ini dipaparkan dalam portal perkhidmatan Haramain.
Bilakah pendaftaran iktikaf Ramadan 1448 Hijrah dibuka?
Tarikh pendaftaran iktikaf Ramadan 1448 Hijrah belum diumumkan setakat November 2026. Sebagai rujukan, pendaftaran Ramadan 1447 Hijrah dibuka pada 3 Ramadan.
Di manakah kawasan iktikaf wanita di Masjid Nabawi?
Kawasan iktikaf wanita di Masjid Nabawi pada Ramadan 1447 Hijrah terletak di bahagian perluasan timur. Lokasi musim berikutnya perlu disahkan melalui permit.
Bolehkah pemegang visa umrah menyertai program iktikaf?
Pemegang visa umrah tidak semestinya layak menyertai program iktikaf rasmi. Semak syarat kelayakan pada musim berkenaan sebelum membuat perancangan.
Apakah yang perlu dibuat jika permohonan iktikaf tidak diluluskan?
Jemaah yang tidak mendapat permit masih boleh solat dan beriktikaf ringkas di ruang masjid yang dibenarkan. Jangan cuba memasuki kawasan khas peserta tanpa kelulusan.
Adakah iktikaf sama dengan ziarah Raudhah?
Iktikaf dan ziarah Raudhah ialah dua urusan yang berbeza. Raudhah memerlukan permit lawatan melalui aplikasi Nusuk.
Apakah nombor kecemasan ketika beriktikaf di Mekah atau Madinah?
Nombor kecemasan bersatu di Mekah dan Madinah ialah 911, manakala 997 ialah nombor ambulans. Petugas berhampiran juga boleh membantu menghubungi pasukan perubatan.
MERANCANG UMRAH?
Umrah Lebih Tenang Bersama MK Haramain
Siri Saver 12 hari 10 malam merangkumi tiga kali umrah dan ziarah ke 25 lokasi termasuk tempat bersejarah di Mekah dan Madinah. Bandingkan pakej Saver Eco, Saver Plus dan Saver Safwah mengikut keperluan anda.
Jemaah wanita juga boleh memilih Umrah4Ladies untuk perjalanan dalam kumpulan khas wanita.
Pakej ini dipilih oleh kru AkuIslam bersama MK Haramain, rakan agensi kami. Setiap pakej disusun untuk jemaah yang mahu beribadah dengan lebih tenang.
Sumber
Rujukan
- Perkhidmatan Pendaftaran Iktikaf, Penguasa Am Hal Ehwal Masjidil Haram dan Masjid Nabawi. Syarat, permohonan dan permit.
- Peta Interaktif Dua Masjid Suci, Penguasa Am Hal Ehwal Masjidil Haram dan Masjid Nabawi.
- Laporan Iktikaf Ramadan 1447 Hijrah, Saudi Press Agency, 9 Mac 2026. Kuota dan kawasan iktikaf Masjid Nabawi.
- Seclusion (I’tikaf) in the Grand Mosque, Saudipedia. Kawasan iktikaf lelaki dan wanita di ruang bawah tanah perluasan Raja Fahd, loker serta barang yang dibenarkan.
- Hukum Wanita Beriktikaf di Masjid, Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan.
