Ketika Rasulullah SAW dan Abu Bakar RA bersembunyi di Gua Thur, seorang pemuda berulang-alik dalam gelap malam. Beliau ialah Saidina Abdullah bin Abu Bakar RA, anak kepada teman hijrah Rasulullah SAW.
Pada siang hari beliau mendengar rancangan Quraisy di Mekah. Pada waktu malam pula beliau membawa berita itu ke gua, seperti yang diriwayatkan dalam Sahih al-Bukhari.
Panduan ini menghimpunkan asal usul, peranan ketika hijrah, kewafatan dan pengajaran daripada Abdullah RA. Semuanya disusun berdasarkan al-Quran, hadis sahih dan catatan sirah.
Disemak pada 1 November 2026 · Rujukan utama ialah al-Quran, Sahih al-Bukhari, al-Sirah al-Nabawiyyah Ibnu Hisyam, al-Tabaqat al-Kubra Ibnu Sa‘ad dan al-Isabah Ibnu Hajar.
Nota AkuIslam
Panduan ini memberi fokus kepada peranan Abdullah bin Abu Bakar RA dalam peristiwa hijrah. Pembaca dapat melihat bagaimana seorang pemuda memikul amanah besar secara senyap.
Kisah utama diambil daripada Sahih al-Bukhari, no. 3905. Butiran tentang keluarga dan kewafatan beliau disandarkan terus kepada kitab sirah dan biografi sahabat.
Beliau bermalam di gua, tetapi pagi harinya berada di Mekah seolah-olah tidak pernah keluar.
Abdullah bin Abu Bakar RA Dalam Sekilas Pandang
Pemuda cerdas yang menjadi mata dan telinga Rasulullah SAW di Mekah ketika hijrah.
Abdullah RA ialah anak lelaki Abu Bakar al-Siddiq RA dan saudara kandung Asma’ binti Abu Bakar RA. Beliau memeluk Islam pada peringkat awal di Mekah.
Namanya dikenang kerana tugas berani ketika Rasulullah SAW bersembunyi di Gua Thur. Beliau membawa berita Quraisy ke gua selama tiga malam.
- Tarikh masyhur
- Wafat Syawal 11 Hijrah
- Tahun Masihi
- Sekitar 632 Masihi
- Nama penuh
- Abdullah bin Abu Bakar al-Siddiq
- Bapa
- Abu Bakar al-Siddiq RA
- Ibu
- Qutailah binti Abd al-Uzza
- Keturunan
- Bani Taim, Quraisy
- Saudara kandung
- Asma’ binti Abu Bakar RA
- Peranan
- Pembawa berita ke Gua Thur
- Ujian besar
- Cedera terkena panah di Taif
- Tempat wafat
- Madinah
Garis Masa Kehidupan Abdullah bin Abu Bakar RA
Perjalanan hidup Abdullah RA dari Mekah hingga Madinah.
- Awal dakwahMemeluk Islam di Mekah.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- 1 HijrahMembawa berita Quraisy ke Gua Thur selama tiga malam.Sahih al-Bukhari, no. 3905
- 1 HijrahMembawa keluarga Abu Bakar RA berhijrah ke Madinah.Catatan sirah · Ibnu Hisyam
- Syawal 8 HijrahCedera terkena panah ketika pengepungan Taif.Catatan biografi · Ibnu Hajar
- Syawal 11 HijrahWafat di Madinah pada zaman khalifah Abu Bakar RA.Catatan biografi · Ibnu Hajar
Asal Usul Abdullah bin Abu Bakar RA
Abdullah RA membesar dalam rumah antara sahabat yang paling awal memeluk Islam.
Bapa beliau ialah Abu Bakar al-Siddiq RA daripada Bani Taim, Quraisy. Ibunya pula ialah Qutailah binti Abd al-Uzza, menurut catatan Ibnu Sa‘ad.
Abdullah RA ialah saudara seibu sebapa dengan Asma’ RA. Aisyah RA pula saudara sebapa beliau. Ibu Aisyah RA ialah Ummu Ruman RA.
Membesar bersama Abu Bakar RA menjadikan beliau dekat dengan Rasulullah SAW sejak muda. Rumah keluarga ini juga menjadi tempat persiapan hijrah.
Peranan Abdullah RA Ketika Rasulullah SAW Di Gua Thur
Tiga malam yang menguji kecerdasan dan keberanian seorang pemuda.
Rasulullah SAW dan Abu Bakar RA bersembunyi di Gua Thur selama tiga malam. Quraisy pula menawarkan ganjaran besar kepada sesiapa yang dapat menangkap mereka.
