Ini adalah panduan bacaan Surah Al-Ikhlas dengan transliterasi Rumi, audio bacaan dan terjemahan Melayu oleh Sheikh Abdullah Basmeih.
Anda juga akan dibimbing memahami maksud surah, riwayat berkaitan dan pengajaran yang boleh diamalkan.
Semoga panduan ini membantu anda mengikuti bacaan dan memahami Surah Al-Ikhlas dengan lebih teratur.
Terus ke bacaanKENALI SURAH
Pengenalan Surah Al-Ikhlas
Surah Al-Ikhlas ialah surah ke-112 dalam susunan mushaf al-Quran dan mengandungi empat ayat. Surah ini memperkenalkan Allah Yang Maha Esa dan menafikan segala persamaan antara-Nya dengan makhluk. Ringkasan maksud dalam panduan ini disemak melalui Tafsir Ibn Kathir dan Tafsir Al-Baghawi.[1]
Maklumat Asas Surah Ini
| Perkara | Maklumat |
|---|---|
| Kedudukan | Surah ke-112 |
| Bilangan Ayat | 4 ayat |
| Maksud Nama | Keikhlasan; dalam konteks surah, pernyataan tauhid |
| Tema Utama | Mengikhlaskan ibadah kepada Allah, mengagungkan-Nya dan menyucikan-Nya daripada kekurangan |
| Penurunan | Makkiyyah; terdapat juga pendapat Madaniyyah |
Maklumat asas ini diringkaskan daripada QIC 112 dalam Al-Bitâqât, halaman 248.[9]
Tentang klasifikasinya, Syeikh Yasir Ismail Radhi menyatakan dalam Al-Bitâqât bahawa surah ini Makkiyyah. Ibn Kathir dan Al-Baghawi turut menyatakan demikian. Namun, Al-Qurtubi merekodkan juga pendapat Madaniyyah.[2]
ARAB · RUMI · TERJEMAHAN
Bacaan Surah Al-Ikhlas
سُورَةُ الْإِخْلَاصِ
Empat ayat, disusun satu demi satu
Rumi ialah bantuan bacaan, bukan pengganti tulisan Arab atau bimbingan tajwid. Bentuk Rumi di bawah mengikut bacaan berhenti pada hujung ayat. Pada ayat 4, “yakul lahū” mencerminkan sambungan bunyi idgham, sedangkan perkataan Arabnya ialah “yakun”.
Ikuti bacaan ayat demi ayat. Dapatkan bimbingan guru untuk memastikan sebutan dan tajwid yang betul.
قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ ١
Qul huwallāhu aḥad
TERJEMAHAN AYAT
Katakanlah (wahai Muhammad): “(Tuhanku) ialah Allah Yang Maha Esa;
ٱللَّهُ ٱلصَّمَدُ ٢
Allāhuṣ-ṣamad
TERJEMAHAN AYAT
“Allah Yang menjadi tumpuan sekalian makhluk untuk memohon sebarang hajat;
لَمۡ يَلِدۡ وَلَمۡ يُولَدۡ ٣
Lam yalid wa lam yūlad
TERJEMAHAN AYAT
“Ia tiada beranak, dan Ia pula tidak diperanakkan;
وَلَمۡ يَكُن لَّهُۥ كُفُوًا أَحَدُۢ ٤
Wa lam yakul lahū kufuwan aḥad
TERJEMAHAN AYAT
“Dan tidak ada sesiapapun yang serupa denganNya”.
Terjemahan yang dipaparkan bagi setiap ayat di atas bersumberkan terjemahan Bahasa Melayu oleh Sheikh Abdullah Basmeih. Terjemahan ini disertakan untuk membantu pembaca memahami maksud ayat, manakala huraian lanjut dihimpunkan dalam bahagian penjelasan selepas ini.
FAHAMI MAKSUD
Maksud Dan Penjelasan Ringkas
Allah Yang Maha Esa, Tempat Bergantung
Perintah “Katakanlah” mengajar kita menyatakan keesaan Allah. Menurut Ibn Kathir, Allah tidak mempunyai tandingan atau sekutu. Al-Baghawi menghuraikan Al-Ṣamad sebagai Tuhan yang dituju dalam segala keperluan dan memiliki sifat kesempurnaan.
