Pada hari Uhud, ketika barisan umat Islam bercerai-berai, seorang sahabat berdiri di hadapan Rasulullah SAW dan menahan anak panah dengan tangannya. Sahabat itu ialah Saidina Talhah bin Ubaidillah RA.
Tangan yang melindungi Baginda itu lumpuh sehingga akhir hayatnya, seperti dirakam dalam Sahih al-Bukhari. Beliau juga salah seorang daripada sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga.
Panduan ini menghimpunkan riwayat hidup, pengorbanan dan kemurahan hati Talhah RA serta jejaknya di Uhud. Semuanya disusun berdasarkan hadis sahih dan kitab sirah yang muktabar, insya-Allah.
Disemak pada 1 November 2026 · Rujukan utama ialah Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim, Sunan al-Tirmizi, al-Sirah al-Nabawiyyah Ibnu Hisyam dan al-Tabaqat al-Kubra Ibnu Sa‘ad.
Nota AkuIslam
Panduan ini memberi tumpuan kepada perjalanan hidup Talhah bin Ubaidillah RA, daripada zaman awal Islam di Mekah hingga kewafatannya pada tahun 36 Hijrah. Setiap fakta utama dirujuk kepada hadis sahih, manakala kisah daripada kitab sirah dinyatakan sumbernya.
Ujian perpecahan pada akhir hayat beliau disampaikan secara ringkas dan beradab. Butiran yang riwayatnya tidak kukuh tidak dimasukkan dalam panduan ini.
Tangan yang lumpuh kerana melindungi Rasulullah SAW.
Talhah bin Ubaidillah RA Dalam Sekilas Pandang
Muslim terawal, pelindung Rasulullah SAW di Uhud dan sahabat yang terkenal dengan kemurahan hatinya.
Talhah bin Ubaidillah RA berasal daripada Bani Taim, kabilah Quraisy yang sama dengan Abu Bakar al-Siddiq RA. Beliau memeluk Islam pada peringkat awal dakwah melalui Abu Bakar RA.
Kisahnya paling dikenang pada hari Uhud apabila beliau menjadi perisai hidup Rasulullah SAW. Namanya disebut dalam hadis sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga, seperti riwayat al-Tirmizi, no. 3747.
Beliau juga salah seorang daripada enam ahli syura selepas Umar bin al-Khattab RA. Kitab sirah mencatatkan beliau digelar Talhah al-Khair kerana kemurahan hatinya.
- Tarikh masyhur
- Wafat tahun 36 Hijrah
- Tahun Masihi
- Sekitar 656 Masihi
- Keturunan
- Bani Taim, Quraisy
- Memeluk Islam
- Peringkat awal, melalui Abu Bakar RA
- Badar
- Dalam tugasan ke Syam, diberi bahagian ahli Badar
- Peristiwa utama
- Melindungi Rasulullah SAW di Uhud
- Gelaran
- Talhah al-Khair (catatan sirah)
- Ahli syura
- Antara enam ahli syura selepas Umar RA
- Keistimewaan
- Antara sepuluh sahabat dijanjikan syurga
- Tempat wafat
- Basrah, Iraq
Garis Masa Kehidupan Talhah bin Ubaidillah RA
Perjalanan hidup beliau merentasi dakwah di Mekah, jihad di Madinah dan zaman tiga khalifah.
Garis masa di bawah menyusun peristiwa utama mengikut urutan. Setiap titik disertakan sumber supaya pembaca dapat membezakan hadis sahih daripada catatan sirah.
- Awal dakwahMemeluk Islam melalui dakwah Abu Bakar al-Siddiq RA.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- Selepas hijrahBerhijrah ke Madinah dan menyertai pembinaan masyarakat Islam.Catatan sirah · Ibnu Sa‘ad
- 2 HijrahBerada dalam tugasan ke arah Syam ketika Perang Badar, lalu diberi bahagian seperti ahli Badar.Catatan sirah · Ibnu Sa‘ad
- 3 HijrahMelindungi Rasulullah SAW di Uhud hingga tangannya lumpuh.Sahih al-Bukhari, no. 3724
- Zaman Rasulullah SAWDisebut bersama sahabat lain ketika Gunung Hira bergegar.Sahih Muslim, no. 2417
- 23 HijrahMenjadi ahli syura dan menyerahkan haknya kepada Uthman RA.Sahih al-Bukhari, no. 3700
- 36 HijrahWafat di Basrah ketika peristiwa Perang Jamal.Catatan sejarah · al-Zahabi
Keturunan Bani Taim Dan Hubungan Dengan Abu Bakar RA
Beliau berkongsi kabilah, iman dan ujian awal dengan Abu Bakar al-Siddiq RA.
