Di bumi Habsyah yang jauh dari Mekah, Saidatina Ummu Habibah RA diuji dengan ujian yang sangat berat. Suaminya meninggalkan Islam, sedangkan beliau sendirian bersama seorang anak kecil di perantauan.
Beliau ialah puteri Abu Sufyan, pemimpin Quraisy yang ketika itu masih memusuhi Islam. Beliau tetap teguh beriman. Allah SWT kemudian memuliakannya sebagai isteri Rasulullah SAW.
Panduan ini menghimpunkan kisah hijrah, perkahwinan dan ilmu yang beliau tinggalkan. Semuanya disusun berdasarkan hadis sahih dan kitab sirah yang muktabar.
Disemak pada 1 November 2026 · Rujukan utama ialah Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim, Sunan Abu Daud, al-Sirah al-Nabawiyyah Ibnu Hisyam dan Siyar A‘lam al-Nubala’ al-Zahabi.
Nota AkuIslam
Panduan ini memberi tumpuan kepada perjalanan hidup Ummu Habibah RA, daripada hijrah ke Habsyah hingga kewafatannya di Madinah. Setiap fakta utama dirujuk kepada hadis sahih, manakala catatan kitab sirah dinyatakan sumbernya.
Kisah yang hanya terdapat dalam kitab sirah ditandakan dengan jelas. Pendekatan ini menjaga amanah ilmu tanpa mengurangkan kemuliaan beliau.
Teguh dengan iman ketika keluarga dan suami berpaling daripadanya.
Saidatina Ummu Habibah RA Dalam Sekilas Pandang
Puteri pemimpin Quraisy yang memilih Islam lebih awal daripada keluarganya.
Nama sebenar beliau ialah Ramlah binti Abi Sufyan bin Harb, daripada Bani Umayyah, Quraisy. Beliau lebih dikenali dengan kuniah Ummu Habibah, iaitu nama panggilan hormat sempena puterinya, Habibah.
Beliau memeluk Islam pada peringkat awal dan berhijrah ke Habsyah bersama suaminya. Di sana, beliau diuji apabila suaminya keluar daripada Islam.
Rasulullah SAW yang berada di Madinah kemudian menikahinya secara berwakil ketika beliau masih berada di Habsyah. Beliau wafat di Madinah dan dikebumikan di Baqi‘.
- Tarikh masyhur
- Bernikah sekitar 6 atau 7 Hijrah
- Tahun Masihi
- Sekitar 628 Masihi
- Nama sebenar
- Ramlah binti Abi Sufyan bin Harb
- Keturunan
- Bani Umayyah, Quraisy
- Bapa
- Abu Sufyan bin Harb RA
- Saudara lelaki
- Muawiyah bin Abi Sufyan RA
- Hijrah
- Ke Habsyah, kemudian ke Madinah
- Hadis masyhur
- Solat sunat 12 rakaat (Muslim, no. 728)
- Wafat
- Tahun 44 Hijrah di Madinah
- Makam
- Perkuburan Baqi‘, Madinah
Garis Masa Kehidupan Saidatina Ummu Habibah RA
Perjalanan hidup beliau merentasi tiga negeri, iaitu Mekah, Habsyah dan Madinah.
Garis masa di bawah menyusun peristiwa utama mengikut urutan. Setiap titik disertakan sumber supaya pembaca dapat membezakan hadis sahih daripada catatan sirah.
- Awal dakwahMemeluk Islam bersama suaminya, Ubaidullah bin Jahsy.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- Zaman MekahBerhijrah ke Habsyah bersama kumpulan Muhajirin.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- Di HabsyahSuaminya memeluk agama Nasrani dan meninggal dunia di sana.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- 6 atau 7 HijrahDinikahkan dengan Rasulullah SAW melalui Raja Najasyi.Hadis · Abu Daud, no. 2107
- 7 HijrahTiba di Madinah bersama rombongan Muhajirin dari Habsyah.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- 8 HijrahAbu Sufyan datang ke Madinah sebelum Pembukaan Kota Mekah.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- 44 HijrahWafat di Madinah dan dikebumikan di Baqi‘.Catatan biografi · al-Zahabi
Ramlah binti Abi Sufyan: Puteri Quraisy Yang Memilih Islam
Beliau memeluk Islam ketika bapanya masih memimpin penentangan terhadap Rasulullah SAW.
Ummu Habibah RA lahir dalam keluarga Bani Umayyah yang berpengaruh di Mekah. Bapanya, Abu Sufyan bin Harb, ialah antara pemimpin Quraisy yang menentang dakwah Rasulullah SAW selama bertahun-tahun.