Tiada Keturunan Dan Tiada Yang Setara Dengan-Nya
Allah tidak beranak dan tidak diperanakkan. Penegasan bahawa tiada yang sebanding dengan-Nya menolak penyamaan Allah dengan makhluk. Huraian ini ialah ringkasan tafsir, bukan tambahan kepada lafaz terjemahan ayat.[4]
LATAR DAN RIWAYAT
Latar Belakang Penurunan
Syeikh Yasir Ismail Radhi menyebut dalam Al-Bitâqât bahawa orang musyrik meminta Nabi ﷺ menerangkan asal-usul Tuhan yang disembah Baginda. Surah Al-Ikhlas diturunkan sebagai jawapan yang menegaskan keesaan Allah. Beliau menilai riwayat yang dinisbahkan kepada Al-Tirmizi itu sebagai sahih.
Terdapat perincian tentang sanad riwayat ini. Al-Tirmizi menyatakan bahawa jalur mursal daripada Abu Al-‘Aliyah lebih tepat berbanding jalur yang menyebut Ubayy bin Ka‘b. Jalur mursal tersebut tidak menyebut sahabat dalam sanadnya. Oleh itu, riwayat sebab turun ini disebut bersama atribusi dan batas penilaiannya.[5]
KELEBIHAN SURAH
Menyamai Sepertiga Al-Quran
Abu Sa‘id Al-Khudri meriwayatkan bahawa Rasulullah ﷺ menyatakan Surah Al-Ikhlas menyamai sepertiga al-Quran. Hadis ini menunjukkan kelebihannya yang besar.
Riwayat Al-Bukhari · Hadis 5013 [6]
KELEBIHAN SURAH
Mencintai Sifat Allah Yang Maha Pemurah
Dalam riwayat Aisyah, seorang ketua pasukan gemar membaca Al-Ikhlas kerana surah itu menyebut sifat Allah Yang Maha Pemurah. Nabi ﷺ menyampaikan bahawa Allah mencintainya.
Riwayat Al-Bukhari · Hadis 7375 [7]
BACAAN YANG BERKAITAN
Hubungan Dengan Surah Lain
Dalam Surah Al-Masad, Abu Lahab dan isterinya menjadi contoh penentangan terhadap risalah Allah. Syeikh Yasir Ismail Radhi menjelaskan bahawa susunan Al-Ikhlas selepasnya sesuai dengan penegasan tauhid dan penolakan syirik dalam surah ini.[10]
Surah Al-Ikhlas dibaca bersama Al-Falaq dan An-Nas dalam amalan sebelum tidur yang diriwayatkan oleh Aisyah. Nabi ﷺ menghimpunkan kedua-dua tapak tangan, meniup padanya sambil membaca tiga surah tersebut, kemudian menyapu bahagian tubuh yang mampu dicapai, bermula dengan kepala, muka dan bahagian hadapan tubuh. Baginda melakukannya tiga kali.[8]
Hubungan yang dinyatakan di sini berdasarkan amalan dalam hadis; ia tidak menetapkan bahawa ketiga-tiga surah turun serentak.
RENUNGAN DAN AMALAN
Pengajaran Dan Hikmah
Daripada maksud ayat dan huraian tafsir di atas, beberapa pengajaran boleh dijadikan panduan:
- Kenali Allah melalui wahyu. Surah ini menegaskan keesaan dan kesempurnaan-Nya.
- Gantungkan harapan kepada Allah. Makna Al-Ṣamad mengingatkan kita bahawa seluruh makhluk memerlukan-Nya.
- Jauhi penyamaan Allah dengan makhluk. Tiada sesuatu pun yang setara dengan-Nya.
- Gabungkan bacaan dengan kefahaman. Ulang bacaan sambil memperhatikan makna setiap ayat.
JAWAPAN RINGKAS
Soalan Lazim
Surah Al-Ikhlas mempunyai empat ayat dan merupakan surah ke-112 dalam susunan mushaf.
Dalam terjemahan Basmeih, Allah ialah tempat tumpuan sekalian makhluk untuk memohon sebarang hajat. Tafsir turut menghuraikan kesempurnaan sifat-Nya.