Nama penuh beliau ialah Talhah bin Ubaidillah bin Uthman al-Qurasyi al-Taimi. Nasabnya bertemu dengan nasab Rasulullah SAW pada Murrah bin Ka‘ab.
Bani Taim ialah kabilah Abu Bakar al-Siddiq RA. Hubungan kekeluargaan ini menjelaskan mengapa beliau mendengar dakwah Islam daripada Abu Bakar RA lebih awal.
Al-Qarinain, Dua Orang Yang Diikat
Kitab sirah mencatatkan bahawa selepas memeluk Islam, Talhah RA dan Abu Bakar RA diikat bersama oleh Naufal bin Khuwailid. Kerana itu, mereka berdua dikenali sebagai al-Qarinain.
Kisah ini terdapat dalam catatan sirah dan bukan hadis sahih. Namun kisah ini menggambarkan tekanan yang dihadapi Muslim terawal di Mekah.
Memeluk Islam, Hijrah Dan Tugasan Ketika Badar
Beliau menerima Islam ketika masih muda dan tetap teguh walaupun ditekan kaumnya.
Menurut Ibnu Hisyam, Talhah RA memeluk Islam melalui dakwah Abu Bakar al-Siddiq RA. Beliau disebut bersama Uthman bin Affan, al-Zubair bin al-Awwam, Abdul Rahman bin Auf dan Sa‘ad bin Abi Waqqas RA.
Selepas Rasulullah SAW berhijrah, beliau turut berpindah ke Madinah. Suasana awal masyarakat Madinah boleh dibaca dalam artikel Persaudaraan Muhajirin Dan Ansar.
Mengapa Talhah bin Ubaidillah RA Tidak Bertempur Di Badar?
Menurut Ibnu Sa‘ad, Rasulullah SAW menghantar Talhah RA dan Sa‘id bin Zaid RA ke arah Syam untuk mendapatkan berita kafilah Quraisy. Mereka hanya kembali ke Madinah selepas Perang Badar selesai.
Kitab sirah mencatatkan bahawa Baginda tetap memberi mereka bahagian harta dan pahala seperti ahli Badar. Ketiadaan mereka di medan bukan kerana enggan, tetapi kerana sedang menjalankan tugasan.
Perisai Rasulullah SAW Di Medan Uhud
Pada saat paling genting, beliau memilih untuk menjadi perisai kepada Baginda.
Dalam Perang Uhud pada tahun 3 Hijrah, barisan umat Islam bercerai-berai selepas pemanah meninggalkan kedudukan mereka. Musuh mara ke arah Rasulullah SAW dan hanya sedikit sahabat yang masih berada di sisi Baginda.
Abu Uthman al-Nahdi meriwayatkan bahawa pada salah satu hari pertempuran itu, tiada yang tinggal bersama Baginda selain Talhah dan Sa‘ad RA. Riwayat ini terdapat dalam Sahih al-Bukhari, no. 3722 dan 3723.
رَأَيْتُ يَدَ طَلْحَةَ الَّتِي وَقَى بِهَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ شَلَّتْ
“Aku melihat tangan Talhah yang digunakannya untuk melindungi Nabi SAW telah lumpuh.”
Kata-kata Qais bin Abi Hazim. Riwayat al-Bukhari, no. 3724.
Tangan itu menahan serangan yang ditujukan kepada Rasulullah SAW sehingga tidak dapat digerakkan lagi. Kitab sirah turut mencatatkan beliau menerima banyak luka pada hari itu.
Dia Telah Mewajibkan
Al-Zubair RA meriwayatkan bahawa Rasulullah SAW mahu menaiki sebuah batu besar di Uhud, tetapi Baginda keletihan dan cedera. Talhah RA lalu duduk di bawah Baginda sehingga Baginda dapat naik ke atas batu itu.
