HIJIR ISMAIL MEKAH: Sejarah Tapak Asal Kaabah Dan Panduan Ziarah

Hijir Ismail ialah kawasan terbuka di sisi utara Kaabah yang dikelilingi tembok marmar putih berbentuk separuh bulatan. Kawasan ini juga dikenali sebagai Hatim dan berkait rapat dengan sejarah pembinaan Kaabah.

Hadis sahih menjelaskan bahawa sebahagian kawasan ini termasuk dalam tapak asal Baitullah yang dibina oleh Nabi Ibrahim AS. Oleh itu, Hijir Ismail mempunyai kedudukan khusus dalam ibadah tawaf.

Panduan ini menghimpunkan sejarah, maksud nama, dalil hadis dan kedudukan Hijir Ismail dalam tawaf. Turut diterangkan waktu masuk semasa serta adab yang perlu dijaga oleh jemaah umrah dan haji.

Disemak pada 7 November 2026 · Rujukan utama ialah al-Quran, Sahih al-Bukhari, Sunan Abu Daud, Sunan al-Nasa’i dan pengumuman pengurusan Masjidil Haram.

Hijir Ismail mengingatkan jemaah bahawa sejarah Kaabah lebih panjang daripada rupa bangunannya hari ini.

Hijir Ismail Dalam Sekilas Pandang

Kenali kedudukan Hijir Ismail di mataf dan hubungannya dengan tapak asal Kaabah.

Hijir Ismail ialah kawasan terbuka di sebelah Kaabah yang dibatasi tembok rendah berbentuk separuh bulatan. Kawasan ini terletak dalam mataf, iaitu dataran tempat jemaah mengerjakan tawaf.

Sejarahnya berkait rapat dengan pembinaan semula Kaabah oleh kaum Quraisy sebelum Rasulullah SAW diutus menjadi rasul. Ketika itu, sebahagian tapak asal Kaabah tidak dimasukkan ke dalam bangunan kerana bahan binaan yang memenuhi syarat mereka tidak mencukupi.

Hijir Ismail boleh dilihat dengan jelas ketika jemaah mengelilingi Kaabah. Peluang untuk masuk ke dalamnya pula bergantung pada waktu yang ditetapkan, tahap kesesakan dan arahan petugas Masjidil Haram.

Lokasi Hijir Ismail Di Masjidil Haram

Tembok putih melengkung di sisi utara Kaabah menjadi penanda utamanya.

Hijir Ismail terletak di sisi utara Kaabah. Kedudukannya mudah dikenal pasti melalui tembok putih melengkung yang mengelilingi sebuah ruang terbuka.

Tembok ini berada sangat hampir dengan dinding Kaabah tetapi tidak bercantum dengannya. Terdapat ruang masuk pada kedua-dua hujung lengkungan yang membolehkan jemaah masuk apabila akses dibenarkan.

Di atas Hijir Ismail terdapat Mizab, iaitu pancuran air pada bumbung Kaabah. Air hujan dari bumbung Kaabah mengalir ke bahagian tengah kawasan ini.

Cara Mengenal Pasti Hijir Ismail

Tiga ciri utama boleh membantu jemaah mengenal pasti kawasan ini.

• Tembok rendah berwarna putih yang berbentuk melengkung.
• Ruang terbuka di antara tembok tersebut dengan dinding Kaabah.
• Kedudukan dalam laluan tawaf di sisi utara Kaabah.

Ketika bertawaf, jemaah melalui bahagian luar lengkungan Hijir Ismail. Cara ini memastikan seluruh Kaabah dikelilingi dengan sempurna, termasuk tapak asalnya dalam kawasan Hijir.

Peta Lokasi

Lokasi: Hijir Ismail, Masjidil Haram, Mekah, Arab Saudi.

Peta Masjidil Haram di Google Maps

Peta digital menunjukkan kompleks Masjidil Haram secara keseluruhan. Untuk melihat kedudukan Hijir Ismail dengan lebih jelas, gunakan paparan satelit di sekitar Kaabah.

