Ketika rombongan Najran meminta seorang yang benar-benar amanah, Rasulullah SAW berjanji menghantar orang yang paling layak. Para sahabat menunggu dengan penuh harapan sebelum Baginda memilih Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA.
Baginda kemudian menggelarnya Amin al-Ummah, orang yang paling dipercayai dalam umat ini. Gelaran itu dirakam dalam Sahih al-Bukhari dan Sahih Muslim.
Panduan ini menghimpunkan riwayat hidup, amanah dan kezuhudan Abu Ubaidah RA dari Mekah hingga Syam. Jejak kisahnya yang boleh dihayati di Madinah turut disertakan. Semuanya disusun berdasarkan hadis sahih dan kitab sirah yang muktabar.
Disemak pada 1 November 2026 · Rujukan utama ialah Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim, Sunan al-Tirmizi, al-Sirah al-Nabawiyyah Ibnu Hisyam, al-Tabaqat al-Kubra Ibnu Sa‘ad dan Siyar A‘lam al-Nubala’ al-Zahabi.
Nota AkuIslam
Panduan ini memberi tumpuan kepada perjalanan hidup Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA, dari zaman awal Islam di Mekah hingga kewafatannya di Syam. Riwayat hadis sahih disampaikan dengan yakin, manakala kisah daripada kitab sirah disandarkan kepada kitabnya.
Kisah popular yang riwayatnya dipertikaikan dihimpunkan dalam bahagian Fakta dan Salah Faham. Pendekatan ini menjaga amanah ilmu tanpa mengurangkan kemuliaan beliau.
Amanah yang tidak pernah goyah hingga ke saat terakhir.
Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA Dalam Sekilas Pandang
Muslim terawal, panglima di Syam dan sahabat yang digelar Amin al-Ummah oleh Rasulullah SAW.
Nama sebenar beliau ialah Amir bin Abdullah bin al-Jarrah, daripada Bani al-Harith bin Fihr, Quraisy. Beliau lebih dikenali dengan kuniahnya, iaitu nama panggilan hormat Abu Ubaidah.
Beliau memeluk Islam pada peringkat awal dakwah dan menyertai semua peperangan besar bersama Rasulullah SAW. Namanya disebut dalam hadis sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga, seperti riwayat al-Tirmizi, no. 3747.
Pada zaman Umar bin al-Khattab RA, beliau memimpin tentera Islam di Syam. Beliau wafat dalam wabak Amwas pada tahun 18 Hijrah.
- Tarikh masyhur
- Wafat tahun 18 Hijrah
- Tahun Masihi
- Sekitar 639 Masihi
- Nama sebenar
- Amir bin Abdullah bin al-Jarrah
- Keturunan
- Bani al-Harith bin Fihr, Quraisy
- Memeluk Islam
- Peringkat awal dakwah di Mekah
- Gelaran
- Amin al-Ummah (al-Bukhari, no. 3744)
- Peperangan
- Badar, Uhud dan peperangan lain
- Jawatan
- Panglima tentera Islam di Syam
- Keistimewaan
- Antara sepuluh sahabat dijanjikan syurga
- Tempat wafat
- Syam, dalam wabak Amwas
Garis Masa Kehidupan Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA
Perjalanan hidup beliau bermula di Mekah dan berakhir di medan Syam.
Garis masa di bawah menyusun peristiwa utama mengikut urutan. Setiap titik disertakan sumber supaya pembaca dapat membezakan hadis sahih daripada catatan sirah.