Baginda kemudian bersabda, “Talhah telah mewajibkan,” iaitu mewajibkan syurga untuk dirinya. Hadis ini diriwayatkan oleh al-Tirmizi, no. 3738.
Nota AkuIslam
Menurut catatan sirah, Abu Bakar RA berkata bahawa hari Uhud itu seluruhnya milik Talhah. Kata-kata ini bukan hadis sahih, tetapi menggambarkan besarnya pengorbanan beliau pada hari itu.
Talhah al-Khair Dan Kemurahan Hatinya
Beliau berjaya dalam perniagaan, namun lebih dikenali kerana mudah memberi.
Kitab Siyar A‘lam al-Nubala’ karya al-Zahabi mencatatkan Talhah RA sebagai seorang saudagar yang berharta. Beliau dikenali dengan gelaran Talhah al-Khair dan Talhah al-Fayyadh kerana banyak bersedekah.
Antara kisah yang dicatatkan ialah beliau menjual sebidang tanah, lalu membahagikan hasilnya kepada orang yang memerlukan pada malam yang sama. Kisah ini datang daripada kitab biografi dan bukan hadis sahih.
Kelebihan Talhah bin Ubaidillah RA Dan Khabar Gembira Syurga
Rasulullah SAW menyebut kedudukan beliau dalam beberapa hadis.
Nama Talhah RA disebut dalam hadis sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga, seperti riwayat al-Tirmizi, no. 3747. Senarai penuh boleh dibaca dalam artikel 10 Sahabat Dijanjikan Syurga.
Sahih Muslim, no. 2417, merakamkan Gunung Hira bergegar ketika Rasulullah SAW berada di atasnya bersama beberapa sahabat. Talhah RA termasuk dalam kalangan mereka.
اهْدَأْ فَمَا عَلَيْكَ إِلاَّ نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ
“Tenanglah, kerana tiada di atasmu melainkan seorang nabi, seorang siddiq atau seorang syahid.”
Hadis Abu Hurairah RA. Riwayat Muslim, no. 2417.
Riwayat al-Tirmizi, no. 3739, pula menyebut bahawa sesiapa yang mahu melihat seorang syahid berjalan di muka bumi, lihatlah Talhah. Sabda ini difahami sebagai isyarat bahawa beliau akan wafat sebagai syahid.
Syura Enam Sahabat Dan Zaman Khulafa al-Rasyidin
Beliau kekal sebagai tokoh yang dihormati dalam urusan umat Islam selepas kewafatan Rasulullah SAW.
Pada tahun 23 Hijrah, Umar bin al-Khattab RA menamakan Talhah RA dalam enam ahli syura untuk memilih khalifah. Menurut riwayat al-Bukhari, no. 3700, Talhah RA menyerahkan haknya kepada Uthman bin Affan RA.
Pemilihan itu akhirnya membawa kepada baiah Uthman RA sebagai khalifah ketiga. Proses syura ini dihuraikan dalam artikel Abdul Rahman bin Auf RA dan Khulafa al-Rasyidin.
Kewafatan Talhah bin Ubaidillah RA Di Basrah
Beliau wafat dalam suasana perpecahan yang menguji generasi sahabat.
Selepas Uthman RA terbunuh pada tahun 35 Hijrah, umat Islam berdepan perselisihan besar tentang tuntutan keadilan. Talhah RA berada di Basrah ketika Perang Jamal berlaku pada tahun 36 Hijrah.
Catatan sejarah menyebut beliau terkena panah dalam peristiwa itu, lalu wafat dan dikebumikan di Basrah. Sabda Rasulullah SAW tentang syahid yang berjalan di muka bumi sering dikaitkan dengan kewafatan beliau.
Nota AkuIslam
Ujian perpecahan pada zaman ini perlu dibaca dengan adab dan berpandukan sumber yang sahih. Perselisihan tersebut tidak menafikan kelebihan Talhah RA yang sabit dalam hadis sahih.
Jejak Talhah bin Ubaidillah RA Di Uhud
Makam beliau berada di Iraq, tetapi kisah terbesarnya berlaku di kaki Jabal Uhud.
Kawasan Uhud ialah tempat paling dekat untuk menghayati kisah Talhah RA. Namun tiada tanda khusus yang menentukan titik tepat beliau melindungi Rasulullah SAW.