Maksud Hijir Ismail Dan Hatim

Dua nama ini merujuk kawasan yang sama di sisi Kaabah.

Perkataan hijr dalam bahasa Arab membawa maksud kawasan yang dibatasi atau dipisahkan. Nama ini sesuai dengan keadaannya yang dipagari tembok rendah berbentuk separuh bulatan.

Istilah Hatim pula digunakan secara meluas bagi kawasan yang sama. Masyarakat Melayu lazim menyebutnya sebagai Hijir Ismail atau Hatim Kaabah.

Hijir Ismail berbeza daripada al-Hijr, iaitu kawasan kaum Thamud di utara Hijaz. Kisah al-Hijr boleh dibaca dalam artikel AlUla Arab Saudi.

Mengapa Dinamakan Hijir Ismail?

Nama Hijir Ismail sering dikaitkan dengan Nabi Ismail AS kerana hubungannya dengan sejarah Kaabah dan keluarga Nabi Ibrahim AS. Namun, nama ini tidak dengan sendirinya membuktikan semua kisah yang diceritakan tentang kawasan tersebut.

Antara kisah popular ialah dakwaan bahawa Nabi Ismail AS dan ibunya, Siti Hajar, dikebumikan di dalam Hijir. Dakwaan ini tidak boleh disampaikan sebagai fakta sahih tanpa dalil yang kukuh.

Perkara yang lebih jelas dalam hadis ialah hubungan Hijir dengan tapak asal Kaabah. Aspek inilah yang diberikan penekanan dalam panduan ini.

Adakah Hijir Ismail Dan Hatim Dua Tempat Berbeza?

Dalam penggunaan hari ini, kedua-dua nama merujuk kawasan melengkung yang sama di sisi Kaabah. Perbezaannya hanya pada istilah, bukan pada lokasi.

Jemaah yang mendengar mutawif menyebut Hatim tidak perlu mencari tempat lain. Yang dimaksudkan ialah kawasan bertembok marmar putih tersebut.

Pembinaan Kaabah Oleh Nabi Ibrahim AS

Al-Quran merakamkan Nabi Ibrahim AS dan Nabi Ismail AS meninggikan asas Baitullah.

Sejarah Hijir Ismail tidak dapat dipisahkan daripada kisah Nabi Ibrahim AS dan puteranya, Nabi Ismail AS. Kedua-duanya diberikan amanah untuk meninggikan asas Baitullah sebagai tempat manusia beribadah kepada Allah SWT.

Allah SWT berfirman dalam Surah Al-Baqarah ayat 127.

Ayat ini menjadi asas penting untuk memahami pembinaan Kaabah. Ayat ini juga menjelaskan penglibatan Nabi Ismail AS bersama ayahandanya dalam kerja tersebut.

Adakah Kaabah Hari Ini Sama Dengan Binaan Asal?

Kaabah yang dilihat hari ini telah melalui beberapa peringkat pembinaan dan pembaikan sepanjang sejarah. Oleh itu, bentuk bangunannya sekarang tidak sama sepenuhnya dengan binaan terdahulu.

Antara perubahan penting ialah sebahagian tapak asal yang kini berada di luar dinding bangunan utama. Kawasan inilah yang berkait secara langsung dengan sejarah Hijir Ismail.

Walaupun binaannya pernah berubah, kedudukan Kaabah sebagai kiblat umat Islam tetap terpelihara. Kemuliaannya tidak bergantung pada usia setiap batu atau komponen bangunan yang ada sekarang.

Mengapa Sebahagian Kaabah Berada Di Luar Bangunan?

Kekurangan bahan binaan menyebabkan Quraisy mengecilkan binaan Kaabah.

Sebelum Rasulullah SAW diutus menjadi rasul, kaum Quraisy telah melakukan pembinaan semula Kaabah selepas bangunannya rosak. Mereka berhasrat menggunakan sumber pembiayaan yang dianggap bersih menurut ketetapan mereka.

