Panglima yang pernah memecahkan barisan tentera Islam di Uhud akhirnya berdiri di bawah panji Rasulullah SAW. Beliau ialah Saidina Khalid bin al-Walid RA, sahabat yang digelar Saifullah atau Pedang Allah.
Gelaran itu datang daripada sabda Rasulullah SAW sendiri ketika Perang Mu’tah. Kisahnya dirakam dalam Sahih al-Bukhari dan menjadi antara riwayat paling masyhur tentang beliau.
Panduan ini menghimpunkan asal usul, pengislaman, perjuangan dan jejak Khalid RA di Mekah dan Madinah. Semuanya disusun berdasarkan hadis sahih dan kitab sirah yang muktabar, insya-Allah.
Disemak pada 1 November 2026 · Rujukan utama ialah Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim, al-Sirah al-Nabawiyyah Ibnu Hisyam, Tarikh al-Tabari dan Siyar A‘lam al-Nubala’ al-Zahabi.
Nota AkuIslam
Panduan ini memberi tumpuan kepada perjalanan hidup Khalid bin al-Walid RA, dari zaman jahiliah hingga kewafatannya di Syam. Fakta utama dirujuk kepada hadis sahih, manakala kisah daripada kitab sirah dan sejarah dinyatakan sumbernya.
Kisah popular yang sanadnya diperbincangkan dihimpunkan dalam bahagian Fakta Dan Salah Faham. Pendekatan ini menjaga amanah ilmu tanpa mengurangkan kemuliaan beliau.
Pedang yang dahulu menentang akhirnya dihunus untuk membela kebenaran.
Khalid bin al-Walid RA Dalam Sekilas Pandang
Panglima Quraisy yang memeluk Islam dan digelar Saifullah oleh Rasulullah SAW.
Nama penuh beliau ialah Khalid bin al-Walid bin al-Mughirah daripada Bani Makhzum, Quraisy. Kuniah beliau, iaitu nama panggilan hormatnya, ialah Abu Sulaiman.
Khalid RA memeluk Islam pada awal tahun 8 Hijrah. Dalam tempoh yang singkat, beliau menjadi antara panglima yang paling banyak memimpin tentera Islam.
- Tarikh masyhur
- Wafat tahun 21 Hijrah
- Tahun Masihi
- Sekitar 642 Masihi
- Nama penuh
- Khalid bin al-Walid bin al-Mughirah
- Kuniah
- Abu Sulaiman
- Keturunan
- Bani Makhzum, Quraisy
- Memeluk Islam
- Awal tahun 8 Hijrah
- Gelaran
- Saifullah (al-Bukhari, no. 4262)
- Ibu saudara
- Maimunah binti al-Harith RA
- Peperangan penting
- Mu’tah, Pembukaan Kota Mekah dan Hunain
- Tempat wafat
- Homs, Syam menurut pendapat masyhur
Garis Masa Kehidupan Khalid bin al-Walid RA
Perjalanan beliau berubah arah sepenuhnya selepas tahun 8 Hijrah.
Sebelum Islam, Khalid RA berdiri di pihak Quraisy dalam beberapa peristiwa besar. Selepas memeluk Islam, kebolehannya digunakan untuk membela agama Allah.
- 3 HijrahMemimpin pasukan berkuda Quraisy dalam Perang Uhud.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- 6 HijrahBerada di Ghamim bersama pasukan berkuda Quraisy ketika peristiwa Hudaibiyah.Sahih al-Bukhari, no. 2731
- Awal 8 HijrahMemeluk Islam di Madinah bersama Amr bin al-As RA dan Uthman bin Talhah RA.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- 8 HijrahMengambil panji di Mu’tah lalu disebut sebagai pedang daripada pedang-pedang Allah.Sahih al-Bukhari, no. 4262
- Ramadan 8 HijrahMemimpin salah satu pasukan ketika Pembukaan Kota Mekah.Sahih Muslim, no. 1780
- Selepas Pembukaan MekahDihantar kepada Bani Jadhimah dan menerima teguran Rasulullah SAW.Sahih al-Bukhari, no. 4339
- 11 hingga 12 HijrahMemimpin tentera pada zaman Abu Bakar RA, termasuk di Yamamah.Catatan sejarah · al-Tabari
- 13 hingga 15 HijrahMemimpin tentera Islam di Syam, termasuk Perang Yarmuk.Catatan sejarah · al-Tabari
- 21 HijrahWafat di Homs menurut pendapat yang masyhur.Catatan sejarah · al-Zahabi
Asal Usul Dan Keluarga Khalid bin al-Walid RA
Beliau lahir dalam keluarga bangsawan Bani Makhzum di Mekah.