Renungan Di Tapak
Tiga renungan ringkas ini boleh dibawa ketika berdiri di kawasan Uhud. Renungan ini membantu menghubungkan kisah beliau dengan diri kita hari ini.
Ziarah kawasan Uhud bukan rukun atau wajib umrah. Nilainya terletak pada ilmu dan penghayatan terhadap pengorbanan para sahabat.
Enam Pengajaran Daripada Kehidupan Talhah bin Ubaidillah RA
Kisah beliau menghimpunkan keberanian, kemurahan hati dan kesetiaan.
Pengajaran ini sesuai untuk pelajar, peniaga dan sesiapa sahaja yang sedang diuji. Setiap satu bersandarkan peristiwa yang dirakam dalam riwayat sahih atau kitab sirah.
Pengajaran ini relevan dalam kehidupan seharian, daripada menjaga keluarga hingga menunaikan amanah di tempat kerja. Kisah beliau mengingatkan bahawa pengorbanan yang ikhlas tidak pernah sia-sia.
Fakta Dan Salah Faham Tentang Talhah bin Ubaidillah RA
Beberapa tanggapan popular tentang beliau perlu diluruskan dengan sumber yang jelas.
Kisah sahabat mudah tersebar walaupun butirannya tidak tepat. Jadual di bawah meluruskan beberapa dakwaan yang sering didengar.
Talhah RA tidak menyertai Badar kerana enggan berperang.
Beliau sedang menjalankan tugasan ke arah Syam. Kitab sirah mencatatkan Baginda memberinya bahagian seperti ahli Badar.
Talhah RA dikebumikan di Perkuburan Baqi‘.
Beliau wafat dan dikebumikan di Basrah, Iraq.
Jumlah luka beliau di Uhud tepat seperti angka yang tersebar.
Hadis sahih menyebut tangannya lumpuh. Jumlah luka berbeza dalam catatan sirah, jadi angka tertentu tidak dijadikan fakta.
Hanya sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga.
Sepuluh nama itu disebut dalam satu hadis. Ramai sahabat lain turut menerima khabar gembira syurga dalam hadis berbeza.
Peristiwa Perang Jamal mengurangkan kemuliaan beliau.
Kelebihan beliau sabit dalam hadis sahih. Ujian perpecahan pada zaman itu dibaca dengan adab tanpa mencela para sahabat.
Ada batu tertentu di Uhud yang pasti tempat beliau melindungi Baginda.
Hadis menyebut sebuah batu besar, tetapi tiada tanda sahih yang menentukan kedudukannya hari ini.
- Menyebut sumber ketika berkongsi kisah beliau
- Mendoakan para sahabat dengan rahmat dan keredaan
- Meneladani keberanian dan kemurahan hatinya
- Memberi salam kepada para syuhada Uhud
- Mengajar anak-anak kisah pengorbanan di Uhud
- Mencela sahabat kerana perselisihan pada zaman itu
- Menyebarkan angka yang tiada sandaran
- Menentukan batu tertentu sebagai tapak tepat peristiwa
- Memanjat kawasan larangan di Jabal al-Rumat
- Bergambar sehingga mengganggu jemaah lain
Soalan Lazim Talhah bin Ubaidillah RA
Siapakah Talhah bin Ubaidillah RA?
Talhah bin Ubaidillah RA ialah sahabat Rasulullah SAW daripada Bani Taim, Quraisy. Beliau memeluk Islam pada peringkat awal melalui Abu Bakar RA dan termasuk dalam sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga.
Apakah peranan Talhah RA dalam Perang Uhud?
Beliau melindungi Rasulullah SAW dengan tangannya sehingga tangan itu lumpuh. Peristiwa ini diriwayatkan dalam Sahih al-Bukhari, no. 3724.
Adakah Talhah RA menyertai Perang Badar?
Beliau tidak hadir kerana sedang menjalankan tugasan ke arah Syam. Kitab sirah mencatatkan Baginda memberinya bahagian seperti ahli Badar.
Mengapakah Talhah RA digelar Talhah al-Khair?
Kitab sirah mencatatkan gelaran itu kerana kemurahan hatinya. Beliau terkenal banyak bersedekah kepada orang yang memerlukan.
Apakah maksud sabda Talhah telah mewajibkan?