Namun, bahan dan peruntukan yang ada tidak mencukupi untuk membina Kaabah mengikut seluruh tapak asalnya. Akhirnya, mereka mengecilkan binaan dan meninggalkan sebahagian tapak di luar dinding utama.

Kawasan yang tertinggal ini kemudian dibatasi oleh struktur melengkung. Struktur itu menjadi tanda bahawa sebahagian asas binaan asal Kaabah berada di luar bangunan yang dilihat hari ini.

Adakah Seluruh Kawasan Hijir Termasuk Kaabah Asal?

Tidak semestinya seluruh ruang di dalam tembok Hijir ialah binaan asal Kaabah. Yazid bin Ruman menunjukkan tapak asas Nabi Ibrahim AS di dalam Hijir. Jarir bin Hazim menganggarkannya sekitar enam hasta daripada Hijir, seperti riwayat al-Bukhari, no. 1586.

Oleh itu, lebih tepat untuk menyatakan bahawa sebahagian Hijir Ismail termasuk dalam tapak asal Kaabah. Penjelasan ini penting supaya jemaah tidak tersalah faham tentang bentuk dan keluasan binaan asal.

Mengapa Rasulullah SAW Tidak Membina Semula Kaabah?

Rasulullah SAW mengetahui bahawa binaan Quraisy tidak merangkumi seluruh asas Nabi Ibrahim AS. Baginda pernah menyatakan hasrat untuk membina semula Kaabah dengan dua pintu dan memasukkan bahagian yang tertinggal.

Namun, Baginda tidak melaksanakannya kerana masyarakat ketika itu baru meninggalkan zaman jahiliah. Keputusan ini menunjukkan kebijaksanaan Rasulullah SAW dalam menjaga maslahat dan mengelakkan kekeliruan yang lebih besar.

Hadis Rasulullah SAW Tentang Hijir Ismail

Dua riwayat sahih menjelaskan hubungan Hijir dengan Kaabah dan kelebihan solat di dalamnya.

Dalil utama tentang Hijir Ismail ialah hadis yang diriwayatkan oleh Aisyah RA, isteri Rasulullah SAW. Riwayat ini menjelaskan hubungan Hijir dengan Kaabah dan sebab binaannya tidak merangkumi seluruh asas terdahulu.

Dalam hadis riwayat al-Bukhari, no. 1586, Rasulullah SAW bersabda kepada Aisyah RA.

Hadis ini menjadi bukti utama bahawa bentuk Kaabah pernah berubah berbanding asas asalnya. Riwayat yang sama turut menyebut bahawa Abdullah bin al-Zubair RA kemudian memasukkan sebahagian Hijir ke dalam Kaabah.

Hadis Tentang Solat Di Hijir Ismail

Aisyah RA pernah ingin masuk ke dalam Kaabah untuk menunaikan solat. Rasulullah SAW lalu memegang tangannya dan membawanya masuk ke Hijir.

Riwayat yang hampir sama terdapat dalam Sunan Abu Daud, no. 2028 dan dinilai hasan sahih oleh al-Albani. Hadis ini menjadi sandaran tentang kelebihan solat di bahagian Hijir yang termasuk dalam tapak asal Kaabah.

Pengajaran Daripada Hadis-hadis Ini

Pertama, sejarah Hijir Ismail bukan sekadar cerita yang diwarisi secara lisan. Sejarah ini mempunyai sandaran langsung dalam hadis yang boleh dirujuk dan diteliti.

Kedua, Rasulullah SAW menitikberatkan nilai sejarah Kaabah dan keadaan masyarakat di sekeliling Baginda. Baginda mengajar umat supaya memahami agama dengan ilmu, pertimbangan dan adab.

Kronologi Perubahan Binaan Kaabah

Binaan Kaabah berubah beberapa kali dan turut mengubah kedudukan Hijir.