Walaupun begitu, beliau memilih Islam pada peringkat awal dakwah. Pilihan ini menuntut keberanian kerana beliau berbeza pegangan dengan keluarganya sendiri.
Suami pertama beliau ialah Ubaidullah bin Jahsy, saudara kepada Zainab binti Jahsy RA. Bersama suaminya, beliau berhijrah ke Habsyah untuk menyelamatkan agama.
Ujian Iman Di Bumi Habsyah
Ketika suaminya berpaling, beliau memilih untuk kekal bersama Islam.
Ummu Habibah RA termasuk dalam kumpulan Muhajirin yang berlindung di bawah Raja Najasyi. Kisah hijrah ini boleh dibaca dalam artikel Hijrah Ke Habsyah.
Menurut catatan sirah Ibnu Hisyam, Ubaidullah bin Jahsy memeluk agama Nasrani di Habsyah. Ubaidullah kemudian meninggal dunia di sana.
Ummu Habibah RA tetap berpegang teguh pada Islam walaupun berada jauh dari keluarga. Beliau hidup di perantauan bersama puterinya, Habibah, tanpa suami yang menjadi tempat bergantung.
Nota AkuIslam
Keteguhan beliau berlaku ketika umat Islam masih sedikit dan lemah. Kisah ini mengingatkan kita bahawa iman pasti diuji, termasuk melalui orang yang paling dekat.
Perkahwinan Yang Diwakilkan Oleh Raja Najasyi
Allah SWT menggantikan kesedihannya dengan kemuliaan sebagai isteri Rasulullah SAW.
Selepas tempoh iddah, Rasulullah SAW menghantar utusan kepada Raja Najasyi untuk meminang Ummu Habibah RA. Raja Najasyi menguruskan akad dan memberikan mahar bagi pihak Baginda.
Rasulullah SAW tidak pergi ke Habsyah kerana akad ini dibuat secara berwakil. Kisah ini diceritakan oleh Ummu Habibah RA sendiri, seperti riwayat Abu Daud, no. 2107.
Menurut riwayat yang sama, Raja Najasyi menghantar beliau kepada Rasulullah SAW bersama Syurahbil bin Hasanah RA. Kitab sirah mencatat bahawa beliau tiba di Madinah pada tahun 7 Hijrah, iaitu ketika rombongan Ja‘far bin Abi Talib RA pulang.
Ketika Abu Sufyan Datang Ke Rumahnya
Beliau mendahulukan kemuliaan Rasulullah SAW walaupun di hadapan bapanya sendiri.
Menurut catatan sirah Ibnu Hisyam, Abu Sufyan datang ke Madinah sebelum Pembukaan Kota Mekah untuk memperbaharui Perjanjian Hudaibiyah. Beliau singgah di rumah puterinya, Ummu Habibah RA.
Apabila Abu Sufyan ingin duduk di atas tilam Rasulullah SAW, Ummu Habibah RA melipat tilam itu. Beliau menjelaskan bahawa tilam itu milik Rasulullah SAW, sedangkan bapanya masih musyrik.
Kisah ini masyhur dalam kitab sirah, tetapi tidak terdapat dalam Sahih al-Bukhari atau Sahih Muslim. Oleh itu, riwayat ini wajar disampaikan bersama sumbernya.
Abu Sufyan kemudian memeluk Islam ketika Pembukaan Kota Mekah pada tahun 8 Hijrah. Keluarga yang dahulu menentang akhirnya bersatu di bawah Islam.
Hadis 12 Rakaat Dan Adab Berkabung
Beliau meriwayatkan hadis yang diamalkan umat Islam setiap hari hingga kini.
Antara hadis terkenal yang diriwayatkan oleh Ummu Habibah RA ialah kelebihan solat sunat 12 rakaat sehari semalam. Hadis ini menjadi asas amalan solat sunat rawatib.
مَنْ صَلَّى اثْنَتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً فِي يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ بُنِيَ لَهُ بِهِنَّ بَيْتٌ فِي الْجَنَّةِ
“Sesiapa yang solat 12 rakaat dalam sehari semalam, akan dibina untuknya sebuah rumah di syurga.”
HADIS UMMU HABIBAH RA. RIWAYAT MUSLIM, NO. 728.
