Ketika Rasulullah SAW tiba di Madinah, rumah seorang sahabat Ansar dipilih menjadi tempat Baginda menetap. Beliau ialah Saidina Abu Ayyub al-Ansari RA, tuan rumah Rasulullah SAW selepas hijrah.
Pada usia lanjut, beliau masih menyertai tentera Islam hingga ke Konstantinopel. Makamnya kini terletak di Istanbul dan diziarahi ramai umat Islam.
Panduan ini menghimpunkan asal usul, kisah menjadi tuan rumah, perjuangan dan jejak Abu Ayyub RA. Semuanya disusun berdasarkan hadis sahih dan catatan sejarah, insya-Allah.
Disemak pada 1 November 2026 · Rujukan utama ialah Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim, Sunan Abu Daud, al-Sirah al-Nabawiyyah Ibnu Hisyam dan Siyar A‘lam al-Nubala’ al-Zahabi.
Nota AkuIslam
Panduan ini memberi tumpuan kepada perjalanan hidup Abu Ayyub al-Ansari RA dari Madinah hingga kewafatannya di Konstantinopel. Fakta utama dirujuk kepada hadis sahih. Kisah daripada kitab sirah dan sejarah pula dinyatakan sumbernya.
Maklumat tentang makam beliau di Istanbul disampaikan berdasarkan catatan sejarah yang masyhur. Pendekatan ini menjaga amanah ilmu tanpa mengurangkan kemuliaan beliau.
Rumahnya menjadi tempat tinggal Rasulullah SAW dan hidupnya dicurahkan untuk Islam.
Abu Ayyub al-Ansari RA Dalam Sekilas Pandang
Sahabat Ansar yang menjadi tuan rumah Rasulullah SAW dan pejuang hingga usia tua.
Nama penuh beliau ialah Khalid bin Zaid bin Kulaib daripada Bani Najjar, kabilah Khazraj. Beliau lebih dikenali dengan kuniahnya, iaitu nama panggilan hormat Abu Ayyub.
Abu Ayyub RA memeluk Islam sebelum hijrah dan menyertai Bai‘ah Aqabah kedua. Beliau menyertai hampir semua peperangan bersama Rasulullah SAW.
- Tarikh masyhur
- Wafat tahun 52 Hijrah
- Tahun Masihi
- Sekitar 672 Masihi
- Nama penuh
- Khalid bin Zaid bin Kulaib
- Kuniah
- Abu Ayyub
- Keturunan
- Bani Najjar, Khazraj
- Memeluk Islam
- Sebelum hijrah
- Keistimewaan
- Tuan rumah Rasulullah SAW (al-Bukhari, no. 3911)
- Peperangan penting
- Badar, Uhud, Khandaq dan Konstantinopel
- Hadis masyhur
- Puasa enam hari Syawal (Muslim, no. 1164)
- Tempat wafat
- Konstantinopel, kini Istanbul
Garis Masa Kehidupan Abu Ayyub al-Ansari RA
Hidup beliau bermula di Madinah dan berakhir di hujung wilayah Rom.
Abu Ayyub RA hidup lama selepas kewafatan Rasulullah SAW. Sepanjang hayatnya, beliau terus berjuang dan menyampaikan hadis.
- Tahun 13 kenabianMenyertai Bai‘ah Aqabah kedua.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- Rabiulawal 1 HijrahMenjadi tuan rumah Rasulullah SAW di Madinah.Sahih al-Bukhari, no. 3911
- 2 hingga 8 HijrahMenyertai Badar, Uhud, Khandaq dan peperangan lain.Catatan sejarah · al-Zahabi
- Zaman KhulafaTerus menyertai jihad di pelbagai wilayah.Catatan sejarah · al-Zahabi
- Zaman Mu‘awiyah RAMenyertai tentera Islam ke Konstantinopel.Riwayat Abu Daud, no. 2512
- 52 HijrahWafat dan dimakamkan berhampiran tembok Konstantinopel.Catatan sejarah · al-Zahabi
Abu Ayyub RA Menjadi Tuan Rumah Rasulullah SAW
Selepas singgah di Quba, Rasulullah SAW meneruskan perjalanan ke tengah Madinah.
Anas bin Malik RA menceritakan bahawa Rasulullah SAW bertanya rumah kaum kerabat siapakah yang paling hampir. Abu Ayyub RA menjawab bahawa rumahnya yang paling hampir. Baginda pun menetap di situ, seperti riwayat al-Bukhari, no. 3911.
Bani Najjar ialah kaum kerabat sebelah ibu kepada datuk Rasulullah SAW. Menurut catatan sirah Ibnu Hisyam, unta Baginda berhenti berhampiran tapak yang kemudiannya menjadi Masjid Nabawi.
Kisah ketibaan ini boleh dibaca dalam Ketibaan Rasulullah SAW Di Madinah.
Adab Abu Ayyub RA Melayan Rasulullah SAW
Beliau sangat menjaga adab ketika menerima tetamu yang paling mulia.