Kaabah telah melalui beberapa pembinaan semula dan pembaikan sepanjang sejarah. Perubahan ini turut mempengaruhi hubungan antara bangunan utama dengan kawasan Hijir Ismail.

Pembinaan Semula Oleh Abdullah bin al-Zubair RA

Abdullah bin al-Zubair RA ialah tokoh penting dalam sejarah pembinaan semula Kaabah. Beliau mengetahui riwayat Aisyah RA tentang hasrat Rasulullah SAW untuk mengembalikan Kaabah kepada asas asalnya.

Ketika pembinaan semula dilaksanakan, sebahagian Hijir dimasukkan ke dalam bangunan Kaabah. Perawi hadis yang menyaksikannya turut melihat asas Nabi Ibrahim AS yang berupa batu-batu seperti bonggol unta.

Mengapa Bentuk Itu Tidak Kekal?

Selepas zaman Abdullah bin al-Zubair RA, binaan Kaabah diubah semula pada zaman pemerintahan Umawiyah. Susunannya dikembalikan kepada bentuk yang hampir sama dengan binaan Quraisy.

Perubahan inilah yang menyebabkan Hijir Ismail masih kelihatan terpisah daripada dinding Kaabah hari ini. Walau bagaimanapun, sebahagian kawasannya tetap berkait dengan tapak asal Baitullah.

Seni Bina Dan Keunikan Hijir Ismail

Tembok marmar putih melengkung membezakan Hijir daripada dinding Kaabah.

Keunikan utama Hijir Ismail terletak pada bentuknya yang melengkung dan kedudukannya yang hampir dengan dinding Kaabah. Berbeza daripada Kaabah yang diselubungi kiswah hitam, Hijir mudah dikenal melalui kemasan marmar putihnya.

Menurut laporan Saudi Press Agency pada Mac 2026, tembok Hijir mempunyai ketinggian sekitar 1.3 meter. Ketebalannya kira-kira 90 sentimeter dan panjang lengkungannya hampir 21 meter.

Ukuran ini merujuk ciri fizikal tembok, bukan keluasan tapak asal Kaabah di dalam Hijir. Perbezaan ini penting supaya sejarah dan struktur binaan dibincangkan dengan tepat.

Kedudukan Hijir Ismail Dalam Ibadah Tawaf

Tawaf mesti dilakukan di luar tembok Hijir supaya seluruh Kaabah dikelilingi.

Hijir Ismail berkait secara langsung dengan tawaf kerana sebahagian kawasannya termasuk dalam lingkungan asal Kaabah. Oleh itu, jemaah perlu mengelilingi Kaabah melalui bahagian luar tembok Hijir.

Tawaf tidak boleh dilakukan dengan mengambil jalan pintas melalui ruang dalam Hijir. Pusingan yang melintasi kawasan ini tidak memenuhi syarat mengelilingi seluruh Kaabah menurut hukum fiqah tawaf.

Ibnu Umar RA menjelaskan bahawa Rasulullah SAW tidak menyentuh dua penjuru Kaabah yang bersebelahan Hijir. Menurut beliau, sebabnya ialah Kaabah tidak dibina di atas seluruh asas Nabi Ibrahim AS, seperti riwayat al-Bukhari, no. 4484.

Mengapa Tawaf Perlu Mengelilingi Hijir?

Tujuan tawaf ialah mengelilingi Baitullah dengan sempurna mengikut syarat yang ditetapkan. Jika jemaah masuk ke dalam Hijir, sebahagian kawasan asal Kaabah tidak dikelilingi dalam pusingan tersebut.

Atas sebab itu, laluan tawaf sentiasa berada di luar tembok melengkung ini. Ikuti aliran pergerakan jemaah walaupun ruang dalam Hijir kelihatan lebih dekat dengan Kaabah.

Apa Yang Perlu Dilakukan Jika Tersalah Melalui Hijir?

Jika tersalah melalui bahagian dalam Hijir ketika tawaf, jangan terus menganggap pusingan itu sempurna. Dapatkan panduan mutawif atau pembimbing ibadah untuk membetulkan kiraan dan melengkapkan tawaf dengan sah.

