JUWAIRIYAH BINTI AL-HARITH RA: Kisah Isteri Rasulullah SAW Dan Pembebasan Bani Mustaliq

Selepas peperangan dengan Bani Mustaliq, ramai anggota kabilah itu menjadi tawanan di tangan umat Islam. Antara mereka ialah Saidatina Juwairiyah binti al-Harith RA, puteri ketua kabilah itu sendiri.

Beliau kemudian dinikahi Rasulullah SAW. Perkahwinan itu menyebabkan para sahabat membebaskan seratus keluarga Bani Mustaliq dengan rela hati.

Panduan ini menghimpunkan kisah hidup, keberkatan dan zikir yang diajar kepada Juwairiyah RA. Semuanya disusun berdasarkan hadis sahih dan kitab sirah yang muktabar.

Disemak pada 1 November 2026 · Rujukan utama ialah Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim, Sunan Abu Daud, al-Sirah al-Nabawiyyah Ibnu Hisyam dan Siyar A‘lam al-Nubala’ al-Zahabi.

Satu perkahwinan yang membebaskan seratus keluarga.

Saidatina Juwairiyah binti al-Harith RA Dalam Sekilas Pandang

Puteri ketua Bani Mustaliq yang paling besar keberkatannya kepada kaumnya.

Nama penuh beliau ialah Juwairiyah binti al-Harith bin Abi Dirar, daripada Bani Mustaliq, cabang kabilah Khuza‘ah. Bapanya ialah ketua kabilah tersebut.

Beliau dinikahi Rasulullah SAW selepas peristiwa Bani Mustaliq pada tahun 5 Hijrah. Pendapat lain menyebut tahun 6 Hijrah.

Nama asal beliau ialah Barrah. Rasulullah SAW menukarnya kepada Juwairiyah, seperti riwayat Muslim, no. 2140. Beliau terkenal dengan zikir yang diajar oleh Baginda.

Garis Masa Kehidupan Saidatina Juwairiyah binti al-Harith RA

Kisah beliau bermula dengan peperangan dan berakhir dengan keberkatan.

Garis masa di bawah menyusun peristiwa utama mengikut urutan. Setiap titik disertakan sumber supaya pembaca dapat membezakan hadis sahih daripada catatan sirah.

Asal Usul Dan Kabilah Bani Mustaliq

Beliau berasal daripada kabilah yang menetap di laluan antara Mekah dan Madinah.

Bani Mustaliq ialah cabang kabilah Khuza‘ah yang tinggal di kawasan perairan al-Muraisi‘. Kawasan ini terletak di laluan pesisir antara Mekah dan Madinah.

Bapanya, al-Harith bin Abi Dirar, ialah ketua kabilah itu. Menurut catatan sirah, al-Harith mengumpulkan kaumnya untuk menyerang Madinah.

Rasulullah SAW mendahului mereka dengan keluar ke al-Muraisi‘. Kisah lengkap peristiwa ini boleh dibaca dalam artikel Peristiwa Bani Mustaliq.

Peristiwa Bani Mustaliq Dan Tawanan Perang

Peperangan singkat ini menyebabkan ramai anggota kabilah menjadi tawanan.

Abdullah bin Umar RA meriwayatkan bahawa Rasulullah SAW menyerang Bani Mustaliq ketika mereka tidak bersedia. Juwairiyah RA termasuk dalam kalangan tawanan pada hari itu, seperti riwayat al-Bukhari, no. 2541.

Menurut riwayat Abu Daud, no. 3931, Juwairiyah RA menjadi bahagian Thabit bin Qais RA atau sepupunya. Beliau kemudian membuat perjanjian untuk menebus diri dan datang meminta bantuan Rasulullah SAW.

Perkahwinan Yang Membebaskan Seratus Keluarga

Rasulullah SAW menawarkan sesuatu yang lebih baik daripada sekadar bantuan menebus diri.

Rasulullah SAW menawarkan untuk membayar tebusannya dan menikahinya. Juwairiyah RA menerima tawaran itu, lalu Baginda menikahinya.

Apabila berita ini tersebar, para sahabat berkata bahawa tawanan Bani Mustaliq kini ialah keluarga mertua Rasulullah SAW. Mereka lalu membebaskan tawanan yang ada di tangan mereka.

Perkahwinan ini mengubah hubungan antara Bani Mustaliq dan umat Islam. Permusuhan berganti dengan hubungan kekeluargaan.

Zikir Yang Diajar Kepada Juwairiyah RA

Empat kalimah ringkas yang lebih berat daripada zikir sepanjang pagi.

Suatu pagi, Rasulullah SAW keluar dari rumah Juwairiyah RA ketika beliau sedang berzikir di tempat solatnya. Apabila Baginda pulang menjelang tengah hari, beliau masih berzikir di tempat yang sama.

Rasulullah SAW lalu mengajarnya empat kalimah yang diulang tiga kali. Baginda bersabda bahawa kalimah itu lebih berat timbangannya daripada zikir beliau sejak pagi.

Juwairiyah RA juga meriwayatkan larangan berpuasa pada hari Jumaat sahaja tanpa sehari sebelum atau selepasnya, seperti riwayat al-Bukhari, no. 1986.