Rumah Abu Ayyub RA mempunyai dua tingkat. Rasulullah SAW memilih tingkat bawah supaya mudah menerima tetamu. Abu Ayyub RA pula tinggal di tingkat atas.
Abu Ayyub RA berasa tidak selesa berada di atas Rasulullah SAW. Beliau terus meminta Baginda berpindah ke tingkat atas, seperti riwayat Muslim, no. 2053.
Dalam riwayat yang sama, beliau memerhatikan bekas tangan Rasulullah SAW pada makanan untuk mengambil berkat. Beliau juga bertanya tentang makanan yang tidak dimakan Baginda supaya dapat menyesuaikan diri.
Nota AkuIslam
Kisah ini mengajar adab memuliakan tetamu dan menghormati orang yang dimuliakan. Abu Ayyub RA tidak sekadar memberi tempat, tetapi juga menjaga keselesaan Rasulullah SAW.
Menurut catatan sirah, Rasulullah SAW tinggal di rumah ini sehingga masjid dan bilik Baginda siap dibina. Kisah pembinaannya boleh dibaca dalam Pembinaan Masjid Nabawi.
Perjuangan Abu Ayyub RA Bersama Rasulullah SAW
Beliau menyertai hampir semua peperangan pada zaman Rasulullah SAW.
Menurut catatan al-Zahabi, Abu Ayyub RA menyertai Perang Badar, Uhud, Khandaq dan peperangan lain. Beliau dikenali sebagai sahabat yang tidak pernah ketinggalan dalam jihad.
Beliau juga meriwayatkan banyak hadis daripada Rasulullah SAW. Antara yang paling dikenali ialah hadis tentang puasa enam hari pada bulan Syawal.
مَنْ صَامَ رَمَضَانَ ثُمَّ أَتْبَعَهُ سِتًّا مِنْ شَوَّالٍ كَانَ كَصِيَامِ الدَّهْرِ
“Sesiapa yang berpuasa Ramadan, kemudian diikuti dengan enam hari pada bulan Syawal, maka dia seperti berpuasa sepanjang tahun.”
HADIS ABU AYYUB AL-ANSARI RA. RIWAYAT MUSLIM, NO. 1164.
Setiap kali umat Islam berpuasa enam hari Syawal, mereka mengamalkan hadis yang diriwayatkan oleh beliau. Inilah antara warisan ilmu Abu Ayyub RA.
Abu Ayyub RA Di Konstantinopel
Pada usia lanjut, beliau masih menyertai tentera Islam ke kota Rom yang jauh.
Aslam Abu Imran menceritakan bahawa beliau bersama tentera Islam di Konstantinopel. Ketika seorang tentera menyerbu barisan Rom, sebahagian orang menyangka dia mencampakkan diri ke dalam kebinasaan.
Abu Ayyub RA membetulkan salah faham itu dengan menerangkan sebab turunnya satu ayat al-Quran.
وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ
“Dan janganlah kamu mencampakkan diri kamu ke dalam kebinasaan.”
SURAH AL-BAQARAH, AYAT 195.
Beliau menjelaskan bahawa ayat ini turun kepada kaum Ansar yang mahu berhenti berjihad untuk menguruskan harta. Kebinasaan sebenar ialah meninggalkan jihad, seperti riwayat Abu Daud, no. 2512.
Menurut catatan al-Zahabi, Abu Ayyub RA jatuh sakit dan wafat di sana. Beliau berwasiat supaya jenazahnya dibawa sejauh mungkin ke arah musuh.
Makam Dan Jejak Abu Ayyub al-Ansari RA
Makam beliau terletak di Istanbul dan menjadi tumpuan ziarah umat Islam.
Menurut catatan sejarah, beliau dimakamkan berhampiran tembok Konstantinopel. Kawasan itu kini dikenali sebagai Eyüp di Istanbul, sempena nama beliau.
Masjid Eyüp Sultan dibina berhampiran makam beliau pada zaman Uthmaniyah. Waktu ziarah boleh berubah. Semak maklumat terkini sebelum berkunjung.
Renungan Di Tapak
Tiga renungan ringkas ini boleh dibawa ketika membaca atau menziarahi jejak beliau. Renungan ini membantu menghubungkan kisah beliau dengan diri kita hari ini.
Enam Pengajaran Daripada Kisah Abu Ayyub al-Ansari RA
Kisah beliau mengajar tentang adab, kemurahan hati dan semangat yang tidak pudar.
Pengajaran ini sesuai dibaca bersama keluarga dan anak-anak. Setiap satu disandarkan kepada riwayat yang disebut dalam artikel ini.
Fakta Dan Salah Faham Tentang Abu Ayyub al-Ansari RA
Beberapa butiran tentang beliau perlu disampaikan dengan sumber yang tepat.
Bahagian ini membantu pembaca membezakan riwayat sahih dengan butiran yang terdapat dalam kitab sejarah.
Abu Ayyub ialah nama sebenar beliau.
Abu Ayyub ialah kuniah. Nama sebenar beliau ialah Khalid bin Zaid.
Abu Ayyub RA dimakamkan di Madinah.