Perkara ini lebih penting bagi tawaf umrah dan tawaf ifadah yang menjadi rukun haji. Selesaikan sebarang keraguan tentang bilangan pusingan sebelum meneruskan ibadah berikutnya.

Kelebihan Solat Di Hijir Ismail

Hadis menjadikan Hijir antara tempat yang diingini jemaah untuk solat sunat.

Hijir Ismail sering ingin dikunjungi jemaah kerana terdapat hadis tentang solat di dalamnya. Rasulullah SAW membawa Aisyah RA ke Hijir ketika beliau ingin masuk ke Kaabah untuk menunaikan solat.

Riwayat ini menjelaskan kedudukan Hijir sebagai sebahagian daripada Baitullah. Hadis tersebut menjadi asas anjuran menunaikan solat sunat di dalamnya apabila keadaan mengizinkan.

Adakah Solat Di Hijir Ismail Sama Seperti Solat Di Dalam Kaabah?

Hadis menunjukkan bahawa solat di bahagian Hijir yang termasuk tapak asal Kaabah berkait dengan solat di dalam Baitullah. Namun, perincian hukumnya tidak wajar diperluas melebihi maksud dalil tanpa penjelasan ulama.

Bagi jemaah biasa, yang lebih penting ialah memahami kelebihan tempat ini dan menjaga adab ketika beribadah. Jangan jadikan peluang solat di Hijir sebagai alasan untuk menolak, menghimpit atau mencederakan jemaah lain.

Solat Apa Yang Boleh Dilakukan?

Jemaah boleh menunaikan solat sunat jika kawasan ini dibuka dan keadaan mengizinkan. Solat sunat dua rakaat ialah pilihan ringkas yang tidak mengambil masa terlalu lama.

Tiada bacaan surah tertentu yang perlu ditetapkan semata-mata kerana solat dilakukan di dalam Hijir. Solat ini juga berbeza daripada solat sunat tawaf yang dilakukan selepas selesai tawaf.

Adakah Terdapat Ganjaran Khusus?

Kelebihan solat di Masjidil Haram memang mempunyai kedudukan istimewa dalam hadis. Namun, dakwaan tentang gandaan pahala tertentu yang khusus untuk Hijir Ismail memerlukan dalil tersendiri.

Elakkan menyebarkan angka atau janji pahala yang tiada sandaran jelas. Cukuplah jemaah mengetahui bahawa ada dalil tentang kedudukan Hijir dan kelebihan solat di dalamnya.

Cara Memasuki Hijir Ismail Dan Waktu Masuk Semasa

Pengurusan Masjidil Haram menetapkan waktu masuk berasingan bagi lelaki dan wanita.

Hijir Ismail berada dalam ruang utama mataf yang sentiasa dipenuhi jemaah. Oleh itu, akses ke bahagian dalamnya dikawal oleh petugas Masjidil Haram.

Pada Jun 2026, Pihak Berkuasa Am Penjagaan Hal Ehwal Masjidil Haram dan Masjid Nabawi mengumumkan waktu masuk khusus ke Hijir Ismail. Waktu ini ditetapkan untuk memudahkan ibadah dan melancarkan pergerakan jemaah.

Sumber ialah pengumuman pengurusan Masjidil Haram yang dilaporkan oleh Ajel pada 23 Jun 2026. Waktu masuk boleh berubah.

Panduan Ringkas Jika Ingin Masuk

Ikuti langkah ini supaya ibadah kekal teratur dan selamat.

1. Selesaikan tawaf dengan sempurna terlebih dahulu.
2. Pastikan anda datang dalam waktu masuk yang ditetapkan.
3. Perhatikan keadaan jemaah di sekitar tembok Hijir.
4. Ikut arahan petugas yang mengawal kawasan mataf.
5. Masuk hanya melalui ruang yang dibenarkan.
6. Tunaikan solat sunat secara ringkas jika berpeluang.
7. Beri ruang kepada jemaah lain selepas selesai.