Aisyah RA menceritakan peranan saudaranya dalam peristiwa genting ini. Abdullah RA bermalam bersama mereka dan kembali ke Mekah sebelum waktu Subuh.
وَهُوَ غُلاَمٌ شَابٌّ ثَقِفٌ لَقِنٌ، فَيُدْلِجُ مِنْ عِنْدِهِمَا بِسَحَرٍ، فَيُصْبِحُ مَعَ قُرَيْشٍ بِمَكَّةَ كَبَائِتٍ
“Dia seorang pemuda yang cerdas dan cepat memahami. Dia keluar daripada mereka berdua pada waktu sahur, lalu pada pagi hari dia berada bersama Quraisy di Mekah seolah-olah bermalam di situ.”
HADIS AISYAH RA. RIWAYAT AL-BUKHARI, NO. 3905.
Abdullah RA mendengar setiap rancangan Quraisy terhadap Rasulullah SAW dan Abu Bakar RA. Apabila malam tiba, beliau membawa berita itu ke gua.
Kehadirannya di Mekah setiap pagi menjauhkan syak wasangka Quraisy. Tiada siapa menyangka pemuda ini sedang membantu dua orang yang paling dicari.
Pasukan Keluarga Abu Bakar RA Dalam Hijrah
Setiap ahli keluarga Abu Bakar RA memikul tugas yang berbeza.
Amir bin Fuhairah RA, hamba yang dimerdekakan oleh Abu Bakar RA, menggembala kambing berhampiran gua. Menurut catatan sirah, kambing itu turut menghilangkan jejak kaki Abdullah RA.
Asma’ RA pula mengoyakkan ikat pinggangnya untuk mengikat bekalan. Kerana itu beliau digelar Zat al-Nitaqain, seperti riwayat al-Bukhari, no. 3905.
إِلَّا تَنصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ثَانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُمَا فِي الْغَارِ إِذْ يَقُولُ لِصَاحِبِهِ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا
“Jika kamu tidak menolongnya, sesungguhnya Allah telah menolongnya, iaitu ketika dia dikeluarkan oleh orang kafir sedang dia salah seorang daripada dua orang ketika keduanya berada dalam gua. Ketika dia berkata kepada sahabatnya, ‘Janganlah engkau bersedih, sesungguhnya Allah bersama kita.’”
SURAH AL-TAUBAH, AYAT 40.
Pertolongan Allah SWT hadir melalui usaha manusia yang ikhlas. Abdullah RA ialah sebahagian daripada usaha itu.
Membawa Keluarga Abu Bakar RA Ke Madinah
Selepas Rasulullah SAW selamat tiba di Madinah, Abdullah RA memikul amanah seterusnya.
Rasulullah SAW dan Abu Bakar RA meneruskan perjalanan ke Madinah selepas tiga malam di gua. Laluan mereka dihuraikan dalam artikel Laluan Hijrah Rasulullah SAW.
Menurut Ibnu Hisyam, Abdullah RA kemudian keluar dari Mekah bersama keluarga Abu Bakar RA. Rombongan ini termasuk Ummu Ruman RA, Asma’ RA dan Aisyah RA.
Mereka tiba dengan selamat dan menetap di Madinah. Abdullah RA kemudian hidup bersama kaum Muslimin di kota baharu itu.
Luka Di Taif Dan Kewafatan Abdullah RA
Luka di medan Taif menjadi sebab kewafatan beliau beberapa tahun kemudian.
Abdullah RA menyertai Rasulullah SAW dalam Perang Taif pada 8 Hijrah. Menurut Ibnu Hajar dalam al-Isabah, beliau terkena panah semasa pengepungan kota itu.
Luka itu sembuh, tetapi kembali berdarah selepas kewafatan Rasulullah SAW. Beliau wafat di Madinah pada Syawal 11 Hijrah, ketika bapanya menjadi khalifah.
Renungan Di Tapak
Jemaah yang melawat Jabal Thur boleh membayangkan pemuda yang mendaki bukit ini pada waktu malam. Laluan ke puncak agak curam. Rancang lawatan mengikut kemampuan diri.
Enam Pengajaran Daripada Kisah Abdullah bin Abu Bakar RA
Kisah Abdullah RA dekat dengan jiwa anak muda.
Fakta Dan Salah Faham Tentang Abdullah bin Abu Bakar RA
Beberapa kekeliruan tentang Abdullah RA perlu diluruskan.
Abdullah bin Abu Bakar RA bermalam di Mekah ketika hijrah.
Beliau bermalam di gua dan kembali ke Mekah sebelum waktu Subuh, seperti riwayat al-Bukhari, no. 3905.