Menurut catatan sejarah yang masyhur, beliau wafat dan dimakamkan di Konstantinopel, kini Istanbul.
Ayat larangan mencampakkan diri ke dalam kebinasaan bermaksud jangan berani di medan perang.
Abu Ayyub RA menjelaskan bahawa ayat ini merujuk kepada sikap meninggalkan jihad kerana harta, seperti riwayat Abu Daud, no. 2512.
Rasulullah SAW tinggal di rumah Abu Ayyub RA hanya beberapa hari.
Menurut catatan sirah, Baginda tinggal di situ sehingga masjid dan bilik Baginda siap dibina.
- Menyebut sumber ketika berkongsi kisah beliau
- Memuliakan tetamu yang datang ke rumah
- Berpuasa enam hari pada bulan Syawal
- Memahami ayat al-Quran melalui penjelasan sahabat
- Mendoakan para sahabat dengan rahmat dan keredaan
- Menyebarkan kisah tanpa sumber yang jelas
- Menyalahgunakan ayat untuk meninggalkan kebaikan
- Mengabaikan adab kepada orang yang lebih tua
- Menetapkan amalan khusus di makam
- Merendahkan sahabat lain ketika memuji beliau
Soalan Lazim Abu Ayyub al-Ansari RA
Siapakah Abu Ayyub al-Ansari RA?
Abu Ayyub RA ialah sahabat Ansar daripada Bani Najjar yang bernama Khalid bin Zaid. Beliau terkenal sebagai tuan rumah Rasulullah SAW selepas hijrah.
Mengapakah Rasulullah SAW tinggal di rumah Abu Ayyub RA?
Rasulullah SAW bertanya rumah kaum kerabat yang paling hampir. Abu Ayyub RA lalu menawarkan rumahnya. Peristiwa ini diriwayatkan oleh al-Bukhari, no. 3911.
Apakah hadis masyhur yang diriwayatkan oleh Abu Ayyub RA?
Antara yang paling masyhur ialah hadis puasa enam hari Syawal. Hadis ini diriwayatkan oleh Muslim, no. 1164.
Bagaimanakah Abu Ayyub RA wafat?
Beliau jatuh sakit ketika menyertai tentera Islam di Konstantinopel lalu wafat di sana. Peristiwa ini berlaku pada tahun 52 Hijrah menurut pendapat yang masyhur.
Di manakah makam Abu Ayyub al-Ansari RA?
Makam beliau terletak di kawasan Masjid Eyüp Sultan, Istanbul, Turkiye. Kawasan itu dinamakan Eyüp sempena nama beliau.
Penutup: Pintu Yang Terbuka Untuk Islam
Kisah Abu Ayyub al-Ansari RA mengajar bahawa kemuliaan boleh bermula daripada pintu rumah yang dibuka untuk kebaikan. Beliau memuliakan Rasulullah SAW di Madinah dan terus berjuang hingga ke hujung usia.
Semoga kisah beliau menguatkan kita untuk memuliakan tetamu dan istiqamah dalam amal. Semoga Allah meredai Abu Ayyub RA dan seluruh sahabat Rasulullah SAW.
MERANCANG UMRAH?
Jejak Sirah Madinah Bersama MK Haramain
Siri Saver 12 hari 10 malam merangkumi tiga kali umrah dan ziarah ke 25 lokasi termasuk Masjid Quba. Bandingkan pakej Saver Eco, Saver Plus dan Saver Safwah mengikut keperluan anda.
Jemaah wanita juga boleh memilih Umrah4Ladies untuk perjalanan dalam kumpulan khas wanita.
Pakej ini dipilih oleh kru AkuIslam bersama MK Haramain, rakan agensi kami. Setiap pakej disusun untuk jemaah yang mahu beribadah dan menghayati sirah dengan lebih tenang.
Sumber Rujukan
- Sahih al-Bukhari, no. 3911Rasulullah SAW menetap di rumah Abu Ayyub RA
- Sahih Muslim, no. 2053Adab Abu Ayyub RA melayan Rasulullah SAW
- Sahih Muslim, no. 1164Puasa enam hari Syawal
- Sunan Abu Daud, no. 2512Penjelasan Surah al-Baqarah ayat 195 di Konstantinopel
- al-Sirah al-Nabawiyyah, Ibnu HisyamBai‘ah Aqabah dan ketibaan Rasulullah SAW
- Siyar A‘lam al-Nubala’, al-ZahabiBiografi dan kewafatan Abu Ayyub RA
Bacaan Lanjut Di AkuIslam
- Ketibaan Rasulullah SAW Di MadinahSambutan Ansar dan rumah Abu Ayyub RA
- Pembinaan Masjid NabawiMasjid yang dibina selepas hijrah
- Bai‘ah AqabahPerjanjian Ansar sebelum hijrah
- Masjid QubaPersinggahan pertama Rasulullah SAW
- Hijrah Rasulullah SAWPerjalanan dari Mekah ke Madinah
- Sahabat Rasulullah SAWMengenal para sahabat dan kedudukan mereka
