Sebelum Islam datang, seorang lelaki Quraisy bersandar di Kaabah dan berkata tiada seorang pun daripada kaumnya yang berada di atas agama Ibrahim selain dirinya. Lelaki itu ialah Zaid bin Amr, bapa kepada Saidina Sa‘id bin Zaid RA.
Anaknya kemudian memeluk Islam pada peringkat awal bersama isterinya, Fatimah binti al-Khattab RA. Sa‘id RA termasuk dalam kalangan sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga.
Panduan ini menghimpunkan riwayat hidup, kisah keluarga dan doa mustajab Sa‘id RA bersama jejaknya di Mekah dan Madinah. Semuanya disusun berdasarkan hadis sahih dan kitab sirah yang muktabar, insya-Allah.
Disemak pada 31 Oktober 2026 · Rujukan utama ialah Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim, Sunan Abu Daud, al-Tabaqat al-Kubra Ibnu Sa‘ad dan Siyar A‘lam al-Nubala’ al-Zahabi.
Nota AkuIslam
Panduan ini memberi tumpuan kepada perjalanan hidup Sa‘id bin Zaid RA, daripada kisah bapanya yang mencari agama Ibrahim hingga kewafatannya di Madinah. Setiap fakta utama dirujuk kepada hadis sahih, manakala kisah daripada kitab sirah dinyatakan sumbernya.
Sa‘id RA jarang disebut berbanding sahabat lain dalam senarai sepuluh. Panduan ini menghimpunkan riwayat sahih tentang beliau supaya kisahnya lebih dikenali.
Anak seorang pencari kebenaran, sahabat yang dijanjikan syurga.
Sa‘id bin Zaid RA Dalam Sekilas Pandang
Muslim terawal, kerabat dan ipar Umar bin al-Khattab RA serta sahabat yang dijanjikan syurga.
Sa‘id bin Zaid RA berasal daripada Bani Adi, kabilah yang sama dengan Umar bin al-Khattab RA. Bapanya, Zaid bin Amr bin Nufail, terkenal sebagai seorang hanif yang menolak penyembahan berhala sebelum Islam.
Beliau memeluk Islam pada peringkat awal bersama isterinya, Fatimah binti al-Khattab RA. Namanya disebut dalam hadis sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga, seperti riwayat Abu Daud, no. 4649.
Beliau tidak pernah memegang jawatan khalifah dan hidup dengan tenang di Madinah. Beliau wafat di al-Aqiq sekitar tahun 51 Hijrah.
- Tarikh masyhur
- Wafat sekitar tahun 51 Hijrah
- Tahun Masihi
- Sekitar 671 Masihi
- Keturunan
- Bani Adi, Quraisy
- Bapa
- Zaid bin Amr bin Nufail, seorang hanif
- Isteri
- Fatimah binti al-Khattab RA
- Hubungan
- Kerabat dan ipar Umar RA
- Badar
- Dalam tugasan ke Syam, diberi bahagian ahli Badar
- Doa mustajab
- Kisah tanah dan Arwa binti Uwais
- Keistimewaan
- Antara sepuluh sahabat dijanjikan syurga
- Tempat wafat
- Al-Aqiq, Madinah
Garis Masa Kehidupan Sa‘id bin Zaid RA
Perjalanan hidup beliau bermula dalam keluarga yang mencari kebenaran sebelum Islam.
Garis masa di bawah menyusun peristiwa utama mengikut urutan. Setiap titik disertakan sumber supaya pembaca dapat membezakan hadis sahih daripada catatan sirah.
- Sebelum kenabianBapanya, Zaid bin Amr, menolak berhala dan mencari agama Ibrahim.Sahih al-Bukhari, no. 3828
- Awal dakwahMemeluk Islam bersama isterinya, Fatimah binti al-Khattab RA.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- Sebelum Umar memeluk IslamDiikat oleh Umar RA kerana keislamannya.Sahih al-Bukhari, no. 3862
- 2 HijrahDalam tugasan ke arah Syam ketika Perang Badar, lalu diberi bahagian ahli Badar.Catatan sirah · Ibnu Sa‘ad
- Zaman Rasulullah SAWDisebut dalam hadis sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga.Sunan Abu Daud, no. 4649
- Zaman khalifahMenyertai jihad di Syam termasuk Perang Yarmuk.Catatan sejarah · al-Zahabi
- Zaman Muawiyah RADoanya terhadap Arwa binti Uwais dimakbulkan.Sahih Muslim, no. 1610
- Sekitar 51 HijrahWafat di al-Aqiq. Ibnu Umar RA bergegas menziarahinya.Sahih al-Bukhari, no. 3990
Zaid bin Amr, Bapa Yang Mencari Agama Ibrahim
Sebelum Islam, keluarga ini sudah menolak berhala yang disembah kaumnya.