- Awal dakwahMemeluk Islam sebelum rumah al-Arqam menjadi pusat dakwah.Catatan sirah · Ibnu Sa‘ad
- HijrahBerhijrah ke Madinah bersama kaum Muhajirin.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- 2 HijrahMenyertai Perang Badar.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- 3 HijrahKekal di sisi Rasulullah SAW ketika Perang Uhud.Catatan sirah · Ibnu Sa‘ad
- Zaman MadinahMemimpin pasukan Sif al-Bahr yang menemui ikan besar di pantai.Sahih al-Bukhari, no. 4361
- 9 HijrahDihantar bersama rombongan Najran sebagai orang yang amanah.Sahih al-Bukhari, no. 4380
- 11 HijrahDicalonkan Abu Bakar RA sebagai khalifah di Saqifah Bani Sa‘idah.Sahih al-Bukhari, no. 3668
- 13 hingga 18 HijrahMemimpin tentera Islam di Syam pada zaman Umar RA.Catatan sejarah · al-Zahabi
- 18 HijrahWafat dalam wabak Amwas di Syam.Catatan sejarah · al-Zahabi
Asal Usul Dan Memeluk Islam
Beliau antara pemuda Quraisy yang menerima Islam ketika pengikutnya masih sedikit.
Abu Ubaidah RA berasal daripada Bani al-Harith bin Fihr, salah satu cabang Quraisy di Mekah. Nasabnya bertemu dengan nasab Rasulullah SAW pada Fihr bin Malik.
Menurut catatan sirah Ibnu Hisyam, beliau antara golongan terawal yang memeluk Islam di Mekah. Ibnu Sa‘ad mencatatkan beliau memeluk Islam bersama Uthman bin Maz‘un RA dan Abu Salamah RA sebelum rumah al-Arqam menjadi pusat dakwah.
Beliau kemudian berhijrah ke Madinah bersama kaum Muhajirin dan menyertai Perang Badar pada tahun 2 Hijrah. Latar peristiwa hijrah boleh dibaca dalam artikel Hijrah Rasulullah SAW.
Kesetiaan Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA Di Medan Uhud
Beliau antara sahabat yang kekal di sisi Rasulullah SAW ketika barisan umat Islam bercerai-berai.
Dalam Perang Uhud, Rasulullah SAW cedera sehingga dua mata rantai topi besi Baginda tertusuk ke pipi. Kitab sirah mencatatkan Abu Ubaidah RA mencabut mata rantai itu dengan giginya.
Menurut catatan Ibnu Sa‘ad, dua batang gigi hadapan beliau tercabut ketika itu. Kisah ini tidak terdapat dalam Sahih al-Bukhari atau Sahih Muslim. Oleh itu, sumbernya wajar disebut ketika kisah ini dikongsi.
Kisah ini menggambarkan kasih sayang dan keberanian beliau terhadap Rasulullah SAW. Tapak pertempurannya boleh dibaca dalam panduan Jabal Uhud.
Gelaran Amin al-Ummah Dan Rombongan Najran
Baginda memilih beliau apabila sebuah rombongan meminta seorang yang benar-benar amanah.
Pada tahun 9 Hijrah, rombongan Kristian dari Najran datang ke Madinah dan meminta Rasulullah SAW menghantar seorang yang amanah bersama mereka. Baginda berjanji menghantar seorang yang benar-benar amanah. Setiap sahabat berharap dirinya yang terpilih.
Baginda kemudian memanggil Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA. Kisah ini diriwayatkan oleh al-Bukhari, no. 4380.
إِنَّ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَمِينًا، وَإِنَّ أَمِينَنَا أَيَّتُهَا الأُمَّةُ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ
“Sesungguhnya setiap umat mempunyai orang yang amanah, dan orang yang amanah dalam kalangan kita wahai umat ini ialah Abu Ubaidah bin al-Jarrah.”
Hadis Anas bin Malik RA. Riwayat al-Bukhari, no. 3744.
Gelaran ini bukan bermaksud sahabat lain tidak amanah. Sebaliknya, gelaran itu menunjukkan sifat amanah sangat menonjol pada diri beliau sehingga menjadi pengenalannya.
Nota AkuIslam
Amanah dalam Islam merangkumi menjaga harta, rahsia, tugasan dan hak orang lain. Kisah Abu Ubaidah RA mengingatkan bahawa sifat ini boleh menjadi pengenalan diri seseorang.