Bapanya, al-Walid bin al-Mughirah, ialah antara pembesar Quraisy yang kaya dan berpengaruh. Bani Makhzum pula terkenal dengan kemahiran berkuda dan ketenteraan.
Ibunya ialah Lubabah al-Sughra binti al-Harith, saudara perempuan Maimunah binti al-Harith RA. Hubungan ini menjadikan Khalid RA anak saudara kepada salah seorang Ummul Mukminin.
Hubungan ini turut muncul dalam hadis sahih. Khalid RA pernah berada di rumah Maimunah RA ketika hidangan daging dab (sejenis biawak padang pasir) disajikan kepada Rasulullah SAW, seperti riwayat al-Bukhari, no. 5391.
Kisah lengkap ibu saudara beliau boleh dibaca dalam artikel Maimunah binti al-Harith RA. Perkahwinan Maimunah RA dengan Rasulullah SAW berlaku sekitar masa Khalid RA mula condong kepada Islam.
Khalid bin al-Walid Di Uhud Dan Hudaibiyah
Kepintaran beliau dalam peperangan sudah terserlah sebelum memeluk Islam.
Dalam Perang Uhud pada tahun 3 Hijrah, Khalid memimpin pasukan berkuda Quraisy. Menurut catatan sirah Ibnu Hisyam, beliau melihat bukit pemanah ditinggalkan lalu menyerang tentera Islam dari belakang.
Peristiwa ini menjadi pengajaran besar tentang disiplin dan ketaatan kepada arahan Rasulullah SAW. Huraian penuh boleh dibaca dalam artikel Perang Uhud dan panduan tapak Jabal al-Rumat.
Pada tahun 6 Hijrah, Khalid berada di Ghamim bersama pasukan berkuda Quraisy ketika Rasulullah SAW menuju Mekah. Baginda memilih jalan lain supaya pertempuran dapat dielakkan, seperti riwayat al-Bukhari, no. 2731.
Perjanjian yang dimeterai selepas itu membuka ruang dakwah yang lebih luas. Ramai tokoh Quraisy, termasuk Khalid, mula menilai Islam dengan lebih tenang. Baca kisahnya dalam Perjanjian Hudaibiyah.
Kisah Khalid bin al-Walid RA Memeluk Islam
Beliau datang ke Madinah sebagai Muslim pada awal tahun 8 Hijrah.
Menurut catatan sirah Ibnu Hisyam, Khalid bertolak ke Madinah dan bertemu Amr bin al-As RA serta Uthman bin Talhah RA di pertengahan jalan. Ketiga-tiga mereka tiba di hadapan Rasulullah SAW dan menyatakan keislaman.
Bagi seorang yang pernah menentang di medan perang, langkah ini memerlukan keberanian yang besar. Rasulullah SAW menyambut kedatangan mereka dengan baik.
أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الإِسْلاَمَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ
“Tidakkah engkau tahu bahawa Islam menghapuskan apa yang sebelumnya?”
HADIS AMR BIN AL-AS RA. RIWAYAT MUSLIM, NO. 121.
Sabda ini diucapkan kepada Amr bin al-As RA, sahabat yang memeluk Islam bersama Khalid RA. Hadis ini memberi ketenangan kepada sesiapa yang pernah tersilap langkah sebelum menerima hidayah.
Perang Mu’tah Dan Gelaran Saifullah
Hanya beberapa bulan selepas memeluk Islam, beliau memikul tanggungjawab yang sangat besar.
Pada tahun 8 Hijrah, tentera Islam bertembung dengan angkatan Rom yang jauh lebih ramai di Mu’tah. Tiga panglima yang dilantik gugur syahid seorang demi seorang. Mereka ialah Zaid bin Harithah RA, Ja‘far bin Abi Talib RA dan Abdullah bin Rawahah RA.
Panji kemudian diambil oleh Khalid RA walaupun beliau tidak dilantik sejak awal. Di Madinah, Rasulullah SAW mengkhabarkan peristiwa itu kepada para sahabat sebelum berita sampai.