Asma’ binti Abu Bakar RA meriwayatkan bahawa beliau pernah melihat Zaid bin Amr bersandar di Kaabah. Zaid berkata kepada Quraisy bahawa tiada seorang pun daripada mereka yang berada di atas agama Ibrahim selain dirinya.
Asma’ RA juga menceritakan bahawa Zaid menyelamatkan bayi perempuan yang hendak ditanam hidup-hidup. Beliau menawarkan diri untuk menjaga bayi itu sehingga besar, seperti riwayat al-Bukhari, no. 3828.
Ibnu Umar RA pula meriwayatkan bahawa Zaid enggan memakan sembelihan yang disembelih untuk berhala. Riwayat ini terdapat dalam Sahih al-Bukhari, no. 3826.
Memeluk Islam Bersama Fatimah binti al-Khattab RA
Rumah tangga beliau menjadi antara tempat terawal Islam bertapak di Mekah.
Menurut Ibnu Hisyam, Sa‘id RA dan isterinya Fatimah binti al-Khattab RA memeluk Islam pada peringkat awal dakwah. Mereka merahsiakan keislaman itu daripada Umar RA yang ketika itu masih menentang Islam.
Sa‘id RA menceritakan bahawa Umar RA pernah mengikatnya kerana keislamannya. Peristiwa ini berlaku sebelum Umar RA memeluk Islam. Riwayat ini terdapat dalam Sahih al-Bukhari, no. 3862.
لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَإِنَّ عُمَرَ لَمُوثِقِي عَلَى الإِسْلاَمِ
“Aku pernah melihat diriku diikat oleh Umar kerana Islam.”
Kata-kata Sa‘id bin Zaid RA. Riwayat al-Bukhari, no. 3862.
Kitab sirah mencatatkan Umar RA tersentuh ketika mendengar Surah Taha di rumah pasangan ini, lalu memeluk Islam. Kisah ini dihuraikan dalam artikel Umar bin al-Khattab RA.
Tugasan Ketika Badar Dan Jihad Di Syam
Beliau berkhidmat dalam diam, sama ada di medan atau dalam tugasan.
Menurut Ibnu Sa‘ad, Rasulullah SAW menghantar Sa‘id RA dan Talhah bin Ubaidillah RA ke arah Syam untuk mendapatkan berita kafilah Quraisy. Mereka kembali ke Madinah selepas Perang Badar selesai, lalu Baginda memberi mereka bahagian seperti ahli Badar.
Beliau kemudian menyertai peperangan lain bersama Rasulullah SAW. Kitab sejarah mencatatkan beliau turut berjuang di Syam termasuk Perang Yarmuk pada zaman Umar RA.
Kisah tugasan ke Syam ini turut disebut dalam artikel Talhah bin Ubaidillah RA. Kedua-duanya tidak hadir di Badar kerana menjalankan arahan, bukan kerana enggan berjuang.
Kisah Tanah, Arwa binti Uwais Dan Doa Yang Dimakbulkan
Beliau memilih untuk menyerahkan tanah yang dipertikaikan, lalu berdoa kepada Allah.
Seorang wanita bernama Arwa binti Uwais mendakwa Sa‘id RA mengambil sebahagian tanahnya. Sa‘id RA menyerahkan tanah itu kepadanya sambil menyebut hadis yang pernah didengarnya daripada Rasulullah SAW.
مَنْ أَخَذَ شِبْرًا مِنَ الأَرْضِ ظُلْمًا فَإِنَّهُ يُطَوَّقُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ سَبْعِ أَرَضِينَ
“Sesiapa yang mengambil sejengkal tanah secara zalim, maka ia akan dikalungkan kepadanya pada hari kiamat daripada tujuh lapis bumi.”
Hadis Sa‘id bin Zaid RA. Riwayat Muslim, no. 1610.
Sa‘id RA kemudian berdoa agar Allah SWT membutakan mata wanita itu dan mematikannya di tanahnya jika dia berdusta. Wanita itu kemudian menjadi buta lalu jatuh ke dalam sebuah telaga di tanah tersebut, seperti riwayat Muslim, no. 1610.
Nota AkuIslam
Kisah ini mengingatkan betapa beratnya mengambil hak orang lain, walaupun sejengkal tanah. Sa‘id RA juga lebih rela melepaskan haknya daripada bertelagah.
Sa‘id bin Zaid RA Antara Sepuluh Sahabat Dijanjikan Syurga
Beliau sendiri meriwayatkan hadis yang menyebut sepuluh nama itu.
Sa‘id bin Zaid RA meriwayatkan bahawa Rasulullah SAW menyebut sepuluh orang sahabat sebagai ahli syurga. Beliau menyenaraikan sembilan nama, lalu ditanya siapakah orang yang kesepuluh. Beliau menjawab bahawa orang itu ialah dirinya sendiri, seperti riwayat Abu Daud, no. 4649.