Jangan masuk ke Hijir ketika masih mengira pusingan tawaf kerana tindakan itu boleh menjejaskan kesempurnaan pusingan. Asingkan urusan tawaf daripada hasrat menunaikan solat sunat di Hijir supaya ibadah lebih teratur.

Semak Maklumat Semasa

Waktu masuk dan kawalan akses boleh berubah ketika Ramadan, musim haji dan waktu kesesakan luar biasa. Dapatkan maklumat terkini daripada petugas atau mutawif, bukan daripada video media sosial yang mungkin dirakam pada musim lain.

Bagaimana Jika Kawasan Ditutup?

Jika akses ke Hijir Ismail ditutup, teruskan ibadah lain seperti solat, membaca al-Quran, berzikir dan berdoa. Kawalan akses tidak bermakna jemaah kehilangan peluang beribadah di Masjidil Haram.

Mematuhi arahan keselamatan juga sebahagian daripada tanggungjawab di tempat yang menerima jutaan pengunjung. Hasrat melakukan amalan sunat tidak sepatutnya mengganggu pengurusan masjid.

Panduan Warga Emas, Wanita Dan Keluarga

Keputusan untuk masuk ke Hijir perlu sepadan dengan kemampuan sebenar setiap jemaah.

Tidak semua jemaah mempunyai kemampuan fizikal yang sama untuk bergerak di mataf. Warga emas, kanak-kanak dan jemaah yang kurang sihat memerlukan pertimbangan tambahan sebelum cuba memasuki Hijir Ismail.

Keadaan sesak boleh menyebabkan jemaah keletihan, terpisah daripada rombongan atau sukar mencari laluan keluar. Oleh itu, buat keputusan berdasarkan kemampuan sebenar.

Jemaah Warga Emas

Warga emas yang mudah penat atau mempunyai masalah pergerakan tidak perlu memaksa diri mendekati Hijir Ismail. Mereka masih boleh menghayati sejarah tempat ini melalui penerangan mutawif dari kawasan yang lebih selamat.

Jika berkerusi roda, gunakan laluan yang ditetapkan dan patuhi arahan petugas. Panduan kerusi roda boleh dibaca dalam artikel Kemudahan Masjidil Haram.

Jemaah Wanita

Jemaah wanita boleh memanfaatkan waktu masuk khas wanita pada sebelah pagi. Jaga aurat, ruang peribadi dan keselamatan ketika berada dalam kawasan padat.

Jika berlaku tolakan atau pergerakan tidak terkawal, berundur ke ruang yang lebih selamat. Solat sunat boleh dilakukan di lokasi lain yang dibenarkan apabila Hijir terlalu sesak.

Keluarga Bersama Kanak-kanak

Kanak-kanak mudah terpisah daripada penjaga ketika orang ramai bergerak serentak. Ibu bapa perlu mengutamakan keselamatan mereka berbanding rancangan memasuki Hijir Ismail.

Jika anak masih kecil, seorang penjaga perlu memberi tumpuan sepenuhnya kepada keselamatannya. Jangan bawa anak masuk ke kawasan yang sukar dikawal pergerakannya.

Jemaah Yang Kurang Sihat

Jemaah yang pening, keletihan, sesak nafas atau menunjukkan tanda dehidrasi perlu berehat di tempat yang selamat. Jangan teruskan aktiviti dalam kesesakan jika tubuh sudah tidak mampu bertahan.

Adab Dan Amalan Ketika Berziarah

Jaga adab dan hak jemaah lain ketika menghampiri Hijir Ismail.

Hijir Ismail berada dalam kawasan Masjidil Haram yang mempunyai kemuliaan tersendiri. Setiap jemaah perlu menjaga adab dan menghormati orang lain ketika menghampirinya.

Tiada doa khusus yang wajib dibaca ketika berada di Hijir Ismail. Jemaah boleh berdoa memohon keampunan, kesejahteraan keluarga serta kebaikan dunia dan akhirat.