Pasukan Sif al-Bahr Dan Ikan Besar Di Pantai
Dalam kelaparan, beliau memimpin dengan adil dan Allah SWT menghantar rezeki dari laut.
Jabir bin Abdullah RA meriwayatkan bahawa Rasulullah SAW menghantar 300 orang sahabat ke pesisir pantai di bawah pimpinan Abu Ubaidah RA. Bekalan mereka hampir habis sehingga setiap orang hanya mendapat sebiji kurma sehari.
Abu Ubaidah RA mengumpul baki bekalan dan membahagikannya sama rata. Laut kemudian mendamparkan seekor ikan yang sangat besar. Mereka memakannya selama berhari-hari, seperti riwayat al-Bukhari, no. 4361.
Apabila pulang, mereka menceritakannya kepada Rasulullah SAW. Baginda bersabda bahawa ikan itu ialah rezeki yang dikeluarkan Allah untuk mereka. Baginda turut memakan sebahagian daripadanya, seperti riwayat Muslim, no. 1935.
Saqifah Bani Sa‘idah Dan Panglima Di Syam
Beliau dipercayai untuk memimpin, tetapi tetap hidup dengan zuhud.
Selepas kewafatan Rasulullah SAW, para sahabat berkumpul di Saqifah Bani Sa‘idah. Menurut riwayat al-Bukhari, no. 3668, Abu Bakar RA mencalonkan Umar RA atau Abu Ubaidah RA. Namun Umar RA terus membaiah Abu Bakar RA.
Pada zaman Umar RA, Abu Ubaidah RA dilantik memimpin tentera Islam di Syam. Kitab sejarah mencatatkan beliau memimpin pembukaan beberapa kota penting di wilayah itu.
Al-Zahabi mencatatkan Umar RA pernah menziarahi rumah beliau di Syam dan hanya menemui pedang, perisai dan pelana. Kisah ini menggambarkan kezuhudan seorang panglima yang memegang kuasa besar.
Kisah pelantikan khalifah pertama boleh dibaca dalam artikel Pelantikan Khalifah Pertama. Kisah empat khalifah pula dihuraikan dalam artikel Khulafa al-Rasyidin.
Wabak Amwas Dan Kewafatan Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA
Beliau memilih untuk kekal bersama tenteranya ketika wabak melanda Syam.
Sekitar tahun 18 Hijrah, Umar RA dalam perjalanan ke Syam dan bertemu Abu Ubaidah RA di Sargh, sebuah perkampungan di laluan ke Syam. Apabila Umar RA memutuskan untuk pulang kerana wabak, Abu Ubaidah RA bertanya sama ada Umar RA lari daripada takdir Allah SWT.
نَعَمْ، نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ
“Ya, kami lari daripada takdir Allah kepada takdir Allah.”
Jawapan Umar bin al-Khattab RA. Riwayat al-Bukhari, no. 5729.
Abdul Rahman bin Auf RA kemudian menyampaikan hadis tentang wabak yang menyokong keputusan Umar RA. Kisah lengkapnya boleh dibaca dalam artikel Abdul Rahman bin Auf RA.
Abu Ubaidah RA kembali kepada tenteranya dan wafat dalam wabak Amwas pada tahun 18 Hijrah. Kitab sejarah mencatatkan beliau dikebumikan di Syam, iaitu di kawasan yang kini termasuk dalam wilayah Jordan.
Jejak Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA Di Madinah
Makam beliau berada di Syam, tetapi beberapa peristiwa hidupnya boleh dihayati di Madinah.
Kisah Abu Ubaidah RA boleh dihubungkan dengan beberapa tapak yang lazim diziarahi jemaah umrah. Tiada bangunan khusus di Haramain yang dikaitkan secara pasti dengan rumah atau peninggalan beliau.
Renungan Di Tapak
Tiga renungan ringkas ini boleh dibawa ketika berada di Madinah. Renungan ini membantu menghubungkan kisah beliau dengan diri kita hari ini.
Ziarah tapak ini bukan rukun atau wajib umrah. Nilainya terletak pada ilmu dan penghayatan terhadap pengorbanan generasi sahabat.
