Saidatina Ummu Salamah RA keluar ke pinggir Mekah setiap hari dan menangis selama hampir setahun. Suaminya telah berhijrah ke Madinah, manakala anak kecilnya diambil oleh keluarga suaminya.
Beliau ialah wanita yang berhijrah dua kali dan kemudian menjadi isteri Rasulullah SAW. Kebijaksanaannya pernah membantu Baginda pada hari Perjanjian Hudaibiyah.
Panduan ini menghimpunkan kisah hijrah, kesabaran dan nasihat Saidatina Ummu Salamah RA. Semuanya disusun berdasarkan hadis sahih dan kitab sirah yang muktabar.
Disemak pada 1 November 2026 · Rujukan utama ialah Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim, al-Sirah al-Nabawiyyah Ibnu Hisyam, al-Tabaqat al-Kubra Ibnu Sa‘ad dan Siyar A‘lam al-Nubala’ al-Zahabi.
Nota AkuIslam
Panduan ini memberi tumpuan kepada perjalanan hidup Ummu Salamah RA, daripada dua kali hijrah hingga kewafatannya di Madinah. Setiap fakta utama dirujuk kepada hadis sahih, manakala catatan kitab sirah dinyatakan sumbernya.
Kisah perpisahan keluarganya di Mekah diambil daripada catatan sirah Ibnu Hisyam. Sumbernya dinyatakan supaya pembaca dapat membezakan tahap riwayatnya.
Sabar ketika berpisah, bijak ketika diminta pandangan.
Saidatina Ummu Salamah RA Dalam Sekilas Pandang
Wanita yang berhijrah dua kali dan dikenali kerana sabar serta bijaksana.
Nama sebenar beliau ialah Hind binti Abi Umayyah, daripada Bani Makhzum, Quraisy. Beliau lebih dikenali dengan kuniah Ummu Salamah, iaitu nama panggilan hormat sempena puteranya, Salamah.
Suami pertama beliau ialah Abu Salamah Abdullah bin Abdul Asad RA. Selepas Abu Salamah RA wafat, Rasulullah SAW menikahinya pada tahun 4 Hijrah.
Beliau antara isteri Rasulullah SAW yang paling lama hidup selepas kewafatan Baginda. Beliau meriwayatkan banyak hadis dan menjadi rujukan para sahabat.
- Tarikh masyhur
- Bernikah tahun 4 Hijrah
- Tahun Masihi
- Sekitar 626 Masihi
- Nama sebenar
- Hind binti Abi Umayyah
- Keturunan
- Bani Makhzum, Quraisy
- Suami pertama
- Abu Salamah Abdullah bin Abdul Asad RA
- Hijrah
- Ke Habsyah dan ke Madinah
- Doa masyhur
- Doa ketika ditimpa musibah (Muslim, no. 918)
- Peristiwa
- Nasihat di Hudaibiyah
- Wafat
- Sekitar tahun 61 Hijrah di Madinah
- Makam
- Perkuburan Baqi‘, Madinah
Garis Masa Kehidupan Saidatina Ummu Salamah RA
Perjalanan hidup beliau merentasi dua hijrah dan beberapa peristiwa besar sirah.
Garis masa di bawah menyusun peristiwa utama mengikut urutan. Setiap titik disertakan sumber supaya pembaca dapat membezakan hadis sahih daripada catatan sirah.
- Awal dakwahMemeluk Islam bersama suaminya, Abu Salamah RA.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- Zaman MekahBerhijrah ke Habsyah bersama kumpulan Muhajirin.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- Sebelum hijrah ke MadinahDipisahkan daripada suami dan anaknya oleh keluarga mereka.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- 3 HijrahAbu Salamah RA cedera dalam Perang Uhud.Catatan sirah · Ibnu Sa‘ad
- 4 HijrahAbu Salamah RA wafat. Beliau kemudian bernikah dengan Rasulullah SAW.Hadis sahih · Muslim, no. 918
- 6 HijrahMemberi nasihat kepada Rasulullah SAW di Hudaibiyah.Hadis sahih · al-Bukhari, no. 2731
- Sekitar 61 HijrahWafat di Madinah dan dikebumikan di Baqi‘.Catatan biografi · al-Zahabi
Asal Usul Dan Keluarga Saidatina Ummu Salamah RA
Beliau berasal daripada keluarga Quraisy yang terkenal dengan sifat pemurah.