Nama beliau juga disebut dalam riwayat al-Tirmizi, no. 3747, daripada Abdul Rahman bin Auf RA. Senarai penuh boleh dibaca dalam artikel 10 Sahabat Dijanjikan Syurga.
Kewafatan Sa‘id bin Zaid RA Di al-Aqiq
Ibnu Umar RA bergegas menziarahinya walaupun hari itu hari Jumaat.
Nafi‘ meriwayatkan bahawa Ibnu Umar RA diberitahu Sa‘id bin Zaid RA sedang nazak pada hari Jumaat. Ibnu Umar RA terus menunggang ke al-Aqiq untuk menziarahinya, seperti riwayat al-Bukhari, no. 3990.
Menurut catatan al-Zahabi, beliau wafat sekitar tahun 51 Hijrah dan jenazahnya dibawa ke Madinah untuk dikebumikan. Sebahagian riwayat menyebut tahun 50 atau 52 Hijrah.
Jejak Sa‘id bin Zaid RA Di Mekah Dan Madinah
Kisah keluarga beliau bermula di Mekah dan berakhir di Madinah.
Kisah Sa‘id RA boleh dihubungkan dengan beberapa tapak yang lazim diziarahi jemaah umrah. Tiada bangunan khusus di Haramain yang dikaitkan secara pasti dengan rumah beliau.
Renungan Di Tapak
Tiga renungan ringkas ini boleh dibawa ketika berada di Tanah Suci. Renungan ini membantu menghubungkan kisah beliau dengan diri kita hari ini.
Ziarah tapak ini bukan rukun atau wajib umrah. Waktu dan akses ke Baqi‘ boleh berubah. Semak dengan mutawif sebelum berkunjung.
Enam Pengajaran Daripada Kehidupan Sa‘id bin Zaid RA
Kisah beliau menunjukkan bahawa kemuliaan tidak memerlukan kemasyhuran.
Pengajaran ini sesuai untuk pelajar, keluarga dan sesiapa sahaja yang berkhidmat tanpa dikenali. Setiap satu bersandarkan peristiwa yang dirakam dalam riwayat sahih atau kitab sirah.
Pengajaran ini relevan dalam kehidupan seharian, daripada membina rumah tangga hingga menyelesaikan pertikaian. Kisah beliau mengingatkan bahawa amal yang ikhlas tetap dikenang walaupun tidak dicanang.
Fakta Dan Salah Faham Tentang Sa‘id bin Zaid RA
Beberapa tanggapan tentang beliau perlu diluruskan dengan sumber yang jelas.
Kisah sahabat mudah tersebar walaupun butirannya tidak tepat. Jadual di bawah meluruskan beberapa dakwaan yang sering didengar.
Sa‘id RA tidak menyertai Badar kerana enggan berperang.
Beliau sedang menjalankan tugasan ke arah Syam. Kitab sirah mencatatkan Baginda memberinya bahagian seperti ahli Badar.
Zaid bin Amr, bapa Sa‘id, seorang penyembah berhala.
Al-Bukhari, no. 3828, merakamkan Zaid menolak berhala dan mencari agama Ibrahim.
Sa‘id RA dan Sa‘ad bin Abi Waqqas RA ialah orang yang sama.
Mereka dua sahabat yang berbeza. Sa‘id RA daripada Bani Adi, manakala Sa‘ad RA daripada Bani Zuhrah.
Doa Sa‘id RA terhadap Arwa hanya kisah rekaan.
Kisah ini diriwayatkan dalam Sahih Muslim, no. 1610.
Makam Sa‘id RA boleh ditunjukkan dengan tepat.
Jenazahnya dibawa ke Madinah, tetapi kedudukan tepat kuburnya tidak dapat dipastikan.
Menziarahi jejak beliau ialah sebahagian ibadah umrah.
Ziarah ini bukan rukun atau wajib umrah. Tujuannya ialah menambah ilmu dan penghayatan sirah.
- Menyebut sumber ketika berkongsi kisah beliau
- Mengenali sahabat yang kurang dikenali
- Menjaga hak orang lain walaupun kecil
- Memberi salam dan mendoakan penghuni Baqi‘
- Mendoakan para sahabat dengan rahmat dan keredaan
- Mengelirukan beliau dengan Sa‘ad bin Abi Waqqas RA
- Menentukan lokasi makam tanpa bukti
- Mengambil tanah atau batu Baqi‘ sebagai tabarruk
- Menetapkan amalan khusus di tapak sirah
- Bergambar sehingga mengganggu jemaah lain
Soalan Lazim Sa‘id bin Zaid RA
Siapakah Sa‘id bin Zaid RA?
Sa‘id bin Zaid RA ialah sahabat Rasulullah SAW daripada Bani Adi, Quraisy. Beliau memeluk Islam pada peringkat awal dan termasuk sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga.