Juwairiyah RA Sebagai Ahli Ibadah

Kisah zikir itu menggambarkan betapa tekunnya beliau beribadah.

Beliau duduk berzikir dari waktu Subuh hingga menjelang tengah hari. Kisah ini menunjukkan bahawa beliau ialah seorang ahli ibadah yang tekun.

Rasulullah SAW tidak menegur ibadah beliau, sebaliknya mengajar cara yang lebih berkesan. Inilah cara Baginda membimbing keluarga dengan lembut dan berhikmah.

Pengajaran ini penting bagi sesiapa yang ingin menambah ibadah. Kualiti zikir dan pemahaman maknanya sama penting dengan tempoh masa yang diluangkan.

Kewafatan Saidatina Juwairiyah binti al-Harith RA

Beliau wafat di Madinah pada zaman pemerintahan Muawiyah RA.

Juwairiyah RA wafat di Madinah pada tahun 56 Hijrah menurut pendapat yang masyhur. Terdapat juga pendapat yang menyebut tahun 50 Hijrah.

Beliau dikebumikan di Perkuburan Baqi‘ bersama isteri-isteri Rasulullah SAW yang lain. Kaumnya terus mengenang beliau sebagai punca kebebasan mereka.

Jejak Saidatina Juwairiyah binti al-Harith RA Di Madinah

Makam beliau berada di Baqi‘, tidak jauh dari Masjid Nabawi.

Kisah Juwairiyah RA boleh dihayati ketika menziarahi Baqi‘ dan Masjid Nabawi. Kedudukan tepat setiap makam di Baqi‘ tidak ditandakan, jadi ziarah dibuat secara umum.

Renungan Di Tapak

Tiga renungan ringkas ini boleh dibawa ketika berada di Madinah. Setiap renungan menghubungkan kisah beliau dengan diri kita hari ini.

Ziarah tapak ini bukan rukun atau wajib umrah. Nilainya terletak pada ilmu dan penghayatan terhadap kehidupan keluarga Rasulullah SAW.

Enam Pengajaran Daripada Kehidupan Saidatina Juwairiyah binti al-Harith RA

Kisah beliau menunjukkan bagaimana Islam mengubah musuh menjadi keluarga.

Pengajaran ini sesuai untuk pelajar, ibu bapa dan sesiapa sahaja yang ingin mengenali keluarga Rasulullah SAW. Setiap satu bersandarkan peristiwa yang dirakam dalam riwayat sahih atau kitab sirah.

Pengajaran ini relevan dalam hubungan antara masyarakat dan keluarga. Kisah beliau mengingatkan bahawa satu keputusan yang baik boleh membawa keberkatan kepada ramai orang.

Fakta Dan Salah Faham Tentang Saidatina Juwairiyah binti al-Harith RA

Beberapa perkara tentang beliau perlu disampaikan dengan tepat.

Kisah Ummul Mukminin mudah tersebar walaupun butirannya tidak tepat. Senarai di bawah membetulkan beberapa dakwaan yang sering didengar.

Soalan Lazim Saidatina Juwairiyah binti al-Harith RA

Jawapan ringkas kepada soalan yang sering ditanya pembaca.

Penutup: Keberkatan Untuk Seluruh Kaum

Juwairiyah binti al-Harith RA meninggalkan kisah tentang keberkatan yang melimpah kepada seluruh kaumnya. Beliau juga mewariskan zikir ringkas yang terus diamalkan umat Islam hingga hari ini.

Ketika kita berdiri di Baqi‘ atau Masjid Nabawi, kisah beliau mengajak kita menjadi sebab kebaikan kepada orang lain. Semoga Allah SWT meredai beliau dan seluruh isteri Rasulullah SAW.

Kisah beliau berkait rapat dengan peristiwa dan tokoh lain dalam sirah. Tiga kad di bawah membantu menyambung bacaan.

Sumber Rujukan

• Sahih al-Bukhari, no. 2541Serangan ke atas Bani Mustaliq
• Sunan Abu Daud, no. 3931Perkahwinan dan pembebasan seratus keluarga
• Sahih Muslim, no. 2726Zikir empat kalimah
• Sahih Muslim, no. 2140Pertukaran nama Barrah kepada Juwairiyah
• Sahih al-Bukhari, no. 1986Puasa hari Jumaat
• Ibnu Hisyam, al-Sirah al-NabawiyyahPeristiwa al-Muraisi‘ dan Bani Mustaliq
• Ibnu Sa‘ad, al-Tabaqat al-KubraBiografi dan keluarga beliau
• Al-Zahabi, Siyar A‘lam al-Nubala’Tahun wafat dan makam

Bacaan Lanjut Di AkuIslam

• Isteri-Isteri Rasulullah SAWKisah 11 Ummul Mukminin dan jejak makam mereka
• Peristiwa Bani MustaliqSejarah, kronologi dan peristiwa al-Ifk
• Perkuburan Baqi‘Panduan ziarah di Madinah
• Masjid NabawiPanduan tapak di Madinah
• Maimunah binti al-Harith RAIsteri terakhir yang dinikahi Rasulullah SAW