Ummu Salamah RA berasal daripada Bani Makhzum, salah satu cabang Quraisy yang berpengaruh. Menurut catatan biografi, bapanya terkenal kerana menanggung bekalan rakan-rakan musafir.
Suaminya, Abu Salamah RA, ialah saudara susuan Rasulullah SAW. Mereka berdua disusukan oleh Thuwaibah, seperti riwayat al-Bukhari, no. 5101.
Pasangan ini antara yang terawal memeluk Islam. Mereka dikurniakan beberapa orang anak, termasuk Salamah dan Zainab binti Abi Salamah RA yang kemudian turut meriwayatkan hadis.
Dua Kali Hijrah Dan Setahun Menunggu
Beliau melalui perpisahan keluarga yang sangat berat demi mempertahankan agama.
Ummu Salamah RA mula-mula berhijrah ke Habsyah bersama Abu Salamah RA. Kisah hijrah ini boleh dibaca dalam artikel Hijrah Ke Habsyah.
Menurut catatan sirah Ibnu Hisyam, keluarga Ummu Salamah RA menghalangnya daripada mengikut suaminya ke Madinah. Keluarga Abu Salamah RA pula mengambil anak mereka, Salamah.
Ummu Salamah RA ditinggalkan sendirian di Mekah. Beliau keluar ke pinggir Mekah setiap hari dan menangis hampir setahun lamanya.
Akhirnya, keluarganya mengizinkan beliau berhijrah dan anaknya dikembalikan. Uthman bin Talhah RA mengiringi beliau hingga ke Quba. Di situ beliau bersatu semula dengan Abu Salamah RA.
Nota AkuIslam
Kisah perpisahan ini terdapat dalam catatan sirah Ibnu Hisyam daripada Ummu Salamah RA sendiri. Riwayat ini tidak terdapat dalam Sahih al-Bukhari atau Sahih Muslim, jadi wajar disampaikan bersama sumbernya.
Doa Saidatina Ummu Salamah RA Ketika Kehilangan Suami
Doa yang diajar Rasulullah SAW menjadi pengubat hatinya selepas kematian Abu Salamah RA.
Abu Salamah RA cedera dalam Perang Uhud dan kemudian wafat pada tahun 4 Hijrah. Ummu Salamah RA kehilangan suami yang sangat dikasihinya.
Beliau teringat sebuah doa yang diajar Rasulullah SAW untuk orang yang ditimpa musibah. Beliau membacanya walaupun hatinya bertanya siapa yang lebih baik daripada Abu Salamah RA.
إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ، اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا
“Sesungguhnya kami milik Allah dan kepada-Nya kami kembali. Ya Allah, berilah aku pahala dalam musibahku dan gantikanlah untukku yang lebih baik daripadanya.”
HADIS UMMU SALAMAH RA. RIWAYAT MUSLIM, NO. 918.
Allah SWT memberinya ganti yang lebih baik, iaitu Rasulullah SAW sendiri. Baginda meminangnya, lalu mereka bernikah pada tahun 4 Hijrah.
Tip AkuIslam
Doa ini boleh diamalkan ketika kehilangan apa sahaja, sama ada orang tersayang, harta atau peluang. Bacalah dengan yakin bahawa Allah SWT mampu memberi ganti yang lebih baik.
Kebijaksanaan Saidatina Ummu Salamah RA Di Hudaibiyah
Satu nasihat ringkas beliau menyelesaikan kebuntuan di hadapan para sahabat.
Selepas Perjanjian Hudaibiyah dimeterai, Rasulullah SAW menyuruh para sahabat menyembelih korban dan bercukur. Para sahabat masih terkilan dengan syarat perjanjian, lalu tiada seorang pun yang bangun.
Baginda masuk menemui Ummu Salamah RA dan menceritakan keadaan itu. Beliau mencadangkan supaya Baginda keluar, menyembelih dan bercukur tanpa berkata apa-apa kepada sesiapa.
Rasulullah SAW melakukan seperti yang dicadangkan. Apabila melihatnya, para sahabat segera bangun menyembelih dan bercukur, seperti riwayat al-Bukhari, no. 2731.
Saidatina Ummu Salamah RA Sebagai Rujukan Ilmu
Rumah beliau menjadi tempat para sahabat bertanya tentang sunnah Rasulullah SAW.
Ummu Salamah RA meriwayatkan banyak hadis daripada Rasulullah SAW. Beliau antara isteri Baginda yang paling banyak meriwayatkan hadis selepas Aisyah RA.