حَتَّى أَخَذَ الرَّايَةَ سَيْفٌ مِنْ سُيُوفِ اللَّهِ حَتَّى فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ
“…sehingga panji diambil oleh sebilah pedang daripada pedang-pedang Allah, hingga Allah memberi kemenangan kepada mereka.”
HADIS ANAS BIN MALIK RA. RIWAYAT AL-BUKHARI, NO. 4262.
Daripada sabda inilah Khalid RA dikenali dengan gelaran Saifullah. Gelaran ini menjadi pengiktirafan Rasulullah SAW terhadap keberanian dan kebijaksanaannya.
Sembilan Bilah Pedang Patah Di Mu’tah
Khalid RA sendiri menceritakan betapa sengitnya pertempuran itu. Beliau berkata sembilan bilah pedang patah di tangannya pada hari Mu’tah. Yang tinggal hanyalah sebilah pedang Yaman, seperti riwayat al-Bukhari, no. 4265.
Beliau kemudian berjaya membawa tentera Islam keluar dengan selamat. Kisah penuh peperangan ini boleh dibaca dalam Perang Mu’tah dan panduan Tapak Perang Mu’tah.
Peranan Khalid RA Dalam Pembukaan Kota Mekah Dan Hunain
Kota yang pernah beliau pertahankan akhirnya dibuka untuk Islam.
Pada Ramadan 8 Hijrah, Rasulullah SAW membahagikan tentera kepada beberapa pasukan sebelum memasuki Mekah. Khalid RA diberi tanggungjawab memimpin salah satu pasukan, seperti riwayat Muslim, no. 1780.
Menurut catatan sirah Ibnu Hisyam, pasukan beliau menghadapi tentangan kecil di kawasan Khandamah. Selebihnya, Mekah dibuka hampir tanpa pertumpahan darah. Baca panduan tapak Jabal Khandamah.
Selepas itu, Khalid RA turut serta dalam Perang Hunain bersama tentera Islam. Kisah kedua-dua peristiwa ini boleh dibaca dalam Pembukaan Kota Mekah dan Perang Hunain.
Peristiwa Bani Jadhimah Dan Keadilan Rasulullah SAW
Kemuliaan seorang sahabat tidak bermaksud setiap tindakannya terlepas daripada teguran.
Selepas Pembukaan Kota Mekah, Khalid RA dihantar untuk mengajak Bani Jadhimah kepada Islam. Mereka tidak menyebut “kami memeluk Islam” dengan jelas. Akibatnya, Khalid RA bertindak membunuh sebahagian daripada mereka.
Apabila berita itu sampai, Rasulullah SAW mengangkat tangan dan berlepas diri daripada perbuatan tersebut sebanyak dua kali.
اللَّهُمَّ إِنِّي أَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ خَالِدٌ
“Ya Allah, sesungguhnya aku berlepas diri kepada-Mu daripada apa yang dilakukan oleh Khalid.”
HADIS ABDULLAH BIN UMAR RA. RIWAYAT AL-BUKHARI, NO. 4339.
Teguran ini menunjukkan keadilan Rasulullah SAW terhadap semua pihak. Kesilapan ijtihad tetap dibetulkan walaupun dilakukan oleh panglima yang dikasihi.
Dalam masa yang sama, Baginda tetap membela Khalid RA apabila beliau dituduh enggan membayar zakat. Baginda menjelaskan bahawa Khalid RA telah mewakafkan baju besi dan peralatan perangnya di jalan Allah, seperti riwayat al-Bukhari, no. 1468.
Nota AkuIslam
Dua riwayat ini perlu dibaca bersama. Rasulullah SAW menegur kesilapan Khalid RA dan pada masa yang sama mempertahankan kebaikannya.
Keseimbangan ini mengajar kita menilai seseorang dengan adil. Kita tidak menafikan jasanya dan tidak pula menutup kesilapannya.
Khalid bin al-Walid RA Pada Zaman Abu Bakar Dan Umar RA
Selepas kewafatan Rasulullah SAW, beliau terus menjadi panglima yang dipercayai.
Pada zaman Abu Bakar al-Siddiq RA, Khalid RA memimpin tentera menghadapi golongan murtad, termasuk dalam pertempuran Yamamah. Beliau kemudian dihantar ke Iraq dan seterusnya ke Syam, menurut catatan sejarah al-Tabari.