Himpunan doa ketika melihat Kaabah boleh dibaca dalam artikel Doa Depan Kaabah. Pilih doa yang mudah difahami dan bacalah dengan suara yang perlahan.

Doa Ringkas Yang Boleh Dibaca

Bacaan rumi doa ini ialah Rabbana atina fid-dunya hasanah, wa fil-akhirati hasanah, wa qina ‘azaban-nar. Doa ini baik diamalkan dalam pelbagai keadaan dan bukan bacaan khusus yang diwajibkan di dalam Hijir Ismail.

Fakta Dan Salah Faham Tentang Hijir Ismail

Semak dakwaan popular sebelum mengamalkan atau mengongsikannya.

Terdapat beberapa dakwaan popular tentang Hijir Ismail yang sering disebarkan dalam kalangan jemaah. Sebahagiannya mempunyai asas yang jelas, manakala sebahagian lagi perlu diteliti sebelum dikongsi.

Benarkah Makam Nabi Ismail AS Berada Di Hijir?

Kisah makam Nabi Ismail AS dan Siti Hajar sering disebut dalam penulisan sejarah dan penerangan ziarah. Namun, lokasi kubur kedua-duanya tidak dapat dipastikan berdasarkan hadis sahih yang jelas.

Oleh itu, dakwaan ini lebih wajar disebut sebagai cerita dalam sebahagian sumber sejarah dan bukan fakta muktamad. Pendekatan ini mengelakkan jemaah mengaitkan Hijir dengan amalan menziarahi makam yang tidak terbukti.

Adakah Tembok Hijir Perlu Disentuh?

Tiada tuntutan untuk menyentuh atau mengusap tembok Hijir sebagai amalan khusus. Jemaah perlu membezakan amalan yang mempunyai dalil daripada kebiasaan orang ramai.

Jika melihat orang lain menyentuh tembok tersebut, jangan terus menganggapnya sebagai sunnah. Rujuk penjelasan pembimbing ibadah atau sumber fiqah yang berautoriti terlebih dahulu.

Tempat Bersejarah Berdekatan Hijir Ismail

Kenali tapak lain di sekeliling Kaabah yang berkait dengan sejarah Baitullah.

Hijir Ismail terletak dalam kawasan yang mempunyai beberapa lokasi penting berkaitan sejarah Baitullah. Memahami kedudukan setiap tempat membantu jemaah menghayati Kaabah dengan lebih mendalam.

1. Kaabah

Kaabah ialah bangunan utama yang menjadi kiblat umat Islam di seluruh dunia. Sejarah Hijir Ismail tidak dapat dipisahkan daripada perubahan binaan dan asas Baitullah ini.

2. Hajarul Aswad

Hajarul Aswad terletak pada penjuru tenggara Kaabah dan menjadi titik mula serta titik akhir setiap pusingan tawaf. Batu ini mempunyai kedudukan khusus dalam amalan tawaf berdasarkan sunnah Rasulullah SAW.

3. Multazam

Multazam ialah bahagian dinding Kaabah antara Hajarul Aswad dengan pintu Kaabah. Kawasan ini sering dikaitkan dengan amalan berdoa, tetapi jemaah perlu menjaga adab dan tidak berebut ruang.

4. Maqam Ibrahim

Maqam Ibrahim berkait dengan Nabi Ibrahim AS ketika pembinaan Kaabah. Al-Quran menyebutnya dalam Surah Al-Baqarah ayat 125 sebagai tempat yang berkait dengan solat.

5. Rukun Yamani

Rukun Yamani ialah penjuru Kaabah yang dilalui jemaah sebelum sampai semula ke Hajarul Aswad. Jika keadaan mengizinkan, terdapat sunnah menyentuhnya tanpa mencium atau mengganggu orang lain.

Cadangan Urutan Mengenal Tapak

Jika dibimbing oleh mutawif, jemaah boleh mengenali tapak di sekeliling Kaabah melalui penerangan sebelum atau selepas tawaf. Penerangan ini sebaiknya dibuat di tempat yang tidak menghalang pergerakan jemaah.