Baginda bermaksud Talhah RA telah mewajibkan syurga untuk dirinya kerana membantu Baginda di Uhud. Hadis ini diriwayatkan oleh al-Tirmizi, no. 3738.
Apakah peranan Talhah RA dalam syura selepas Umar RA?
Beliau antara enam ahli syura dan menyerahkan haknya kepada Uthman RA, seperti riwayat al-Bukhari, no. 3700.
Bilakah Talhah RA wafat?
Beliau wafat pada tahun 36 Hijrah ketika peristiwa Perang Jamal di Basrah.
Di manakah makam Talhah bin Ubaidillah RA?
Beliau dikebumikan di Basrah, Iraq. Beliau tidak dikebumikan di Baqi‘ atau di Mekah.
Adakah pakej umrah yang membawa jemaah ke Uhud?
Siri Saver bersama MK Haramain merangkumi ziarah Madinah termasuk Jabal Uhud. Semak atur cara terkini di halaman pakej umrah AkuIslam.
Penutup: Perisai Yang Dijanjikan Syurga
Talhah bin Ubaidillah RA meninggalkan kisah tentang keberanian, kemurahan hati dan kesetiaan. Tangan yang lumpuh kerana melindungi Rasulullah SAW menjadi lambang pengorbanan yang tidak dilupakan.
Apabila berdiri di kaki Jabal Uhud, kisahnya mengajak kita bertanya apa yang sanggup kita pertahankan demi iman. Semoga Allah SWT meredai beliau dan seluruh sahabat Rasulullah SAW.
Kisah beliau berkait rapat dengan para sahabat di sekelilingnya. Tiga tokoh di bawah membantu menyambung bacaan.
MERANCANG UMRAH?
Menghayati Sirah Di Tanah Suci Bersama MK Haramain
Siri Saver 12 hari 10 malam merangkumi tiga kali umrah dan ziarah ke 25 lokasi termasuk Jabal Uhud. Bandingkan pakej Saver Eco, Saver Plus dan Saver Safwah mengikut keperluan anda.
Jemaah wanita juga boleh memilih Umrah4Ladies untuk perjalanan dalam kumpulan khas wanita.
Pakej ini dipilih oleh kru AkuIslam bersama MK Haramain, rakan agensi kami. Setiap pakej disusun untuk jemaah yang mahu beribadah dan menghayati sirah dengan lebih tenang.
Sumber Rujukan
- Sahih al-Bukhari, no. 3724Tangan Talhah RA lumpuh kerana melindungi Rasulullah SAW
- Sahih al-Bukhari, no. 3722 dan 3723Hanya Talhah dan Sa‘ad RA bersama Baginda pada satu detik di Uhud
- Sahih al-Bukhari, no. 3700Syura enam sahabat selepas Umar RA
- Sahih Muslim, no. 2417Peristiwa Gunung Hira bergegar
- Sunan al-Tirmizi, no. 3738Sabda Talhah telah mewajibkan
- Sunan al-Tirmizi, no. 3739Syahid yang berjalan di muka bumi
- Sunan al-Tirmizi, no. 3747Sepuluh sahabat yang dijanjikan syurga
- Ibnu Hisyam, al-Sirah al-NabawiyyahPengislaman melalui dakwah Abu Bakar RA
- Ibnu Sa‘ad, al-Tabaqat al-KubraAl-Qarinain, tugasan ketika Badar dan gelaran Talhah al-Khair
- Al-Zahabi, Siyar A‘lam al-Nubala’Kemurahan hati dan kewafatan di Basrah
Bacaan Lanjut Di AkuIslam
- Abu Bakar al-Siddiq RASahabat sekabilah yang membawa beliau kepada Islam
- Al-Zubair bin al-Awwam RAHawari Rasulullah SAW
- Abdul Rahman bin Auf RASahabat dermawan yang dijanjikan syurga
- 10 Sahabat Dijanjikan SyurgaSenarai, hadis dan kisah setiap tokoh
- Perang UhudUjian disiplin pada tahun 3 Hijrah
- Jabal UhudTapak Perang Uhud dan pengajarannya
- Jabal al-RumatBukit pemanah di Uhud
- Makam Syuhada UhudPara sahabat yang gugur di Uhud
- Khulafa al-RasyidinEmpat khalifah selepas Rasulullah SAW
- Uthman bin Affan RAKhalifah ketiga yang dipilih melalui syura