Ummu Habibah RA juga meriwayatkan hadis tentang tempoh berkabung. Menurut hadis ini, wanita tidak berkabung lebih daripada tiga hari atas kematian seseorang. Pengecualian hanya bagi kematian suami, iaitu selama empat bulan sepuluh hari.
Apabila berita kematian bapanya sampai, beliau memakai wangian pada hari ketiga untuk mengamalkan hadis ini, seperti riwayat al-Bukhari, no. 1280.
Tip AkuIslam
Solat sunat rawatib boleh dimulakan sedikit demi sedikit. Mulakan dengan dua rakaat sebelum Subuh, kemudian tambah mengikut kemampuan.
Kewafatan Saidatina Ummu Habibah RA Di Madinah
Beliau wafat pada zaman pemerintahan saudaranya, Muawiyah RA.
Ummu Habibah RA wafat di Madinah pada tahun 44 Hijrah. Beliau dikebumikan di Perkuburan Baqi‘ bersama isteri-isteri Rasulullah SAW yang lain.
Menurut catatan Ibnu Sa‘ad, beliau memohon kemaafan daripada Aisyah RA dan Ummu Salamah RA sebelum wafat. Beliau ingin meninggalkan dunia dengan hati yang bersih.
Sikap ini menggambarkan kematangan beliau sebagai Ummul Mukminin. Hubungan sesama isteri Rasulullah SAW dijaga hingga akhir hayat.
Jejak Saidatina Ummu Habibah RA Di Madinah
Makam beliau berada di Baqi‘, tidak jauh dari Masjid Nabawi.
Kisah Ummu Habibah RA boleh dihayati di beberapa tapak yang lazim diziarahi jemaah umrah. Kedudukan tepat setiap makam di Baqi‘ tidak ditandakan. Oleh itu, ziarah dibuat secara umum.
Renungan Di Tapak
Tiga renungan ringkas ini boleh dibawa ketika berada di Madinah. Setiap renungan menghubungkan kisah beliau dengan diri kita hari ini.
Ziarah tapak ini bukan rukun atau wajib umrah. Nilainya terletak pada ilmu dan penghayatan terhadap kehidupan keluarga Rasulullah SAW.
Enam Pengajaran Daripada Kehidupan Saidatina Ummu Habibah RA
Kisah beliau menunjukkan bahawa keteguhan iman akhirnya dibalas dengan kemuliaan.
Pengajaran ini sesuai untuk pelajar, ibu bapa dan sesiapa sahaja yang sedang diuji. Setiap satu bersandarkan peristiwa yang dirakam dalam riwayat sahih atau kitab sirah.
Pengajaran ini relevan bagi sesiapa yang sedang berjuang mempertahankan agama dalam keadaan sukar. Kisah beliau mengingatkan bahawa pertolongan Allah SWT datang kepada mereka yang sabar.
Fakta Dan Salah Faham Tentang Saidatina Ummu Habibah RA
Beberapa kisah tentang beliau perlu disampaikan bersama status riwayatnya.
Kisah Ummul Mukminin mudah tersebar walaupun butirannya tidak tepat. Senarai di bawah membetulkan beberapa dakwaan yang sering didengar.
Ummu Habibah ialah nama sebenar beliau.
Nama sebenar beliau ialah Ramlah binti Abi Sufyan. Ummu Habibah ialah kuniah sempena puterinya, Habibah.
Beliau memeluk Islam selepas bapanya.
Beliau memeluk Islam pada peringkat awal dakwah, lama sebelum Abu Sufyan memeluk Islam pada tahun 8 Hijrah.
Rasulullah SAW pergi ke Habsyah untuk menikahinya.
Akad diuruskan oleh Raja Najasyi di Habsyah bagi pihak Rasulullah SAW, seperti riwayat Abu Daud, no. 2107.
Kisah tilam terdapat dalam Sahih al-Bukhari.
Kisah ini terdapat dalam kitab sirah, antaranya al-Sirah al-Nabawiyyah Ibnu Hisyam. Oleh itu, kisah ini wajar disampaikan bersama sumbernya.
Menziarahi Baqi‘ ialah sebahagian ibadah umrah.
Ziarah ini bukan rukun atau wajib umrah. Ziarah kubur disunatkan bagi lelaki dan menjadi peluang untuk mengingati kematian.