Rumi hanya membantu mengikuti bacaan. Sebutan huruf dan hukum tajwid perlu dipelajari melalui tulisan Arab, pendengaran dan bimbingan guru.
Hadis Al-Bukhari 5017 menerangkan bacaan Al-Ikhlas bersama Al-Falaq dan An-Nas, meniup pada tapak tangan dan menyapu tubuh. Amalan tersebut dilakukan tiga kali.
TERUSKAN MEMPELAJARI
Penutup
Al-Ikhlas mengajak kita mengenal Allah Yang Maha Esa dan menyandarkan harapan kepada-Nya. Semoga bacaan yang dipelajari dengan betul, disertai pemahaman maknanya, membantu kita menghayati tauhid dalam kehidupan.
Nota Rujukan
- Ibn Kathir, Tafsir Al-Quran Al-‘Azim, tafsir Surah Al-Ikhlas ayat 1–4, digunakan untuk ringkasan tema dan makna surah. [Pautan tafsir Ibn Kathir]. ↩
- Al-Qurtubi, Al-Jami‘ li Ahkam Al-Quran, permulaan Surah Al-Ikhlas, merekodkan pendapat Makkiyyah dan Madaniyyah. [Pautan tafsir Al-Qurtubi]. ↩
- Terjemahan ayat bersumberkan terjemahan Bahasa Melayu oleh Sheikh Abdullah Basmeih. Huraian selepas bacaan ialah ringkasan tafsir dan dibezakan daripada teks terjemahan. ↩
- Al-Baghawi, Ma‘alim Al-Tanzil, tafsir Al-Ikhlas ayat 1–4, dibandingkan dengan Ibn Kathir bagi maksud Al-Ahad, Al-Ṣamad dan penafian keserupaan dengan makhluk. [Ayat 1], [ayat 2], [ayat 3] dan [ayat 4]. ↩
- Al-Tirmizi, Jami‘ Al-Tirmizi, hadis 3364–3365, meriwayatkan pertanyaan tentang Tuhan dan menjelaskan keutamaan jalur mursal. Syeikh Yasir Ismail Radhi dalam Al-Bitâqât, QIC 112, hlm. 248, menilai riwayat sebab turun ini sahih. Paparan Sunnah.com pula memuatkan penilaian daif Darussalam bagi hadis 3364–3365. Perbezaan ini dicatat tanpa menyamakan penilaian sesuatu jalur dengan semua jalur riwayat. [Hadis 3364] dan [hadis 3365]. ↩
- Al-Bukhari, Sahih Al-Bukhari, hadis 5013, riwayat Abu Sa‘id Al-Khudri tentang Al-Ikhlas menyamai sepertiga al-Quran. [Pautan hadis]. ↩
- Al-Bukhari, Sahih Al-Bukhari, hadis 7375, riwayat Aisyah tentang kecintaan kepada surah yang menerangkan sifat Allah Yang Maha Pemurah. [Pautan hadis]. ↩
- Al-Bukhari, Sahih Al-Bukhari, hadis 5017, riwayat Aisyah tentang bacaan tiga surah dan sapuan tubuh sebelum tidur. [Pautan hadis]. ↩
- Prof. Dr. Yasir Ismail Radi, Al-Bitâqât: 114 Qur’anic Introductory Card (Petaling Jaya: Dakwah Corner Bookstore, 2023), QIC 112, hlm. 248, menjadi rujukan bilangan ayat, maksud nama, tujuan umum dan klasifikasi Makkiyyah. ↩
- Syeikh Yasir Ismail Radhi dalam Al-Bitâqât, QIC 112, hlm. 249, menghubungkan Surah Al-Masad dengan Al-Ikhlas melalui peralihan daripada contoh golongan yang melakukan syirik kepada penegasan tauhid. ↩
assalamualaikum, saya nak tegur pada ayat terakhir surah ada typo pada baris huruf di hujung ولم يكن له . maaf mengganggu harap membantu
Wassalam. oh ya betul, nanti saya buat pembetulan segera.
Terima kasih banyak2 kerana maklumkan.