Di Syam, beliau antara panglima utama dalam Perang Yarmuk menentang tentera Rom. Kemenangan ini membuka jalan kepada tersebarnya Islam di rantau tersebut.
Pada zaman Umar bin al-Khattab RA, Khalid RA diturunkan daripada jawatan panglima tertinggi. Menurut catatan sejarah, beliau menerima keputusan itu dan terus berjuang sebagai tentera biasa.
Sikap ini menunjukkan bahawa beliau berjuang kerana Allah, bukan kerana jawatan. Kisah para khalifah boleh dibaca dalam Khulafa al-Rasyidin.
Kewafatan Dan Jejak Khalid bin al-Walid RA
Menurut catatan sejarah, beliau wafat di atas katil dan bukan di medan perang seperti yang diharapkannya.
Menurut pendapat yang masyhur, Khalid RA wafat di Homs, Syam pada tahun 21 Hijrah. Makam beliau terletak di kawasan Masjid Khalid bin al-Walid di Homs, Syria.
Di Tanah Suci, kisah beliau boleh dihayati di beberapa tapak yang lazim diziarahi jemaah. Tapak ini berkait dengan peristiwa yang beliau lalui, bukan peninggalan peribadinya.
Renungan Di Tapak
Tiga renungan ringkas ini boleh dibawa ketika menziarahi tapak sirah. Renungan ini membantu menghubungkan kisah beliau dengan diri kita hari ini.
Enam Pengajaran Daripada Kisah Khalid bin al-Walid RA
Kisah beliau menunjukkan bahawa kebolehan menjadi lebih bermakna apabila dipandu iman.
Pengajaran ini sesuai dibaca bersama keluarga dan anak-anak. Setiap satu disandarkan kepada riwayat yang disebut dalam artikel ini.
Fakta Dan Salah Faham Tentang Khalid bin al-Walid RA
Beberapa kisah masyhur tentang beliau perlu disampaikan dengan sumber yang tepat.
Bahagian ini membantu pembaca membezakan riwayat sahih dengan kisah yang hanya terdapat dalam kitab sejarah.
Khalid RA digelar Saifullah sejak beliau memeluk Islam.
Gelaran itu disebut Rasulullah SAW ketika mengkhabarkan peristiwa Mu’tah, seperti riwayat al-Bukhari, no. 4262.
Makam Khalid RA terletak di Madinah.
Pendapat yang masyhur menyebut beliau wafat dan dimakamkan di Homs, Syam. Sebahagian riwayat menyebut Madinah, tetapi pendapat ini kurang masyhur.
Kata-kata akhir beliau tentang seratus peperangan terdapat dalam hadis sahih.
Kisah ini masyhur dalam kitab sejarah, tetapi tidak terdapat dalam Sahih al-Bukhari atau Sahih Muslim. Sandarkan kepada kitab sejarah ketika menyampaikannya.
Rasulullah SAW meredai semua tindakan Khalid RA.
Baginda berlepas diri daripada perbuatan di Bani Jadhimah, seperti riwayat al-Bukhari, no. 4339.
- Menyebut sumber ketika berkongsi kisah beliau
- Meneladani keberanian yang dipandu iman
- Mendoakan para sahabat dengan rahmat dan keredaan
- Membaca kisah Mu’tah bersama anak-anak
- Menghormati semua sahabat secara adil
- Menyebarkan kisah lemah sebagai hadis sahih
- Mengaitkan makam beliau dengan Baqi‘
- Mengagungkan kekuatan tanpa akhlak
- Membandingkan sahabat untuk merendahkan yang lain
- Menetapkan amalan khusus di tapak sirah
Soalan Lazim Khalid bin al-Walid RA
Siapakah Khalid bin al-Walid RA?
Beliau ialah sahabat Rasulullah SAW daripada Bani Makhzum, Quraisy. Beliau memeluk Islam pada awal tahun 8 Hijrah dan terkenal sebagai panglima tentera Islam dengan gelaran Saifullah.
Mengapakah Khalid bin al-Walid RA digelar Saifullah?
Rasulullah SAW menyebut beliau sebagai pedang daripada pedang-pedang Allah ketika mengkhabarkan peristiwa Perang Mu’tah. Hadis ini diriwayatkan oleh al-Bukhari, no. 4262.