Enam Pengajaran Daripada Kehidupan Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA
Kisah beliau menunjukkan bahawa amanah dan zuhud ialah kekuatan seorang pemimpin.
Pengajaran ini sesuai untuk pelajar, pekerja dan sesiapa sahaja yang memikul tanggungjawab. Setiap satu bersandarkan peristiwa yang dirakam dalam riwayat sahih atau kitab sirah.
Pengajaran ini relevan dalam kehidupan seharian, daripada mengurus harta keluarga hingga memimpin organisasi. Kisah beliau mengingatkan bahawa amanah lebih berharga daripada kuasa.
Fakta Dan Salah Faham Tentang Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA
Beberapa kisah masyhur tentang beliau perlu disampaikan bersama status riwayatnya.
Kisah sahabat mudah tersebar walaupun butirannya tidak tepat. Jadual di bawah meluruskan beberapa dakwaan yang sering didengar.
Abu Ubaidah RA membunuh bapanya di Badar menurut hadis sahih.
Kisah ini masyhur dalam kitab tafsir dan sirah, tetapi sanadnya dipertikaikan. Ia tidak terdapat dalam Sahih al-Bukhari atau Sahih Muslim.
Kisah gigi tercabut di Uhud terdapat dalam Sahih al-Bukhari.
Kisah ini terdapat dalam catatan sirah Ibnu Sa‘ad. Ia wajar disampaikan bersama sumbernya.
Gelaran Amin al-Ummah bermaksud sahabat lain kurang amanah.
Gelaran ini menunjukkan sifat yang paling menonjol pada beliau tanpa merendahkan sahabat lain.
Abu Ubaidah RA dikebumikan di Baqi‘.
Beliau wafat dan dikebumikan di Syam, iaitu di kawasan yang kini termasuk dalam wilayah Jordan.
Hanya sepuluh sahabat dijanjikan syurga.
Sepuluh nama itu disebut dalam satu hadis. Ramai sahabat lain turut menerima khabar gembira syurga dalam hadis berbeza.
Menziarahi jejak beliau ialah sebahagian ibadah umrah.
Ziarah ini bukan rukun atau wajib umrah. Tujuannya untuk menambah ilmu dan penghayatan terhadap sirah.
- Menyebut sumber ketika berkongsi kisah beliau
- Meneladani sifat amanah dalam kerja dan keluarga
- Mendoakan para sahabat dengan rahmat dan keredaan
- Memberi salam kepada para syuhada Uhud
- Mengajar anak-anak kisah pasukan Sif al-Bahr
- Menyebarkan kisah lemah sebagai hadis sahih
- Mengaitkan makam beliau dengan Baqi‘
- Membandingkan sahabat untuk merendahkan yang lain
- Menetapkan amalan khusus di tapak sirah
- Bergambar sehingga mengganggu jemaah lain
Soalan Lazim Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA
Siapakah Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA?
Abu Ubaidah RA ialah sahabat Rasulullah SAW daripada kabilah Quraisy. Nama sebenar beliau ialah Amir bin Abdullah bin al-Jarrah. Beliau digelar Amin al-Ummah dan termasuk sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga.
Apakah maksud gelaran Amin al-Ummah?
Amin al-Ummah bermaksud orang yang paling dipercayai dalam umat ini. Gelaran ini disebut Rasulullah SAW dalam Sahih al-Bukhari, no. 3744.
Mengapakah Abu Ubaidah RA dihantar ke Najran?
Beliau dihantar kerana rombongan Najran meminta seorang yang benar-benar amanah. Rasulullah SAW memilih beliau, seperti riwayat al-Bukhari, no. 4380.
Apakah kisah pasukan Sif al-Bahr?
Abu Ubaidah RA memimpin 300 orang sahabat yang kehabisan bekalan di pesisir pantai. Allah SWT kemudian mendamparkan seekor ikan besar sebagai rezeki untuk mereka. Kisah ini diriwayatkan oleh al-Bukhari, no. 4361.