Urutan yang mudah ialah Kaabah, Hajarul Aswad, Multazam, Maqam Ibrahim, Rukun Yamani dan Hijir Ismail. Susunan ini hanya cadangan pembelajaran sejarah dan bukan laluan ibadah atau tambahan kepada tatacara tawaf.

Soalan Lazim Hijir Ismail

Jawapan ringkas tentang sejarah, hukum dan panduan ketika berada di Hijir Ismail.

Memahami Sejarah Di Sebalik Kaabah

Hijir Ismail membawa pengajaran tentang asas Baitullah dan hikmah Rasulullah SAW.

Hijir Ismail mengingatkan kita bahawa sejarah Kaabah jauh lebih panjang daripada rupa bangunannya hari ini. Di sebalik tembok marmar putih yang sederhana, tersimpan kisah asas Baitullah, binaan Quraisy dan kebijaksanaan Rasulullah SAW.

Memahami sejarah kawasan ini membantu jemaah melihat Masjidil Haram dengan penghayatan yang lebih mendalam. Setiap sudutnya membuka peluang untuk mengenali sirah dan hikmah di sebalik ibadah.

Jika berpeluang menunaikan solat sunat di Hijir Ismail, lakukanlah dengan tenang dan penuh kesyukuran. Jika tidak berpeluang, jangan kecewa kerana ruang ibadah di Masjidil Haram tidak terhad kepada satu kawasan sahaja.

Jejak sirah yang bermakna bukan sekadar sampai ke sesuatu tempat. Yang lebih penting ialah membawa pulang kefahaman dan pengajaran daripadanya, insya-Allah.

Sumber Rujukan

• Surah Al-Baqarah, ayat 125Maqam Ibrahim sebagai tempat solat.
• Surah Al-Baqarah, ayat 127Nabi Ibrahim AS dan Nabi Ismail AS meninggikan asas Baitullah.
• Surah Al-Baqarah, ayat 201Doa memohon kebaikan dunia dan akhirat.
• Sahih al-Bukhari, no. 1586Hasrat Rasulullah SAW membina semula Kaabah, pembinaan Abdullah bin al-Zubair RA dan anggaran enam hasta daripada Hijir.
• Sahih al-Bukhari, no. 4484Kaabah tidak dibina di atas seluruh asas Nabi Ibrahim AS.
• Sunan Abu Daud, no. 2028Solat di Hijir. Al-Albani menilainya hasan sahih.
• Sunan al-Nasa’i, no. 2912Hijir sebahagian daripada Kaabah.
• Saudipedia, Hijr IsmailNama, jarak sekitar 8.46 meter dan sejarah penyelenggaraan marmar.
• Saudipedia, Where Is Hijr Ismail Located?Kedudukan di sisi utara Kaabah, dua ruang masuk dan Mizab.
• Ajel, Hijr Ismail Entry TimesWaktu masuk lelaki dan wanita yang diumumkan pada 23 Jun 2026.
• Bernama, Holy Kaabah Maintenance CompletedPenyelenggaraan berkala Kaabah dan Hijir Ismail pada April 2026.
• Saudi Press Agency, Mac 2026Ukuran ketinggian, ketebalan dan panjang tembok Hijir.

Bacaan Lanjut Di AkuIslam

• Pembinaan Semula KaabahKisah binaan Quraisy dan kebijaksanaan Rasulullah SAW.
• Hajarul AswadSejarah batu hitam dan panduan tawaf.
• Maqam IbrahimSejarah dan kedudukannya di hadapan Kaabah.
• Panduan TawafSyarat, niat dan langkah mengerjakan tawaf.
• Doa Depan KaabahDoa ketika melihat Kaabah, Multazam dan Hijir Ismail.
• Aisyah binti Abu Bakar RAKisah hidup dan keilmuan Ummul Mukminin.