Bilakah Khalid bin al-Walid RA memeluk Islam?
Beliau memeluk Islam pada awal tahun 8 Hijrah, sebelum Pembukaan Kota Mekah. Menurut catatan sirah Ibnu Hisyam, beliau datang ke Madinah bersama Amr bin al-As dan Uthman bin Talhah.
Apakah peranan Khalid RA dalam Perang Mu’tah?
Beliau mengambil panji selepas tiga panglima yang dilantik gugur syahid. Beliau kemudian berjaya membawa tentera Islam keluar dengan selamat.
Adakah Khalid bin al-Walid RA menyertai Perang Uhud?
Ya, tetapi di pihak Quraisy kerana beliau belum memeluk Islam. Menurut catatan sirah, beliau memimpin pasukan berkuda yang menyerang dari belakang.
Di manakah makam Khalid bin al-Walid RA?
Menurut pendapat yang masyhur, makam beliau terletak di Homs, Syam. Makam ini berada di kawasan Masjid Khalid bin al-Walid.
Apakah hubungan Khalid RA dengan Maimunah binti al-Harith RA?
Maimunah RA ialah ibu saudara Khalid RA sebelah ibu. Ibu Khalid RA, Lubabah al-Sughra, ialah saudara perempuan Maimunah RA.
Penutup: Kekuatan Yang Dipandu Iman
Kisah Khalid bin al-Walid RA mengajar bahawa masa lalu tidak menutup pintu kebaikan. Kebolehan yang sama boleh membawa kepada kebinasaan atau kemuliaan, bergantung pada arah yang dipilih.
Semoga kisah beliau menguatkan kita untuk menggunakan setiap kelebihan di jalan Allah. Semoga Allah meredai Khalid RA dan seluruh sahabat Rasulullah SAW.
MERANCANG UMRAH?
Jejak Sirah Madinah Bersama MK Haramain
Siri Saver 12 hari 10 malam merangkumi tiga kali umrah dan ziarah ke 25 lokasi termasuk Jabal Uhud. Bandingkan pakej Saver Eco, Saver Plus dan Saver Safwah mengikut keperluan anda.
Jemaah wanita juga boleh memilih Umrah4Ladies untuk perjalanan dalam kumpulan khas wanita.
Pakej ini dipilih oleh kru AkuIslam bersama MK Haramain, rakan agensi kami. Setiap pakej disusun untuk jemaah yang mahu beribadah dan menghayati sirah dengan lebih tenang.
Sumber Rujukan
- Sahih al-Bukhari, no. 4262Gelaran pedang daripada pedang-pedang Allah di Mu’tah
- Sahih al-Bukhari, no. 4265Sembilan bilah pedang patah di Mu’tah
- Sahih al-Bukhari, no. 4339Peristiwa Bani Jadhimah
- Sahih al-Bukhari, no. 1468Khalid RA mewakafkan baju besi dan peralatan perang
- Sahih al-Bukhari, no. 2731Pasukan berkuda Quraisy di Ghamim ketika Hudaibiyah
- Sahih al-Bukhari, no. 5391Khalid RA di rumah Maimunah RA
- Sahih Muslim, no. 1780Pembahagian pasukan ketika Pembukaan Kota Mekah
- Sahih Muslim, no. 121Islam menghapuskan apa yang sebelumnya
- al-Sirah al-Nabawiyyah, Ibnu HisyamPerang Uhud, pengislaman Khalid RA dan peristiwa Khandamah
- Tarikh al-TabariPeperangan zaman Abu Bakar RA dan Umar RA
- Siyar A‘lam al-Nubala’, al-ZahabiBiografi dan kewafatan Khalid RA
Bacaan Lanjut Di AkuIslam
- Perang Mu’tahTiga panglima syahid dan kepimpinan Khalid RA
- Pembukaan Kota MekahKembalinya Mekah kepada tauhid
- Perang UhudUjian disiplin pada tahun 3 Hijrah
- Perjanjian HudaibiyahPerdamaian yang membuka jalan dakwah
- Maimunah binti al-Harith RAIbu saudara Khalid RA
- Jabal KhandamahTapak sirah di Mekah
- Sahabat Rasulullah SAWMengenal para sahabat dan kedudukan mereka