Benarkah Abu Ubaidah RA dicalonkan sebagai khalifah?
Ya. Di Saqifah Bani Sa‘idah, Abu Bakar RA mencalonkan Umar RA atau Abu Ubaidah RA, seperti riwayat al-Bukhari, no. 3668.
Bilakah Abu Ubaidah RA wafat?
Beliau wafat dalam wabak Amwas di Syam pada tahun 18 Hijrah.
Di manakah makam Abu Ubaidah RA?
Beliau dikebumikan di Syam, iaitu di kawasan yang kini termasuk dalam wilayah Jordan. Beliau tidak dikebumikan di Baqi‘.
Adakah pakej umrah yang membawa jemaah ke Uhud?
Ya. Siri Saver bersama MK Haramain merangkumi ziarah Madinah termasuk Jabal Uhud. Semak atur cara terkini di halaman pakej umrah AkuIslam.
Penutup: Amanah Yang Menjadi Nama
Abu Ubaidah bin al-Jarrah RA meninggalkan kisah tentang amanah, keadilan dan zuhud. Beliau memegang kuasa besar di Syam, namun rumahnya hampir kosong daripada harta dunia.
Apabila kita berdiri di Uhud atau Masjid Nabawi, kisahnya mengajak kita bertanya sejauh mana diri kita boleh dipercayai. Semoga Allah SWT meredai beliau dan seluruh sahabat Rasulullah SAW.
Kisah beliau berkait rapat dengan para sahabat di sekelilingnya. Tiga tokoh di bawah membantu menyambung bacaan.
MERANCANG UMRAH?
Jejak Sirah Madinah Bersama MK Haramain
Siri Saver 12 hari 10 malam merangkumi tiga kali umrah dan ziarah ke 25 lokasi termasuk Jabal Uhud. Bandingkan pakej Saver Eco, Saver Plus dan Saver Safwah mengikut keperluan anda.
Jemaah wanita juga boleh memilih Umrah4Ladies untuk perjalanan dalam kumpulan khas wanita.
Pakej ini dipilih oleh kru AkuIslam bersama MK Haramain, rakan agensi kami. Setiap pakej disusun untuk jemaah yang mahu beribadah dan menghayati sirah dengan lebih tenang.
Sumber Rujukan
- Sahih al-Bukhari, no. 3744Gelaran Amin al-Ummah
- Sahih al-Bukhari, no. 4380Rombongan Najran
- Sahih al-Bukhari, no. 4361Pasukan Sif al-Bahr dan ikan besar
- Sahih Muslim, no. 1935Rasulullah SAW memakan ikan tersebut
- Sahih al-Bukhari, no. 3668Saqifah Bani Sa‘idah
- Sahih al-Bukhari, no. 5729Pertemuan di Sargh dan hadis wabak
- Sunan al-Tirmizi, no. 3747Sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga
- Ibnu Hisyam, al-Sirah al-NabawiyyahPengislaman awal, hijrah ke Madinah dan penyertaan di Badar
- Ibnu Sa‘ad, al-Tabaqat al-KubraPengislaman sebelum rumah al-Arqam, kisah di Uhud dan biografi beliau
- Al-Zahabi, Siyar A‘lam al-Nubala’Kepimpinan di Syam, kezuhudan dan kewafatan
Bacaan Lanjut Di AkuIslam
- Abdul Rahman bin Auf RASahabat dermawan yang dijanjikan syurga
- 10 Sahabat Dijanjikan SyurgaSenarai, hadis dan kisah setiap tokoh
- Pelantikan Khalifah PertamaSaqifah dan baiah Abu Bakar RA
- Saqifah Bani Sa‘idahTapak baiah di Madinah
- Perang UhudUjian disiplin pada tahun 3 Hijrah
- Jabal UhudTapak Perang Uhud dan pengajarannya
- Khulafa al-RasyidinEmpat khalifah selepas Rasulullah SAW