Beliau juga pernah melihat Jibril AS dalam rupa Dihyah al-Kalbi RA ketika berbual dengan Rasulullah SAW, seperti riwayat al-Bukhari, no. 3634.
Oleh sebab umurnya panjang, beliau menjadi tempat generasi tabiin bertanya tentang amalan Rasulullah SAW. Tabiin ialah generasi Muslim selepas para sahabat. Ilmu beliau terus hidup melalui riwayat yang tercatat dalam kitab hadis.
Kewafatan Saidatina Ummu Salamah RA
Beliau antara isteri Rasulullah SAW yang terakhir meninggalkan dunia.
Ummu Salamah RA wafat di Madinah dan dikebumikan di Perkuburan Baqi‘. Kitab sejarah mencatat beberapa pendapat tentang tahun wafatnya.
Menurut al-Zahabi, beliau wafat sekitar tahun 61 Hijrah. Beliau hidup kira-kira 50 tahun selepas kewafatan Rasulullah SAW.
Jejak Saidatina Ummu Salamah RA Di Madinah
Makam beliau berada di Baqi‘, tidak jauh dari Masjid Nabawi.
Kisah Ummu Salamah RA boleh dihubungkan dengan beberapa tapak yang lazim diziarahi jemaah umrah. Kedudukan tepat setiap makam di Baqi‘ tidak ditandakan, jadi ziarah dibuat secara umum.
Renungan Di Tapak
Tiga renungan ringkas ini boleh dibawa ketika berada di Madinah. Setiap renungan menghubungkan kisah beliau dengan diri kita hari ini.
Ziarah tapak ini bukan rukun atau wajib umrah. Nilainya terletak pada ilmu dan penghayatan terhadap kehidupan keluarga Rasulullah SAW.
Enam Pengajaran Daripada Kehidupan Saidatina Ummu Salamah RA
Kisah beliau menunjukkan bahawa sabar dan bijaksana boleh berjalan seiring.
Pengajaran ini sesuai untuk pelajar, ibu bapa dan sesiapa sahaja yang sedang diuji. Setiap satu bersandarkan peristiwa yang dirakam dalam riwayat sahih atau kitab sirah.
Pengajaran ini relevan dalam keluarga, tempat kerja dan masyarakat. Kisah beliau mengingatkan bahawa pandangan yang matang boleh datang daripada sesiapa sahaja.
Fakta Dan Salah Faham Tentang Saidatina Ummu Salamah RA
Beberapa perkara tentang beliau perlu disampaikan bersama status riwayatnya.
Kisah Ummahatul Mukminin, iaitu ibu orang beriman, mudah tersebar walaupun butirannya tidak tepat. Senarai di bawah membetulkan beberapa dakwaan yang sering didengar.
Ummu Salamah ialah nama sebenar beliau.
Nama sebenar beliau ialah Hind binti Abi Umayyah. Ummu Salamah ialah kuniah sempena puteranya, Salamah.
Kisah setahun menunggu terdapat dalam Sahih al-Bukhari.
Kisah ini terdapat dalam catatan sirah Ibnu Hisyam. Oleh itu, kisah ini wajar disampaikan bersama sumbernya.
Nasihat di Hudaibiyah hanya kisah popular.
Nasihat ini diriwayatkan dalam Sahih al-Bukhari, no. 2731.
Doa musibah hanya untuk kematian.
Doa ini boleh dibaca ketika ditimpa apa jua musibah, seperti yang diajar dalam Sahih Muslim, no. 918.
Menziarahi Baqi‘ ialah sebahagian ibadah umrah.
Ziarah ini bukan rukun atau wajib umrah. Ziarah kubur disunatkan bagi lelaki dan menjadi peluang untuk mengingati kematian.
- Menyebut sumber ketika berkongsi kisah beliau
- Mengamalkan doa ketika ditimpa musibah
- Meminta pandangan isteri dan keluarga
- Mendoakan keredaan Allah SWT untuk Ummahatul Mukminin
- Mengajar anak-anak kisah kesabaran beliau
- Menyebarkan kisah sirah sebagai hadis sahih
- Menentukan lokasi makam secara pasti tanpa bukti
- Memperkecilkan pandangan wanita dalam keluarga
- Menetapkan amalan khusus di makam
- Bergambar sehingga mengganggu jemaah lain
Soalan Lazim Saidatina Ummu Salamah RA
Jawapan ringkas kepada soalan yang sering ditanya pembaca.