- Menyebut sumber ketika berkongsi kisah beliau
- Mengamalkan solat sunat rawatib
- Menjaga adab berkabung mengikut sunnah
- Mendoakan Ummul Mukminin dengan keredaan
- Mengajar anak-anak kisah keteguhan iman
- Menyebarkan kisah sirah sebagai hadis sahih
- Menentukan lokasi makam secara pasti tanpa bukti
- Merendahkan keluarga beliau yang lewat memeluk Islam
- Menetapkan amalan khusus di makam
- Bergambar sehingga mengganggu jemaah lain
Soalan Lazim Saidatina Ummu Habibah RA
Jawapan ringkas kepada soalan yang sering ditanya pembaca.
Siapakah Ummu Habibah RA?
Beliau ialah Ramlah binti Abi Sufyan, isteri Rasulullah SAW daripada Bani Umayyah. Beliau juga salah seorang Ummul Mukminin.
Mengapakah beliau dikenali sebagai Ummu Habibah?
Ummu Habibah bermaksud ibu kepada Habibah. Kuniah ini diambil sempena nama puterinya.
Apakah ujian Ummu Habibah RA di Habsyah?
Suami pertamanya, Ubaidullah bin Jahsy, meninggalkan Islam dan meninggal dunia di Habsyah. Beliau tetap teguh berpegang pada Islam.
Siapakah yang mengakadkan perkahwinan beliau dengan Rasulullah SAW?
Raja Najasyi menguruskan akad dan memberikan mahar bagi pihak Rasulullah SAW, seperti riwayat Abu Daud, no. 2107.
Apakah hadis terkenal yang diriwayatkan oleh beliau?
Hadis yang terkenal ialah kelebihan solat sunat 12 rakaat sehari semalam, seperti riwayat Muslim, no. 728.
Di manakah makam Ummu Habibah RA?
Beliau wafat pada tahun 44 Hijrah dan dikebumikan di Perkuburan Baqi‘ di Madinah.
Adakah pakej umrah yang merangkumi ziarah Madinah?
Ada. Siri Saver bersama MK Haramain merangkumi ziarah Madinah. Semak jadual terkini di halaman pakej umrah AkuIslam.
Penutup: Iman Yang Tidak Ikut Arus
Ummu Habibah RA meninggalkan kisah tentang iman yang tidak ikut arus keluarga dan suasana. Beliau pernah sendirian di perantauan. Namun Allah SWT mengangkatnya menjadi Ummul Mukminin.
Ketika kita berdiri di Baqi‘ atau Masjid Nabawi, kisah beliau mengajak kita bertanya sejauh mana iman kita teguh ketika diuji. Semoga Allah SWT meredai beliau dan seluruh isteri Rasulullah SAW.
Kisah beliau berkait rapat dengan tokoh lain dalam rumah tangga Rasulullah SAW. Tiga tokoh di bawah membantu menyambung bacaan.
MERANCANG UMRAH?
Jejak Sirah Madinah Bersama MK Haramain
Siri Saver 12 hari 10 malam merangkumi tiga kali umrah dan ziarah ke 25 lokasi. Bandingkan pakej Saver Eco, Saver Plus dan Saver Safwah mengikut keperluan anda.
Jemaah wanita juga boleh memilih Umrah4Ladies untuk perjalanan dalam kumpulan khas wanita.
Pakej ini dipilih oleh kru AkuIslam bersama MK Haramain, rakan agensi kami. Setiap pakej disusun untuk jemaah yang mahu beribadah dan menghayati sirah dengan lebih tenang.
Sumber Rujukan
- Sahih Muslim, no. 728Kelebihan solat sunat 12 rakaat
- Sahih al-Bukhari, no. 1280Adab berkabung dan kisah wangian
- Sahih al-Bukhari, no. 5101Pertanyaan Ummu Habibah RA tentang saudaranya
- Sunan Abu Daud, no. 2107Akad dan mahar oleh Raja Najasyi
- Ibnu Hisyam, al-Sirah al-NabawiyyahHijrah ke Habsyah dan kedatangan Abu Sufyan
- Ibnu Sa‘ad, al-Tabaqat al-KubraBiografi dan detik sebelum wafat
- Al-Zahabi, Siyar A‘lam al-Nubala’Nasab, tahun wafat dan makam
Bacaan Lanjut Di AkuIslam
- Isteri-Isteri Rasulullah SAWKisah 11 Ummul Mukminin dan jejak makam mereka
- Hijrah Ke HabsyahUcapan Ja‘far dan perlindungan Raja Najasyi
- Pembukaan Kota MekahPeristiwa Abu Sufyan memeluk Islam
- Perkuburan Baqi‘Panduan ziarah di Madinah
- Maimunah binti al-Harith RAIsteri terakhir yang dinikahi Rasulullah SAW