Abdullah bin Abu Bakar RA ialah Abdullah bin Abbas RA atau Abdullah bin Umar RA.
Mereka tokoh berbeza. Abdullah bin Abu Bakar RA ialah anak Abu Bakar al-Siddiq RA.
Abdullah RA syahid di medan Taif.
Beliau cedera di Taif tetapi wafat di Madinah pada 11 Hijrah, menurut Ibnu Hajar.
- Menyebut sumber ketika menceritakan kisah hijrah
- Membezakan hadis sahih dan catatan sirah
- Mencontohi amanah dan kecerdasan beliau
- Menokok tambah dialog yang tiada sumber
- Mengelirukan beliau dengan sahabat bernama Abdullah yang lain
- Melupakan peranan keluarga Abu Bakar RA dalam hijrah
Soalan Lazim Abdullah bin Abu Bakar RA
Siapakah Abdullah bin Abu Bakar RA?
Abdullah RA ialah anak Abu Bakar al-Siddiq RA dan saudara kandung Asma’ RA. Beliau terkenal kerana membawa berita Quraisy ke Gua Thur ketika hijrah.
Apakah peranan Abdullah bin Abu Bakar RA ketika hijrah?
Beliau mendengar rancangan Quraisy pada siang hari dan membawanya ke Gua Thur pada waktu malam. Kisah ini diriwayatkan oleh al-Bukhari, no. 3905.
Berapa malam Abdullah RA berulang-alik ke Gua Thur?
Beliau berulang-alik selama tiga malam ketika Rasulullah SAW dan Abu Bakar RA bersembunyi di gua. Beliau kembali ke Mekah sebelum waktu Subuh setiap hari.
Siapakah yang membantu Abdullah RA ketika hijrah?
Asma’ RA menyediakan bekalan dan Amir bin Fuhairah RA menggembala kambing berhampiran gua. Mereka bekerjasama tanpa disedari Quraisy.
Bilakah Abdullah bin Abu Bakar RA wafat?
Beliau wafat di Madinah pada Syawal 11 Hijrah, menurut Ibnu Hajar dalam al-Isabah. Kewafatannya berpunca daripada luka panah di Taif.
Adakah Abdullah bin Abu Bakar RA adik-beradik dengan Aisyah RA?
Ya, mereka adik-beradik sebapa. Abdullah RA saudara seibu sebapa dengan Asma’ RA.
Penutup: Amanah Di Sebalik Tabir
Kisah Abdullah bin Abu Bakar RA mengajar bahawa jasa besar sering dilakukan secara senyap. Seorang pemuda yang cerdas telah membantu menjayakan perjalanan paling bersejarah dalam Islam.
Semoga kisah beliau mendorong anak muda kita menggunakan kecerdasan untuk kebaikan. Amanah yang dijaga dengan ikhlas akan dikenang oleh Allah SWT.
MERANCANG UMRAH?
Menghayati Sirah Di Tanah Suci Bersama MK Haramain
Siri Saver 12 hari 10 malam merangkumi tiga kali umrah dan ziarah ke 25 lokasi. Bandingkan pakej Saver Eco, Saver Plus dan Saver Safwah mengikut keperluan anda.
Jemaah wanita juga boleh memilih Umrah4Ladies untuk perjalanan dalam kumpulan khas wanita.
Pakej ini dipilih oleh kru AkuIslam bersama MK Haramain, rakan agensi kami. Setiap pakej disusun untuk jemaah yang mahu beribadah dan menghayati sirah dengan lebih tenang.
Sumber Rujukan
- Sahih al-Bukhari, no. 3905Peranan Abdullah RA dan Asma’ RA ketika hijrah
- Surah al-Taubah, ayat 40Rasulullah SAW dan Abu Bakar RA di dalam gua
- al-Sirah al-Nabawiyyah, Ibnu HisyamHijrah keluarga Abu Bakar RA ke Madinah
- al-Tabaqat al-Kubra, Ibnu Sa‘adIbu dan keluarga Abu Bakar RA
- al-Isabah fi Tamyiz al-Sahabah, Ibnu HajarLuka di Taif dan kewafatan Abdullah RA
Bacaan Lanjut Di AkuIslam
- Hijrah Rasulullah SAWSejarah dan kronologi hijrah
- Gua ThurPanduan tapak sirah di Mekah
- Tempat Persinggahan HijrahLaluan dari Gua Thur ke Quba
- Abu Bakar al-Siddiq RABapa Abdullah RA dan teman hijrah
- Perang TaifPeristiwa tempat Abdullah RA cedera