Siapakah Ummu Salamah RA?
Beliau ialah Hind binti Abi Umayyah, isteri Rasulullah SAW daripada Bani Makhzum. Beliau juga digelar Ummul Mukminin, iaitu ibu orang beriman.
Siapakah suami pertama Ummu Salamah RA?
Suami pertamanya ialah Abu Salamah Abdullah bin Abdul Asad RA, saudara susuan Rasulullah SAW.
Apakah doa yang dibaca Ummu Salamah RA ketika suaminya wafat?
Beliau membaca doa musibah yang diajar Rasulullah SAW, seperti riwayat Muslim, no. 918. Allah SWT kemudian memberinya ganti yang lebih baik, iaitu Rasulullah SAW.
Apakah nasihat Ummu Salamah RA di Hudaibiyah?
Beliau mencadangkan supaya Rasulullah SAW menyembelih dan bercukur tanpa berkata apa-apa. Para sahabat kemudian mengikut Baginda, seperti riwayat al-Bukhari, no. 2731.
Bilakah Ummu Salamah RA wafat?
Kitab sejarah mencatat beberapa pendapat. Al-Zahabi menyebut sekitar tahun 61 Hijrah. Beliau antara isteri Rasulullah SAW yang terakhir wafat.
Di manakah makam Ummu Salamah RA?
Beliau dikebumikan di Perkuburan Baqi‘, Madinah.
Adakah pakej umrah yang merangkumi ziarah Madinah?
Ada. Siri Saver bersama MK Haramain merangkumi ziarah Madinah termasuk Jabal Uhud. Semak atur cara terkini di halaman pakej umrah AkuIslam.
Penutup: Sabar Yang Berbuah Kemuliaan
Ummu Salamah RA meninggalkan kisah tentang kesabaran dalam perpisahan, keyakinan kepada doa dan kebijaksanaan dalam memberi nasihat. Allah SWT menggantikan kesedihannya dengan kemuliaan sebagai isteri Rasulullah SAW.
Ketika kita berdiri di Baqi‘ atau Jabal Uhud, kisah beliau mengajak kita yakin bahawa setiap musibah ada gantinya. Semoga Allah SWT meredai beliau dan seluruh isteri Rasulullah SAW.
Kisah beliau berkait rapat dengan tokoh lain dalam rumah tangga Rasulullah SAW. Tiga tokoh di bawah membantu menyambung bacaan.
MERANCANG UMRAH?
Jejak Sirah Madinah Bersama MK Haramain
Siri Saver 12 hari 10 malam merangkumi tiga kali umrah dan ziarah ke 25 lokasi termasuk Jabal Uhud. Bandingkan pakej Saver Eco, Saver Plus dan Saver Safwah mengikut keperluan anda.
Jemaah wanita juga boleh memilih Umrah4Ladies untuk perjalanan dalam kumpulan khas wanita.
Pakej ini dipilih oleh kru AkuIslam bersama MK Haramain, rakan agensi kami. Setiap pakej disusun untuk jemaah yang mahu beribadah dan menghayati sirah dengan lebih tenang.
Sumber Rujukan
- Sahih Muslim, no. 918Doa ketika ditimpa musibah
- Sahih al-Bukhari, no. 2731Nasihat Ummu Salamah RA di Hudaibiyah
- Sahih al-Bukhari, no. 5101Abu Salamah RA saudara susuan Rasulullah SAW
- Sahih al-Bukhari, no. 3634Ummu Salamah RA melihat Jibril AS dalam rupa Dihyah al-Kalbi RA
- Ibnu Hisyam, al-Sirah al-NabawiyyahHijrah dan kisah perpisahan keluarga
- Ibnu Sa‘ad, al-Tabaqat al-KubraKeluarga dan kecederaan Abu Salamah RA
- Al-Zahabi, Siyar A‘lam al-Nubala’Biografi dan tahun wafat
Bacaan Lanjut Di AkuIslam
- Isteri-Isteri Rasulullah SAWKisah 11 Ummahatul Mukminin dan jejak makam mereka
- Hijrah Ke HabsyahUcapan Ja‘far dan perlindungan Raja Najasyi
- Perjanjian HudaibiyahSyarat perjanjian dan hikmahnya
- Perang UhudUjian disiplin pada tahun 3 Hijrah
- Perkuburan Baqi‘Panduan ziarah di Madinah