Siapakah bapa Sa‘id bin Zaid RA?
Bapanya ialah Zaid bin Amr bin Nufail, seorang hanif sebelum Islam. Zaid menolak berhala dan mencari agama Ibrahim, seperti riwayat al-Bukhari, no. 3828.
Apakah hubungan Sa‘id RA dengan Umar RA?
Mereka berasal daripada kabilah yang sama, iaitu Bani Adi. Sa‘id RA juga berkahwin dengan adik Umar RA, iaitu Fatimah binti al-Khattab RA.
Adakah Sa‘id RA menyertai Perang Badar?
Tidak, beliau tidak hadir kerana sedang menjalankan tugasan ke arah Syam. Kitab sirah mencatatkan Baginda memberinya bahagian seperti ahli Badar.
Apakah kisah doa Sa‘id RA terhadap Arwa binti Uwais?
Arwa binti Uwais mendakwa Sa‘id RA mengambil tanahnya. Sa‘id RA menyerahkan tanah itu dan berdoa agar wanita itu dihukum jika dia berdusta. Doa itu dimakbulkan, seperti riwayat Muslim, no. 1610.
Bagaimanakah Sa‘id RA dijanjikan syurga?
Beliau sendiri meriwayatkan hadis sepuluh sahabat dan menyebut dirinya yang kesepuluh, seperti riwayat Abu Daud, no. 4649.
Bilakah Sa‘id RA wafat?
Pendapat yang masyhur menyebut beliau wafat sekitar tahun 51 Hijrah di al-Aqiq, Madinah.
Adakah pakej umrah yang membawa jemaah ke tapak berkaitan beliau?
Ya, Siri Saver bersama MK Haramain merangkumi ziarah Mekah dan Madinah. Semak atur cara terkini di halaman pakej umrah AkuIslam.
Penutup: Mulia Tanpa Perlu Dikenali
Sa‘id bin Zaid RA meninggalkan kisah tentang warisan kebenaran, kesabaran dan sifat tawaduk. Beliau jarang disebut dalam ceramah, namun namanya tercatat dalam senarai sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga.
Apabila berada di Masjidil Haram atau Baqi‘, kisahnya mengajak kita bertanya sejauh mana kita berbuat baik tanpa mengharapkan pujian. Semoga Allah SWT meredai beliau dan seluruh sahabat Rasulullah SAW.
Kisah beliau berkait rapat dengan para sahabat di sekelilingnya. Tiga tokoh di bawah membantu menyambung bacaan.
MERANCANG UMRAH?
Menghayati Sirah Di Tanah Suci Bersama MK Haramain
Siri Saver 12 hari 10 malam merangkumi tiga kali umrah dan ziarah ke 25 lokasi. Bandingkan pakej Saver Eco, Saver Plus dan Saver Safwah mengikut keperluan anda.
Jemaah wanita juga boleh memilih Umrah4Ladies untuk perjalanan dalam kumpulan khas wanita.
Pakej ini dipilih oleh kru AkuIslam bersama MK Haramain, rakan agensi kami. Setiap pakej disusun untuk jemaah yang mahu beribadah dan menghayati sirah dengan lebih tenang.
Sumber Rujukan
- Sahih al-Bukhari, no. 3828Zaid bin Amr bersandar di Kaabah dan menyelamatkan bayi perempuan
- Sahih al-Bukhari, no. 3826Zaid bin Amr enggan memakan sembelihan untuk berhala
- Sahih al-Bukhari, no. 3862Sa‘id RA diikat oleh Umar RA kerana Islam
- Sahih Muslim, no. 1610Hadis sejengkal tanah dan doa terhadap Arwa
- Sunan Abu Daud, no. 4649Sa‘id RA meriwayatkan hadis sepuluh sahabat
- Sunan al-Tirmizi, no. 3747Sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga
- Sahih al-Bukhari, no. 3990Ibnu Umar RA menziarahi Sa‘id RA di al-Aqiq
- Ibnu Hisyam, al-Sirah al-NabawiyyahPengislaman bersama Fatimah binti al-Khattab RA
- Ibnu Sa‘ad, al-Tabaqat al-KubraTugasan ketika Badar dan kuniah beliau
- Al-Zahabi, Siyar A‘lam al-Nubala’Jihad di Syam dan tarikh kewafatan
Bacaan Lanjut Di AkuIslam
- Umar bin al-Khattab RAAl-Faruq dan khalifah kedua
- Talhah bin Ubaidillah RAPelindung Rasulullah SAW di Uhud
- 10 Sahabat Dijanjikan SyurgaSenarai, hadis dan kisah setiap tokoh
- Dakwah Rasulullah SAWDakwah peringkat awal di Mekah
- Makam Baqi‘Sejarah dan panduan ziarah Baqi‘
